Rente is de zwaartekracht van vastgoed
De belangrijkste directe oorzaak is betaalbaarheid. Een woning is in wezen een stroom van toekomstig woongenot of huurinkomsten. Wat je daarvoor betaalt, hangt sterk af van de rente. In het tijdperk van gratis geld konden de prijzen in Londen ver boven de inkomens uitstijgen. Nu de rente normaliseert, werkt dat mechanisme de andere kant op.
We keren terug naar het oude normaal, met een positieve reële rente en een tienjaarsrente rond de 4 à 5% in de VS. Maar de stijgende rente is een wereldwijd fenomeen. Voor aandelen is dat goed te verteren, omdat die hogere rente vooral voortkomt uit hogere groei. Voor vastgoed dat is geprijsd op een rente van 1,5%, ligt dat anders. Starters in Londen besteden nu ongeveer 54% van hun netto-inkomen aan hun hypotheek, tegen 33% in de rest van het land. Bij een hypotheekrente rond 5% is er geen ruimte meer voor hogere prijzen.
Beleid is een onderschat risico
Ook de overheid drukt de prijzen. Strengere hypotheekregels en belastingmaatregelen voor particuliere verhuurders kwamen juist toen Londen extreem duur was. Later volgden wijzigingen in de erfbelasting en het einde van het gunstige regime voor rijke buitenlanders. Dat raakte vooral het centrum. Die vermogende kopers kiezen nu vaker voor Milaan, Madrid of zelfs nu nog Dubai. Nieuwe huurregels jagen bovendien particuliere verhuurders de markt uit.
Nederlandse lezers herkennen dit. Ook hier verkopen verhuurders hun woningen door strengere huurregels en de onzekerheid rond box 3. Vastgoed is dus niet alleen een rentegevoelige belegging, maar ook een politieke. Eén wetswijziging kan het rendement van een hele beleggersgroep veranderen.
Een gemiddelde verbergt de spreiding
Binnen Londen lopen de verschillen sterk uiteen. In het centrum daalden de prijzen in een jaar met 6,8%, naar gemiddeld zo’n £624.000. Westminster staat op het laagste niveau sinds 2013. In de buitenwijken stegen de prijzen in tien jaar juist met 17%. Huizen met een tuin en zonder hoge servicekosten deden het goed, met een stijging van ongeveer 20% sinds 2016. Appartementen met hoge servicekosten blijven maandenlang te koop staan. Een index is een gemiddelde, en een gemiddelde is nooit iemands portefeuille.
Verliesaversie houdt de markt op slot
Veel eigenaars weigeren met verlies te verkopen. Ze blijven vasthouden aan de prijs die ze ooit betaalden. Een markt komt pas weer in beweging als verkopers de prijs accepteren waarbij kopers wél instappen. Dat moment lijkt dichterbij te komen. Het centrum is zo ver gedaald dat je geen multimiljonair meer hoeft te zijn om in Chelsea te wonen. Voor geduldige kopers met eigen vermogen ontstaat daar op termijn een kans.
Geen enkele belegging is eenrichtingsverkeer
Voor beleggers zijn er vier lessen. Ten eerste is geen enkele beleggingscategorie een zekere winst, ook niet stenen in een wereldstad. Ten tweede kan één politieke keuze, zoals Brexit, de positie van een stad voor tien jaar veranderen. Ten derde telt liquiditeit: twee bezichtigingen in twee maanden staan in schril contrast met een beurs waar je dagelijks handelt. Ten vierde is spreiding over landen en valuta essentieel. Voor veel mensen is het eigen huis de grootste positie in hun vermogen, gefinancierd met geleend geld en geconcentreerd op één adres. De Londense huizenmarkt laat zien wat er gebeurt als rente, beleid, valuta en gedrag tegelijk tegenzitten.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Disclaimer
Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief