Wereldwijde CO2-prijzen omhoog door CBAM

Het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM, mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens) van de EU zal een behoorlijke impact hebben op de verlaging van de uitstoot van CO2. Europa is namelijk een belangrijke afzetmarkt voor veel bedrijven. Het CBAM is het instrument van de EU om de CO2 die wordt uitgestoten tijdens de productie van goederen die de EU binnenkomen, een eerlijke prijs te geven en om schonere industriële productie in niet-EU-landen aan te moedigen. De EU wil een wereldwijd gelijk speelveld als het gaat om de uitstoot van CO2.

Start in 2026

Door te bevestigen dat er een prijs is betaald voor de CO2-emissies die worden gegenereerd bij de productie van bepaalde goederen die in de EU worden ingevoerd, zal het CBAM ervoor zorgen dat de CO2-prijs van de invoer gelijkwaardig is aan de CO2-prijs van de binnenlandse productie en dat de klimaatdoelstellingen van de EU niet worden ondermijnd. Het CBAM is ontworpen om verenigbaar te zijn met de WTO-regels en start in 2026. De reikwijdte van de goederen die onder het CBAM vallen zal in het begin beperkt zijn, maar is tegen 2034 al verzesvoudigd. In 2026 heeft CBAM betrekking op de uitstoot van de invoer van cement, ijzer en staal, aluminium, waterstof, elektriciteit en cement, waardoor landen als China, Turkije en India het meest blootgesteld zijn aan de grensbelasting.

Klimaatambitie

De producten die onder het CBAM vallen, zullen waarschijnlijk duidelijk toenemen naarmate de EU haar klimaatdoelstelling van netto-nulemissies tegen 2050 wil bereiken. In fase 2 (2026-34) breidt de EU zich uit naar alle goederen die worden geproduceerd door sectoren die volgens de EU het risico lopen op CO2-lekkage, een categorie die ongeveer 31% van de wereldwijd verhandelde producten omvat. Fase 3 (tot en met 2050) omvat eindproducten en alle andere goederen die in de EU worden ingevoerd. Een en ander hangt natuurlijk wel samen met de kleur van het Europese parlement. Volgende maand zijn er Europese verkiezingen.

Wereldwijde convergentie CO2-prijzen

Op basis van handelsblootstelling, handelselasticiteit en CO2-intensiteit raakt dit Turkije het meest. Ook aluminiumexporteurs uit China, Turkije, India, Zuid-Afrika, Egypte en de VAE als kwetsbaar, terwijl het VK, Zuid-Korea en Vietnam zouden kunnen profiteren van de lagere koolstofintensiteit van hun export. De grensbelasting is een belangrijk mechanisme om de prijzen van CO2 te laten convergeren tussen bestaande regelingen in andere rechtsgebieden. In 2023 dekte koolstofbeprijzing ongeveer 25% van de wereldwijde uitstoot tegen een gemiddelde prijs van $ 23/MtCO2e – ruim onder de conventionele schattingen van $ 75- $ 100/MtCO2e-prijzen die nodig zullen zijn om decarbonisatie onder het twee graden scenario te brengen. De huidige prijs van circa € 70/MtCO2e in de EU kan de prijsconvergentie stimuleren, aangezien andere rechtsgebieden het verloren concurrentievermogen van hun exporteurs als gevolg van CBAM willen verlichten door hun eigen binnenlandse CO2 prijzen in te voeren tegen een tarief dat meer vergelijkbaar is met dat van de EU.

Deze convergentie zal ook de standaardisatie in het berekenen van de uitstoot van CO2 versnellen. Op dit moment zijn er volgens de Wereldbank 73 instrumenten die CO2-beprijzen. Samen dekken die 23 procent van de wereldwijde uitstoot. Dat is uiteraard nog niet voldoende om de doelstellingen van Parijs te halen. Dat betekent dat de EU eerder meer dan minder producten onder de dekking wil laten vallen.  Verder zal natuurlijk een hogere CO2-prijs zorgen voor een versnelling.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer