Winsten tarten de oorlog
09 april 2026
Het eerste kwartaal van 2026 levert een uitzonderlijk cijferseizoen op. De winstverwachtingen voor de S&P 500 zijn naar boven bijgesteld terwijl de geopolitieke risico’s toenemen. Hoe verhouden de recordwinsten van de technologiesector zich tot de dreiging van een oliegedreven recessie?
Het cijferseizoen over het eerste kwartaal van 2026 begint volgende week en brengt een opmerkelijke boodschap met zich mee: analisten zijn optimistischer dan ze in jaren zijn geweest. De collectieve winst van de S&P 500 wordt inmiddels geraamd op zo’n 609 miljard dollar, een stijging van ruim 14 procent ten opzichte van een jaar eerder. Dat is een verbetering van zo’n 10 miljard dollar vergeleken met de ramingen van eind januari. Wie even stilstaat bij de context — een oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran, een olieprijs die fors is opgelopen en consumentenvertrouwen dat onder druk staat — kan niet anders dan concluderen dat hier iets bijzonders aan de hand is.
Opwaartse herzieningen doorbreken historisch patroon
Normaal gesproken worden winsttaxaties in aanloop naar het einde van een kwartaal stelselmatig naar beneden bijgesteld. Over de afgelopen vijf jaar daalden de verwachtingen gemiddeld met 1,6 procent gedurende een kwartaal. Over twintig jaar gemeten is dat zelfs 4,2 procent. Analisten beginnen doorgaans optimistisch en worden naarmate de deadline nadert realistischer. Dat patroon is dit kwartaal doorbroken. De schattingen zijn per saldo naar boven gegaan, en de verhouding tussen opwaartse en neerwaartse herzieningen — de zogenoemde revision breadth — bereikte het hoogste niveau sinds het herstel na de pandemie in 2021. De consensus voor het hele jaar 2026 is nog opvallender: voor het tweede, derde en vierde kwartaal wordt respectievelijk 19, 21 en 19 procent winstgroei verwacht. Als die ramingen standhouden, versnelt de winstgroei aanzienlijk ten opzichte van de afgelopen jaren.
Technologiesector als motor van de S&P 500-winstgroei
Dat de energiesector hogere winsten laat zien, is geen verrassing. De gestegen olieprijs vertaalt zich direct in hogere marges voor olie- en gasbedrijven. Maar de werkelijke motor achter de opwaartse herzieningen is de technologiesector. Informatietechnologie, met bedrijven als Nvidia, Apple, Microsoft en Broadcom, laat een verwachte winstgroei zien van meer dan 45 procent. De sector neemt daarmee naar verwachting zo’n 30 procent van de totale S&P 500-winst voor zijn rekening. Voegt men daar de communicatiesector aan toe, met namen als Alphabet en Meta, dan loopt het aandeel op naar 40 procent. Met de toevoeging van de duurzame consumptiegoederen — lees: Amazon — wordt bijna de helft van de totale indexwinst verklaard door slechts drie sectoren.
AI-investeringen vertalen zich in recordmarges
De drijvende kracht achter die technologiewinsten is niet moeilijk te identificeren. De kapitaaluitgaven van de grote techbedrijven aan AI-infrastructuur — geschat op meer dan 700 miljard dollar — beginnen zich nu te vertalen in hogere omzet en bredere marges bij hun toeleveranciers. Halfgeleiderbedrijven als Micron profiteren van de explosieve vraag naar geheugencomponenten voor AI-chips. Microsoft ziet de marges op zijn AI-softwareproducten stijgen naarmate die onderdeel worden van de standaarduitrusting van het bedrijfsleven. De winstmarge van de technologiesector wordt voor 2026 geraamd op 29 procent, en de nettomarge van de gehele S&P 500 zou met 13,9 procent de hoogste ooit gemeten worden.
Waardering S&P 500 daalt: koopkans of valstrik?
Die combinatie — stijgende winsten terwijl de koersen onder druk staan — heeft geleid tot een fors lagere waardering. De koers-winstverhouding op basis van verwachte winsten is gedaald van een ruime 22 eind vorig jaar naar zo’n 19 tot 20. Het is een zeldzame situatie waarin de fundamentele vooruitzichten verbeteren terwijl de beurs afprijst. Sommige strategen spreken al van een aantrekkelijk instapmoment. De Magnificent Seven handelt inmiddels handelen tegen een vergelijkbare waardering als defensieve consumentenaandelen, maar dan met ruim drie keer zoveel winstgroei.
Markt versus analisten: wie krijgt gelijk?
