Cross

Mogelijke slachtoffers liquiditeitscrisis

oktober 9, 2022

Al tijdens de Grote Financiële Crisis viel op hoe overtuigd econometristen, wiskundigen en raketgeleerden (met andere woorden, de gemiddelde dealing room) waren van hun modellen. Het was dan ook bijna vermakelijk om hun verbazing te zien dat er in één week maar liefst drie zes-sigma events konden voorkomen. Helaas lijken ze nog weinig geleerd te hebben van die periode. Value-at-Risk (V@R) wordt nog altijd gezien als een serieuze methode om risico’s te onderkennen, zelfs tot voorbij het punt waar men mag stoppen met nadenken. Volgens diverse V@R-modellen kan wat er nu gaande is op de obligatiemarkt helemaal niet, terwijl andere V@R-modellen het zien als een extreem scenario. Toch was het een jaar geleden het meest waarschijnlijke scenario. De inflatie was hard gestegen, dus de rente kon niet anders dan volgen. Door die oplopende inflatie gaat de geldkraan bij de centrale bank dicht. Doordat die geldkraan juist daarvoor wijd open had gestaan was de tweede afgeleide van die beweging extreem. En bij liquiditeit gaat het eigenlijk niet om het niveau maar om de richting.

FeIqvTQXgAA7BXB

Elke keer wanneer in het verleden de liquiditeit in de markt zo’n beweging maakte, gebeuren er ongelukken. Dan viel de één na de andere instelling om en uiteindelijk was zo’n instelling groot genoeg om te kunnen spreken van een systeemrisico. Belangrijk dit keer is dat negatieve beweging in liquiditeit samenvalt met een sterke stijging van de rente. Dat betekent dus dat partijen die werken met leverage en geraakt worden door de sterke stijging van de rente in de problemen komen. Nu denken we allemaal bij pensioenfondsen dat een stijging van de rente goed is voor de fondsen, want dan gaan de toekomstige verplichtingen toch omlaag. Dat is mooi op papier, maar de praktijk leert juist dat dit een rampjaar is voor de pensioenen. Hopelijk komt nu het inzicht dat de dollar afdekken bij aandelen bepaald onverstandig is, maar de kwetsbaarheid zit vooral aan de obligatiekant. Het heeft iets bizars om op een historisch dieptepunt van de rente volop in obligaties met een negatieve rente te stappen, maar dat is toch echt gebeurd. Sterker nog, ze zijn met leverage op een historisch dieptepunt in de obligatiemarkt gestapt. Blijkbaar waren de modelbouwers ook dit keer weer overtuigd van hun gelijk. Leveraged LDI zorgde er voor dat de verplichtingen konden worden afgedekt en dat er toch nog voldoende geld overbleef om extra rendement te halen. Net zoals in de financiële crisis bleek zo’n oplossing op basis van historische data robuust. Al moet ik wel zeggen dat ik een keer met een analist van een gerespecteerde investment bank in 2005 het historische track-record bekeek van de RMBS-markt. In dat track-record waren twee periodes zwart gemaakt, namelijk 1979-1980 en 1990-1991. Dat bleek te zijn gedaan, omdat er toen sprake was van extreme uitslagen vanwege specifieke problemen zoals in 1990-1991 de savings-and-loans crisis. Ik dankte de analist voor dit inzicht, in normale tijden is er dus niets aan de hand, maar in een crisis ga je met een nat. Enfin, ook in de leveraged LDI-markt is het onverstandig om gebeurtenissen uit het verleden leidend te laten zijn voor de toekomst. Helaas zit het Britse pensioensysteem nu voor 1,5 biljoen pond in LDI-strategieën die dankzij de stijgende rente liquiditeit vreten en omdat iedereen liquiditeit wil, is dat er niet (of alleen tegen hoge kosten). Het was een tikkende tijdbom en een faillissement is altijd een probleem van de liquiditeit, nooit van de solvabiliteit. Als de centrale bank in het VK niet had ingegrepen, zou het Britse pensioensysteem enkele uren later failliet zijn geweest.

FeZzBuDXwAYrhTy

Nu zijn er op het Europese continent ook grote pensioenfondsen, soms zelfs zo groot dat investment banks onmogelijk als tegenpartij kunnen fungeren, een geluk bij een ongeluk. Verder is de Europese obligatiemarkt dieper en breder dan de Britse. Zo bezitten Britse pensioenfondsen bij elkaar waarschijnlijk alle inflatie-linkers die de Britse overheid heeft uitgegeven. Vooral als iedereen dezelfde kant op beweegt, is dit vragen om problemen. LDI-strategieën werden in het verleden vooral opgezet om het gat tussen de verplichtingen en de huidige pensioenpot te dichten. Ook in de Verenigde Staten zijn er verschillende defined benefit-oplossingen die meer hebben beloofd dan wat er in de pot zit. Ook zij hebben zich laten verleiden tot dit soort oplossingen. Inmiddels wordt in totaal voor 1,8 biljoen dollar aan bedrijfspensioenfondsen in de VS geconfronteerd met margin calls. Dat terwijl een defined benefits oplossing typisch iets is van overheidspensioenfondsen, niet voor bedrijfspensioenfondsen. De meesten zitten al lang in een DC-regeling. Onderdeel van het defined benefit in de Verenigde Staten is dat de gepensioneerde uiteraard gratis recht heeft op zorg. Nu stijgt niet alleen de rente, maar stijgen ook in de VS de kosten van de zorg spectaculair. Geluk is natuurlijk wel dat de Amerikaanse obligatiemarkt normaal gesproken uiterst liquide is, al zijn er wel steeds meer partijen die afstand nemen, omdat de dollar eerder dit jaar als wapen is ingezet tegen de Russen. Juist voor de Amerikaanse pensioenfondsen is 2022 een rampjaar. De verplichtingen van deze pensioenfondsen luiden in harde dollars. Gemiddeld staat de beleggingsportefeuille dit jaar al snel 20 procent in de min en daar overheen komt nog een keer de recent gestegen inflatie. Het risico ligt vooral bij de individuele staten en aangezien het aantal gepensioneerden groeit (tot 73 miljoen in 2030 tegen 49 miljoen nu) wordt het probleem eerst groter en daarna pas kleiner.

