Cross

Crash in de obligatiemarkt

oktober 16, 2022

Er zijn maar weinig jaren in de geschiedenis dat het totale rendement op obligaties zo negatief was. Toch zag iedereen deze correctie van mijlenver aankomen. De rente was gedaald tot het laagste punt ooit en in de zoektocht naar rendement stonden kredietopslagen en liquiditeitspremies onder druk. Als oorzaak wordt regelmatig gewezen op het spaaroverschot, maar ondanks herhaalde inspanningen van centrale bankiers om dit bij de spaarders in de schoenen te schuiven, wijst iedereen het monetaire beleid aan als de hoofdschuldige. Dat is uiteraard niet goed voor het vertrouwen van burgers in centrale banken, maar er was en is dan ook een groot schuldenprobleem. De schuldenberg is groter dan ooit en reflatie of financiële repressie is een aantrekkelijke oplossing. Er is geen democratisch besluit voor nodig en door dit te spreiden in de tijd, voelde men het in het verleden minder de pijn. In de periode van 1900 tot 1920 verloren Amerikaanse obligatiehouders meer dan de helft van hun koopkracht, in de periode 1945 – 1980 verloren zowel Amerikaanse als Europese obligatiehouders tot wel twee derde van hun koopkracht. Dit jaar verliest een Amerikaanse obligatiehouder al snel een derde van zijn of haar koopkracht. Het grote verschil is dat dit gebeurt binnen een jaar. Dat obligatiehouders in korte tijd nog meer kunnen verliezen laat de Britse obligatiemarkt zien. Wat dat betreft is het op de aandelenmarkt relatief rustig. Dat is ook terug te zien in de Move-index ten opzichte van de VIX-index. Beide indices meten feitelijk het sentiment en dat is dus veel negatiever op de obligatiemarkt dan in de aandelenmarkt. Alleen in de Grote Financiële Crisis was het nog onrustiger, maar dat was dan ook niet voor niets de Grote Financiële Crisis.

FfFguH-WQAAmtaa

In de afgelopen jaren was vaak het advies om zo min mogelijk in obligaties te beleggen. Helaas bleek dat minder eenvoudig dan gedacht. Voor riskmanagers waren obligaties immers de favoriete categorie. Na veertig jaar bull-markt in obligaties hadden zij de statistiek aan hun zijde. De fout die vrijwel iedereen maakt, was dat ze obligaties bleven zien als een beleggingscategorie zonder al te veel risico. Dat komt ook omdat volatiliteit in de financiële wereld wordt gezien als risico, terwijl permanent verlies van vermogen het echte risico is. Zelfs toen duidelijk werd dat obligaties door de negatieve rente er gegarandeerd voor zouden zorgen dat er koopkracht verloren ging, bleven te veel ‘professionals’ geloven in het risicomijdende karakter van obligaties. Het werd, ondanks de negatieve rente, gezien als buffer bij een grote correctie op de aandelenmarkt. Helaas zorgt nu juist de crash in de obligatiemarkt (lees de rente) voor onrust in de aandelenmarkt. Het resultaat is wel dat in het kader van bijvoorbeeld Mifid er nu te veel mensen te veel geld hebben aangehouden in obligaties. Niet eens omdat ze dat zo graag wilden, maar omdat het moest van wet- en regelgeving. Volgens Mifid moet er informatie bij de belegger worden ingewonnen over de risico’s die iemand wil en kan nemen. Hoewel de wet niet zegt dat er een risicoprofiel moet worden opgesteld, wordt daar indirect sterk op gestuurd. Er werden risicostandaarden beleggingen opgesteld met als boodschap dat obligaties veilig zijn en aandelen risicovol. Beleggen in obligaties was de aangewezen weg om ‘veilig’ te beleggen. 

