Winnaars en verliezers van kunstmatige intelligentie

De beursreactie op de opkomst van kunstmatige intelligentie in de softwaresector doet denken aan een schietpartij in het donker. Beleggers verkopen eerst en stellen pas daarna vragen. In het eerste kwartaal van dit jaar verloor de iShares Expanded Tech-Software ETF ruim twintig procent van zijn waarde, waarbij namen als Adobe, Salesforce en ServiceNow tussen de vijfentwintig en dertig procent inleverden. Rijp en groen ging over één kam. Het traditionele verdienmodel van softwarebedrijven, gebaseerd op licenties per gebruiker, staat onder druk nu AI-agents het werk van meerdere medewerkers kunnen overnemen. Als tien AI-agents het werk doen van honderd verkopers, heb je geen honderd Salesforce-licenties meer nodig. Die verschuiving van seat-based naar consumption-based verdienmodellen zorgt voor enorme onzekerheid. Maar het gaat hier niet om dit kwartaal of volgend kwartaal. Het gaat om de langetermijnvooruitzichten en het vermogen van gevestigde bedrijven om hun positie te verdedigen.

Geen bubbel: de groeicijfers van AI-modelbouwers zijn ongekend

De cijfers van de grote AI-modelbouwers laten zien dat kunstmatige intelligentie geen bubbeltechnologie is. Anthropic groeide van één miljard dollar op jaarbasis eind 2024 naar een tempo van één miljard per maand eind 2025 en zit inmiddels op één miljard per week. Daarmee ligt de omzet dit jaar al boven de dertig miljard dollar, waarmee het OpenAI is gepasseerd. OpenAI zelf verwacht dat de omzet in 2030 meer dan 280 miljard dollar zal bedragen. Dat zijn groeicijfers die in de geschiedenis van de technologiesector hun gelijke niet kennen. De markt voor grote taalmodellen ontwikkelt zich tot een oligopolie. Microsoft is voor zijn AI-strategie afhankelijk van OpenAI, Amazon van Anthropic, en Google staat sterk met zijn eigen Gemini-modellen. Die driehoek bepaalt in toenemende mate de verdeling van waarde in de technologieketen.

Hyperscalers: Google het best gepositioneerd, Apple kiest eigen route

Voor de hyperscalers is de centrale vraag welk rendement hun enorme investeringen in AI-infrastructuur opleveren. Google is waarschijnlijk het best gepositioneerd, omdat het met Gemini een eigen model heeft, een dominant zoekplatform bezit dat direct profiteert van AI-integratie, en bovendien via Google Cloud de infrastructuur aan derden levert. Apple kiest een opvallend andere route door niet zelf zwaar in AI-modellen te investeren, maar profiteert wel van de toenemende vraag naar rekenkracht en de integratie van AI-functionaliteit in zijn apparaten. Het zijn de gevestigde spelers die nu tegelijk kansen en bedreigingen zien. Zij investeren om hun concurrentievoordeel te beschermen en beleggers willen weten wanneer die investeringen zich terugverdienen.

Infrastructuur versus applicaties: de scheidslijn binnen software

Binnen de softwarewereld tekent zich een duidelijke scheiding af tussen winnaars en verliezers. De infrastructuurlaag — denk aan bedrijven als Snowflake — bevindt zich op een betere plek dan de applicatielaag. Infrastructuurbedrijven werken al met een verbruiksmodel in plaats van licenties per gebruiker en profiteren direct van de groeiende hoeveelheid data die door AI-toepassingen wordt gegenereerd. Het risico is dat beleggers bij de uitverkoop het kind met het badwater weggooien en ook deze namen onterecht afstraffen. De applicatielaag wordt daarentegen direct aangevallen door agentic AI — software die zelfstandig taken uitvoert en daarmee de noodzaak van traditionele applicaties vermindert.

Welke softwarebedrijven overleven de AI-revolutie?

Toch zijn er binnen de applicatielaag duidelijke criteria die bepalen wie overeind blijft. Bedrijven met sterke eigen datasets hebben een natuurlijk voordeel, omdat hun data moeilijk te repliceren zijn. Verticale softwarebedrijven die diepe expertise hebben in specifieke sectoren — van gezondheidszorg tot logistiek — zijn beter beschermd dan horizontale platforms die brede maar relatief oppervlakkige functionaliteit bieden. En hoe complexer de workflow die een softwareproduct ondersteunt, hoe moeilijker het is om die te vervangen door een generiek AI-model. Cybersecurity vormt een uniek segment, omdat de opkomst van AI de frequentie en de geavanceerdheid van cyberaanvallen vergroot. De enorme investeringen in AI-infrastructuur vereisen navenant hogere uitgaven aan beveiliging, waardoor cybersecuritybedrijven juist profiteren van de golf die andere softwarebedrijven bedreigt.

AI en de impact op alle vermogenscategorieën

Iedereen komt nu met agents. Elk groot technologiebedrijf presenteert zijn eigen AI-agenten en het budget van ondernemingen verschuift richting de grote taalmodellen. Die budgetverschuiving raakt niet alleen de softwaresector. Elke vermogenscategorie krijgt te maken met de impact van kunstmatige intelligentie. Aandelenmarkten prijzen veranderingen het snelst in, maar de doorwerking naar obligaties, vastgoed en private markten volgt. Het verschil tussen winstgevendheid en productiviteit is daarbij essentieel. AI verhoogt niet alleen de productiviteit maar ook de winstgevendheid, doordat dezelfde of hogere output wordt gerealiseerd met lagere kosten. Die structureel hogere winstmarges zijn uiteindelijk de motor achter stijgende aandelenkoersen.

AI als oplossing voor het westerse schuldenprobleem

Op macroniveau biedt kunstmatige intelligentie zelfs een perspectief op het grootste financiële vraagstuk van onze tijd. De westerse wereld kampt met een schuldenprobleem dat door conventionele economische groei nauwelijks is op te lossen. Als AI de productiviteit structureel verhoogt en daarmee het groeipotentieel van economieën vergroot, ontstaat er een route om de verhouding tussen schulden en nationaal inkomen geleidelijk terug te brengen naar houdbare niveaus. Dat is geen garantie, maar het is wel de meest hoopgevende ontwikkeling voor overheden die worstelen met begrotingstekorten en vergrijzingskosten.

De les voor beleggers: selectiviteit boven snelheid

De markt reageert op korte termijn als een verraste schutter, maar op lange termijn volgen winsten de technologische realiteit. De winnaars van AI zijn niet per definitie de bedrijven die de modellen bouwen. Het zijn de bedrijven die hun concurrentiepositie versterken met unieke data, diepe verticale expertise en complexe workflows die niet eenvoudig te automatiseren zijn. En het zijn de bedrijven die begrijpen dat het verdienmodel van de toekomst niet draait om het aantal stoelen, maar om de waarde die wordt gecreëerd.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer

Abonneer op deze nieuwsbrief via

www.aureus.eu/nieuwsbrief