FeekQfSXwAEzGl9

Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief 

Voor tussentijdse updates, volg Auréus op Linkedin


De besluiten van het Macrocomité van Auréus worden gebruikt voor de invulling van de Actieve portefeuille. In deze portefeuille worden aandelen, obligaties en alternatieve beleggingen over- of onderwogen en kunnen er actieve keuzes worden gemaakt voor bepaalde sectoren, regio’s, obligaties, looptijden ect. Risicobeperking is een belangrijk onderdeel van de Actieve portefeuille. De Markt/Factor portefeuille wijkt slechts beperkt af van de index (MSCI ACWI IMI). Er is sprake van een structurele allocatie naar vijf factoren om de factorpremie op lange termijn te innen. Daarom worden keuzes van het Macrocomité niet meegenomen. Wel wordt er geherbalanceerd wanneer het portefeuillegewicht 10 procent afwijkt van de neutrale allocatie.  De SRI-Impact-portefeuille heeft een focus op duurzame en impactvolle beleggingen/bedrijven, de benchmark voor deze portefeuille is de MSCI ACWI SRI. Om een kern van duurzame SRI-fondsen bevinden zich 6 impactsatellieten. Keuzes gemaakt in het Macrocomité worden voor zover relevant meegenomen in de SRI-Impact-portefeuille. Voor de Individuele Aandelenportefeuille maken wij gebruik van de research en beleggingsfilosofie van Financiële Diensten Amsterdam (FDA). Deze op groei- en kwaliteitsaandelen gerichte research/strategie heeft een allocatie naar Europese en Amerikaanse aandelen. Het doel is de outperformance van de benchmark (MSCI World). Keuzes gemaakt in het Macrocomité ten aanzien van over- of onderwegen van aandelen en obligaties worden meegenomen voor de allocatie in de Individuele Aandelenportefeuille, voor de regio- en de sectorverdeling volgen wij de research van FDA. 

Auréus streeft er naar om correcte en actuele informatie te verstrekken afkomstig van betrouwbare bronnen, maar kan de juistheid en volledigheid van de informatie in deze publicatie niet garanderen. Aan deze publicatie kunnen derhalve geen rechten worden ontleend. Auréus aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enige directe of gevolgschade voortvloeiende uit het gebruik van deze publicatie of de inhoud ervan. Deze publicatie is niet bedoeld als een aanbod of verzoek tot aan- of verkoop van een financieel instrument en moet evenmin worden beschouwd als een persoonlijk beleggingsadvies, aangezien de inhoud van deze publicatie niet is toegesneden op de individuele (financiële) situatie en doelstellingen van beleggers. Potentiële beleggers worden er nadrukkelijk op gewezen dat aan beleggen financiële risico’s zijn verbonden. Zij dienen dan ook goed kennis te nemen van de inhoud van relevante informatie over desbetreffende belegging (prospectus, informatiememorandum, essentiële beleggersinformatie, essentiële-informatiedocument etc.) en worden geadviseerd onafhankelijk advies in te winnen om zich een goed oordeel te kunnen vormen over die risico’s en/of deze risico’s passen in/bij hun beleggingsdoelstellingen, financiële situatie, risicoprofiel en risico acceptatie. De waarde van een belegging kan fluctueren. Het is mogelijk dat beleggers bij verkoop of beëindiging van hun belegging minder terugkrijgen dan hun inleg. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Gerelateerde artikelen

Sentiment schiet door

Sentiment schiet door. Er is sprake van euforie op de financiële markten. Mogelijk dat er nog meer in het vat zit, gelet op de waardering.

Meer lezen

Het januari-effect in inflatie

Het januari-effect in inflatie, vooral de doorgevoerde inflatiecorrectie in langlopende contracten zorgden voor de verrassing.

Meer lezen

Nederland grootste wapenproducent

Nederlands grootste wapenproducent. Dankzij de snelle disruptieve innovatie op militair gebied is ASML nu essentieel voor defensie.

Meer lezen

Ontvang nu uw gratis boek

Lees meer over:

Nieuwe prioriteiten in het post-Corona tijdperk

De versnellende IT-revolutie

De kracht van het verhaal

Oplossingen voor diverse crises met duurzame thema's





    Door uw bericht in te sturen bevestigt u dat u akkoord gaat met de opslag en verwerking van uw persoonsgegevens door Auréus, zoals uiteengezet in de
    Privacyverklaring.











      Uw privacy is belangrijk voor ons. Graag willen we u op de hoogte houden van gerelateerde informatie. Mogen we u af en toe een e-mail sturen?


      Koffie?

      In de Auréus podcast van Auréus verkennen we de wereld van beleggen op
      de beurs, investeren in vastgoe

      Plan een oriënterend telefoongesprek






        Door uw bericht in te sturen bevestigt u dat u akkoord gaat met de opslag en verwerking van uw persoonsgegevens door Auréus, zoals uiteengezet in de
        Privacyverklaring.