 

In de pensioenwereld ging men nog een stap verder. Eerst werd bepaald dat de historisch lage rentes leidend waren voor toekomstige verplichtingen. Niet omdat dit goed was voor de toekomstige gepensioneerden, maar vooral om het carrièrerisico van direct betrokkenen zo veel mogelijk te beschermen. Omdat door deze extreem lage rente er maar weinig overbleef om risicovol te beleggen (lees in aandelen) was het niet mogelijk om ook garanties te bieden in termen van koopkracht. De garantie was alleen nominaal, die nominale garantie ging zelfs ten koste van de bescherming tegen inflatie. Om de verplichtingen verder te beschermen tegen verder dalende rentes ging men met een hefboom in obligaties beleggen (tja, ik verzin het niet). Het gevolg was dan dat er wat vermogen werd vrijgespeeld waarmee meer risico’s konden worden genomen. Op het moment dat de rente stijgt, zouden in theorie de verplichtingen afnemen. De ironie echter wil dat deze opzet bijdraagt aan de volatiliteit en de verkoopdruk in normaal goed verhandelbare obligaties. Omdat de markt ziet met welke risico’s pensioenfondsen worden geconfronteerd, wordt hier ook nog eens misbruik van gemaakt. Nu denkt iedereen dat wat er in het Verenigd Koninkrijk is gebeurd niet op het Europese continent kan gebeuren. De pensioenfondsen zijn toch niet zo groot vergeleken met de euro-obligatiemarkt. Alleen vergeet men dat levensverzekeraars die met een veel hogere rente mochten rekenen, nu wel degelijk in de problemen kunnen komen. De actiefzijde van de balans daalt, maar de verplichtingen aan de passiefzijde dalen niet mee. Ook commerciële banken die nog altijd een groot deel van de Europese staatsobligaties aanhouden, lijden nu koersverliezen. En commerciële banken hebben altijd een slechte balans. Daar waar centrale bankiers dankzij hun opkoopbeleid aansturen op een negatief eigen vermogen, kan dat niet bij een commerciële bank. Het lijkt een kwestie van tijd totdat een partij die te veel risico heeft genomen omvalt. De Nederlandse pensioenfondsen hebben in korte tijd tegen de 500 miljard euro verloren en doen hier opmerkelijk luchtig over. De dekkingsgraad is immers gestegen. Wat er wel niet allemaal met die 500 miljard gedaan had kunnen worden. Men doet het af als ‘dat hebben we fout gezien’ en daar hebben we nu een ‘parkeerboete’ voor gekregen, maar we staan er nog altijd goed voor.

FfCqjZnXwAEAM7g

Er zit ook een lichtpunt aan de grote koersverliezen op de obligatiemarkt. In plaats van twintig of dertig jaar reflatie en financiële repressie is het de centrale bank in korte tijd gelukt om verschillende obligaties weer neer te zetten als relatief aantrekkelijke belegging. Het is inmiddels vrij eenvoudig om een reëel rendement van tegen de 2 procent te krijgen en daarbovenop de inflatie. Op investment grade bedrijfsobligaties afgedekt naar euro krijgt men circa 5,5 procent. Als over en jaar de inflatie is gedaald en er sprake is van een recessie dan zou daar zo maar eens meer dan 10 procent rendement uit de bus kunnen rollen. Bovendien geeft een coupon van 5,5 procent nu wel een buffer en een coupon van 0 procent niet.


Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief 

Voor tussentijdse updates, volg Auréus op Linkedin

De besluiten van het Macrocomité van Auréus worden gebruikt voor de invulling van de Actieve portefeuille. In deze portefeuille worden aandelen, obligaties en alternatieve beleggingen over- of onderwogen en kunnen er actieve keuzes worden gemaakt voor bepaalde sectoren, regio’s, obligaties, looptijden ect. Risicobeperking is een belangrijk onderdeel van de Actieve portefeuille. De Markt/Factor portefeuille wijkt slechts beperkt af van de index (MSCI ACWI IMI). Er is sprake van een structurele allocatie naar vijf factoren om de factorpremie op lange termijn te innen. Daarom worden keuzes van het Macrocomité niet meegenomen. Wel wordt er geherbalanceerd wanneer het portefeuillegewicht 10 procent afwijkt van de neutrale allocatie.  De SRI-Impact-portefeuille heeft een focus op duurzame en impactvolle beleggingen/bedrijven, de benchmark voor deze portefeuille is de MSCI ACWI SRI. Om een kern van duurzame SRI-fondsen bevinden zich 6 impactsatellieten. Keuzes gemaakt in het Macrocomité worden voor zover relevant meegenomen in de SRI-Impact-portefeuille. Voor de Individuele Aandelenportefeuille maken wij gebruik van de research en beleggingsfilosofie van Financiële Diensten Amsterdam (FDA). Deze op groei- en kwaliteitsaandelen gerichte research/strategie heeft een allocatie naar Europese en Amerikaanse aandelen. Het doel is de outperformance van de benchmark (MSCI World). Keuzes gemaakt in het Macrocomité ten aanzien van over- of onderwegen van aandelen en obligaties worden meegenomen voor de allocatie in de Individuele Aandelenportefeuille, voor de regio- en de sectorverdeling volgen wij de research van FDA. 

Auréus streeft er naar om correcte en actuele informatie te verstrekken afkomstig van betrouwbare bronnen, maar kan de juistheid en volledigheid van de informatie in deze publicatie niet garanderen. Aan deze publicatie kunnen derhalve geen rechten worden ontleend. Auréus aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enige directe of gevolgschade voortvloeiende uit het gebruik van deze publicatie of de inhoud ervan. Deze publicatie is niet bedoeld als een aanbod of verzoek tot aan- of verkoop van een financieel instrument en moet evenmin worden beschouwd als een persoonlijk beleggingsadvies, aangezien de inhoud van deze publicatie niet is toegesneden op de individuele (financiële) situatie en doelstellingen van beleggers. Potentiële beleggers worden er nadrukkelijk op gewezen dat aan beleggen financiële risico’s zijn verbonden. Zij dienen dan ook goed kennis te nemen van de inhoud van relevante informatie over desbetreffende belegging (prospectus, informatiememorandum, essentiële beleggersinformatie, essentiële-informatiedocument etc.) en worden geadviseerd onafhankelijk advies in te winnen om zich een goed oordeel te kunnen vormen over die risico’s en/of deze risico’s passen in/bij hun beleggingsdoelstellingen, financiële situatie, risicoprofiel en risico acceptatie. De waarde van een belegging kan fluctueren. Het is mogelijk dat beleggers bij verkoop of beëindiging van hun belegging minder terugkrijgen dan hun inleg. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Gerelateerde artikelen

Onterechte hoogtevrees

In de afgelopen weken hebben meerdere aandelenmarkten nieuwe records neergezet. De koersen van sommige aandelen zijn dan ook sterk gestegen,

Meer lezen

Mag 7 + Granolas = Global Titans

Mag 7 + Granolas = Global Titans. Megacaps blijven het goed doen op de aandelenmarkt, de Global Titans index profiteert daarvan.

Meer lezen

Tien redenen waarom Nvidia bijzonder is

Tien redenen waarom Nvidia bijzonder is. Het bedrijf groeit snel en de koers stijgt stevig, maar het aandeel blijft goedkoop.

Meer lezen

Ontvang nu uw gratis boek

Lees meer over:

Nieuwe prioriteiten in het post-Corona tijdperk

De versnellende IT-revolutie

De kracht van het verhaal

Oplossingen voor diverse crises met duurzame thema's





    Door uw bericht in te sturen bevestigt u dat u akkoord gaat met de opslag en verwerking van uw persoonsgegevens door Auréus, zoals uiteengezet in de
    Privacyverklaring.











      Uw privacy is belangrijk voor ons. Graag willen we u op de hoogte houden van gerelateerde informatie. Mogen we u af en toe een e-mail sturen?


      Koffie?

      In de Auréus podcast van Auréus verkennen we de wereld van beleggen op
      de beurs, investeren in vastgoe

      Plan een oriënterend telefoongesprek






        Door uw bericht in te sturen bevestigt u dat u akkoord gaat met de opslag en verwerking van uw persoonsgegevens door Auréus, zoals uiteengezet in de
        Privacyverklaring.