Cross

Leeglopende zeepbellen

januari 28, 2024

Leeglopende zeepbellen

Centrale banken denken dat wanneer de rente extreem laag wordt gehouden, er meer wordt geconsumeerd en er meer wordt geïnvesteerd. Dit klopt niet. Rente is namelijk niets meer dan de tijdswaarde van geld. Wanneer de rente op nul staat of als de rente negatief is, wordt hiermee het signaal afgegeven dat investeren in de toekomst weinig zin heeft. Zo’n rentestand is bijzonder. Kennelijk zijn de risico’s op zo’n moment hoog. Een negatieve rente betekent immers dat de toekomst zekerder is dan het heden. Dat kan niet kloppen. Blijkbaar is er iets goed fout in de economie. Het is de periode van het nieuwe normaal van voortdurende stagnatie, niet een periode om te investeren.

Zoektocht naar rendement

Spaarders ontvangen in zo’n omgeving geen vergoeding meer om te sparen. Aan de ene kant moet er meer gespaard worden om het spaardoel te bereiken, maar op een extreem lage of negatieve rente heeft sparen geen enkele zin. Tegelijkertijd is er door de lage rente en kwantitatieve verruiming (de monetaire gekte) volop geld om te investeren en te sparen, dat terwijl iedereen op zoek is naar rendement. Alle bestaande activa dat beter rendeert dan de lage of negatieve rente komt dan in aanmerking. Dat kan bijvoorbeeld zijn door middel van de inkoop van eigen aandelen, maar er zijn ook tal van tastbare activa die in staat zijn om op lange termijn de inflatie bij te houden en die door de zoektocht naar rendement in waarde stijgen.

Everything bubble

Bubble of everything

Het extra geld dat door centrale banken wordt gecreëerd om de bestedingen aan te wakkeren, wordt vooral gebruikt voor de aanschaf van bestaande activa in de zoektocht naar rendement. Die activa stijgen daardoor sterk in prijs, iets wat centrale bankiers zien als een neveneffect van het ruime monetaire beleid. Al dat geld zit vast in (financiële) activa en bereikt niet de reële economie. Monetair beleid vergroot zo de verschillen in welvaart. Er worden wel zeepbellen geblazen.  Vanwege de lange periode van ultra-ruim monetair beleid werd al vele jaren gewaarschuwd voor een ‘bubble of everything’ waarin alle activa stijgen in prijs, door de lage rente.

Obligatiemarkt

Grootste correctie ooit op obligatiemarkt

In de afgelopen twee jaar is de rente verhoogd. Vooral de obligatiemarkt had daar onder te lijden. De zeepbel in de obligatiemarkt is daardoor leeggelopen. Langlopende Amerikaanse staatsobligaties daalden met meer dan 50 procent. Dat is zelfs meer dan de twee grote koerscorrecties op de aandelenmarkt deze eeuw. Ook op commercieel vastgoed werden zo mogelijk nog grotere verliezen geleden dan op obligatiemarkt, ook doordat door Corona thuiswinkelen, thuiswerken en thuisleren populair is geworden.

aandelen

Zijwaartse correctie op aandelenmarkt

Op de aandelenmarkt zijn we nu weer terug op het niveau van twee jaar geleden. De Nasdaq is vanaf het dieptepunt in oktober 2022 met 50 procent gestegen en heeft daarmee bijna het eerdere verlies weer goedgemaakt. Andere indices hebben nieuwe records aangetikt. Alleen bij de Nasdaq blijft men wijzen op een zeepbel, terwijl bij Big Tech de operationele marge in de afgelopen vijf jaar is verbeterd van 24 procent naar 29 procent, terwijl in de rest van de markt de operationele winstmarge met 2 procentpunt is gedaald. Wie daadwerkelijk kijkt naar de Big-Tech waarderingen, zal zien dat ze relatief gezien op de laagste waardering staan van de laatste vijf jaar. De aandelenmarkt heeft zich de afgelopen twee jaar per saldo zijwaarts ontwikkeld, terwijl de winsten bij Big-Tech duidelijk zijn gestegen.