Toch is enige scepsis op zijn plaats. Wanneer markten en analisten van mening verschillen, krijgt de markt historisch gezien doorgaans gelijk. In perioden waarin de winsten scherp daalden — in 2018, 2020 en 2022 — begon de beurs ruim voor de analisten aan de neerwaartse correctie. De sentimentsindicatoren bevestigen het onbehagen. De Levkovich-index van Citigroup, die variabelen als margin debt en de put/call-verhouding bundelt, verliet vorige week het euforiegebied. De maandelijkse enquête van Bank of America onder mondiale fondsmanagers laat eenzelfde beeld zien: het netto-aandeel respondenten dat een sterkere economie verwacht, daalde in maart van 39 naar 7 procent, terwijl de allocatie naar cash navenant steeg. De verklaring voor het aanhoudende optimisme van analisten is structureel van aard. De meeste sell-side analisten volgen individuele bedrijven, niet de macro-economie. Voor een specialist in retailers of softwarebedrijven is het inschatten van de gevolgen van een olieschok geen kernvaardigheid. Het is eenvoudiger om het conflict terzijde te schuiven en een prognose af te geven die uitgaat van een snel herstel van de status quo.
Macro-economische risico’s: olieprijs, arbeidsmarkt en kredietkwaliteit
Daarbij komt dat de macro-economische risico’s reëel zijn. Niet omdat de Amerikaanse economie nu al zwak is, maar omdat cruciale onderdelen — de arbeidsmarkt en de kredietkwaliteit — wispelturig zijn geworden. Goede maanden worden afgewisseld door slechte, en dat wijst erop dat de expansiefase van de conjunctuur zijn einde nadert. Hoge olieprijzen hebben historisch de neiging om conjunctuurcycli te beëindigen, deels omdat ze besmettingseffecten veroorzaken in krediet en werkgelegenheid. Hogere energieprijzen kunnen het reëel besteedbaar inkomen drukken, de consumptie remmen, en de wankelmoedigheid in de arbeids- en kredietmarkten verergeren. Dat is het cascaderisico waar beleggers rekening mee moeten houden. Beleggers zullen dit cijferseizoen dan ook minder geïnteresseerd zijn in de gerealiseerde winsten dan in wat bestuurders te zeggen hebben over de vooruitzichten. De ervaring met Nike is illustratief: de sportretailer rapporteerde beter dan verwachte cijfers, maar werd afgestraft vanwege een zwakke outlook.
Luchtvaartmaatschappijen zagen hun koersen dalen nadat directies details gaven over de impact van hogere brandstofkosten. Goldman Sachs verwacht dat de macro-economische volatiliteit ertoe leidt dat kwartaalcijfers minder invloed op koersen hebben dan gebruikelijk.
Oorlog en olieschokken: lessen uit het verleden
De grote onbekende blijft de oorlog. Historisch gezien lieten energieschokken een breed palet aan winstuitkomsten zien. Na de Iraakse invasie van Koeweit in 1990 daalden de winsten met 15 procent. Na het begin van de Tweede Golfoorlog in 2003 stegen ze juist met 18 procent. Het zou tot het rapportageseizoen van juli of augustus kunnen duren voordat ondernemingen genoeg inzicht hebben om hun prognoses geloofwaardig bij te stellen.
Conclusie: winstmotor draait, maar geopolitieke risico’s dreigen
Voor beleggers is de conclusie genuanceerd maar niet ongunstig. De winstmotor draait op volle toeren, aangedreven door een technologiecyclus die nog lang niet uitgewerkt is. De waarderingen zijn teruggevallen naar niveaus die, mits de winsten materialiseren, ruimte bieden voor koersherstel. Maar de kans is reëel dat de winstverwachtingen te hoog zijn. Het tijdstip van eventueel herstel hangt af van factoren die geen analist in een spreadsheet kan vangen: de duur van het conflict in het Midden-Oosten, de reactie van de Federal Reserve op een oliegedreven inflatieopstoot, en het vermogen van het bedrijfsleven om hogere kosten door te berekenen aan de consument. De komende weken zullen niet zozeer draaien om de vraag of bedrijven hun winstverwachtingen halen. De vraag is of ze genoeg vertrouwen uitstralen om de markt een richting te geven.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief via
Gerelateerde artikelen
Nog even en we worden allemaal Frans
Frankrijk zit door zijn staatsschuld klem in een vicieuze cirkel; de rest van de eurozone betaalt de rekening.
Meer lezen
Een verrassende eerste ronde
Brazilië draait na Argentinië naar rechts. Wat betekent de verkiezingsuitslag voor Zuid-Amerika en voor beleggen in Brazilië?
Meer lezen
De winst doet het werk
Sinds begin juni beweegt de beurs vooral zijwaarts. Nu lijkt daar voorzichtig een einde aan te komen. De winsten van bedrijven zijn al die tijd gestegen, maar de koersen bleven bijna gelijk.
Meer lezen