Big Tech Bubbel

De huidige waardering van Big Tech staat nog niet op de helft van de waardering van de piek in de dotcombubbel of de top in de Nifty Fifty. Als er bovendien iets niet telt in een zeepbel dan is het wel de factor waardering. Veel belangrijker is de liquiditeit waarmee een zeepbel wordt gevoed. Op een gegeven moment kan de rente dusdanig hoog zijn dat de zeepbel wordt doorgeprikt. Alleen is nu de rente nog altijd lager dan in 2000. Inflatie is veel minder een risico omdat kennelijk de centrale bank die zonder een recessie te veroorzaken, kan drukken. Wellicht dat er sprake moet zijn van een structureel lagere (reële) rente, maar dat strookt dan niet met de structureel hogere groei als gevolg van kunstmatige intelligentie. Alles wijst erop dat deze zeepbel nog maar net is begonnen.

prijzen onder druk

Verzamelwoede

Wel zijn er in de afgelopen lange periode van ultraruim monetair beleid vele zeepbellen ontstaan in verzamelingen die zijn gekocht omdat het geld toch ergens naar toe moest. Zo is door de extreem lage rente de prijs van klassieke auto’s sterk gestegen, net zoals de prijzen voor (Japanse) Whisky. Ook hebben we meer moderne varianten van verzamelingen gezien zoals de Pokemon-kaarten, of vintage spelcomputers. Het heeft ook de klassieke verzamelingen zoals strips en baseball-kaartjes goed gedaan en daarbij komen nu vintage skateboards en vintage sportschoenen. Zelfs tweedehands lego stijgt in waarde. Zolang als het duurt.

Zeepbel zonder rendement

Een belangrijk verschil tussen een zeepbel die geen direct rendement (kasstroom) oplevert en een zeepbel die dat wel doet is dat bij een stijgende rente de eerste duidelijk in het nadeel is. Verschillende activa (waaronder goud) betalen namelijk geen rente of dividend. Dat betekent dat het weer geld kost om hierin te investeren en dat drukt vanzelfsprekend de prijs, zeker in een wereld waar liquiditeit schaars is. Verder was vorig jaar op de aandelenmarkt goed te zien dat in een periode van schaarse liquiditeit, stijgende koersen gefinancierd worden met aandelen uit landen en sectoren die dienen als ‘source-of-funds’. Met andere woorden, de mogelijk nieuwe zeepbel wordt gefinancierd door liquiditeit uit bestaande zeepbellen.

mag 7

Meer liquiditeit, nieuwe zeepbellen

De inflatie daalt nu zo snel dat op korte termijn centrale banken beginnen met het verlagen van de rente. Voor de liquiditeit is net zo belangrijk het moment wanneer ze stoppen met kwantitatieve verkrapping. Dat zal nog wel wat langer duren. Liquiditeit is een essentiële voorwaarde voor een zeepbel. Vaak wordt de kracht van door liquiditeit gedreven zeepbellen onderschat. Gelet op de economische paradigmaverschuiving, de belofte in de verre toekomst en het verbredende beleggingspubliek bij Big Tech, zouden we mogelijk maar aan het begin staan van een liquiditeitsgedreven rally gebaseerd op het gebied van kunstmatige intelligentie. Kunstmatige intelligentie is weliswaar geen nieuw fenomeen, maar de doorbraken op het gebied van generatieve kunstmatige intelligentie hebben er wel voor gezorgd dat dit onderwerp in elke bestuurskamer boven aan de agenda prijkt. Dat is een opmaat voor een versnelling van de investeringen op dit gebied en zorgt ook voor meer aandacht bij het brede publiek.


Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer

Gerelateerde artikelen

Meer in Chinese aandelen

Meer in Chinese aandelen. Na de U-bocht in de economie trekt ook de aandelenmarkt bij, maar deze aandelen zijn nog altijd goedkoop.

Meer lezen

Box 3 voor minder succesvolle beleggers

Box 3 voor minder succesvolle beleggers. Als het werkelijk rendement lager ligt dan het veronderstelde rendement is de box 3-heffing te hoog.

Meer lezen

De nieuwe cyclus in Real Assets

De nieuwe cyclus in Real Assets. Op het moment dat de markt zich realiseert dat het dieptepunt achter ons ligt, kan het snel gaan.

Meer lezen

Ontvang nu uw gratis boek

Lees meer over:

Nieuwe prioriteiten in het post-Corona tijdperk

De versnellende IT-revolutie

De kracht van het verhaal

Oplossingen voor diverse crises met duurzame thema's





    Door uw bericht in te sturen bevestigt u dat u akkoord gaat met de opslag en verwerking van uw persoonsgegevens door Auréus, zoals uiteengezet in de
    Privacyverklaring.











      Uw privacy is belangrijk voor ons. Graag willen we u op de hoogte houden van gerelateerde informatie. Mogen we u af en toe een e-mail sturen?


      Koffie?

      Verder praten over de dynamiek van vermogen. Maak hier een afspraak voor een kop koffie bij ons op kantoor of bij u thuis.

      Plan een oriënterend telefoongesprek






        Door uw bericht in te sturen bevestigt u dat u akkoord gaat met de opslag en verwerking van uw persoonsgegevens door Auréus, zoals uiteengezet in de
        Privacyverklaring.