Voetbal en beleggen

Financieel belang versus sportief belang

Afgelopen week werd er in Londen de Business of Football summit gehouden. Twee dagen lang ontmoeten zaakwaarnemers, spelersmakelaars, omroepen, toezichthouders, fans, eigenaars en investeerders elkaar en vertellen ze waar het voetbal naar toe gaat en wat er moet verbeteren. Op de eerste dag van deze bijeenkomst kwam het bericht dat Saoedi-Arabië blijft investeren in de Saudi Pro League. Vorig jaar gaf het land meer dan 800 miljoen euro uit aan nieuwe spelers, waaronder Neymar, Neves, Benzema en Ronaldo. Het land wil in 2034 ook het WK voetbal organiseren. Dat terwijl er nu gemiddeld 8.000 man aanwezig zijn bij een voetbalwedstrijd in het land.

Te veel clubs verliezen te veel geld

Op de summit kwam vooral de keerzijde van de financiële belangstelling naar voren. Het financiële model van voetbal werkt niet, te veel clubs verliezen te veel geld. Op het veld wordt het probleem van competitief evenwicht steeds nijpender, met een kleine groep teams die veel te vaak hun thuiscompetitie winnen. Jongeren beginnen af te haken, wat op de lange termijn een uitdaging vormt voor de opbrengst van de televisierechten. Fans voelen zich steeds meer vervreemd en uitgebuit door de drang om geld te verdienen met voetbal. Die onvrede is ook steeds vaker in de stadions te horen. Toen bleek dat Messi twintig minuten voor de wedstrijd van Miami tegen Hong Kong XI op de bank bleef zitten, wilden bezoekers hun geld terug. Tickets voor de wedstrijd kostten tot ruim zeshonderd dollar.

Barbarians at the gate

Verschillende voetbalclubs in Europa hebben een beursnotering. De meeste hebben een bescheiden beurswaarde. Dat komt omdat voetbalclubs meestal niet de beste ondernemers blijken te zijn. Zoals bekend, blijkt maar al te vaak dat er ronduit sprake is van mismanagement. Er wordt te veel gestuurd op omzet, onvoldoende op kasstromen. Ondertussen zijn veel clubs zwaar gefinancierd, wat wel een excuus lijkt om alsnog de hoofdprijs te betalen in de transfermarkt. Verschillende private equity fondsen (Ares, Arctos, Knighthead Capital) staan al te trappelen om hierin verandering te brengen, maar lang niet alle besluiten in de top van een voetbalclub zijn rationeel.

Reputatie, clubliefde, trofee of loterij

Ook de investeerders in voetbalclubs zijn niet altijd rationeel. Saudi-Arabië doet het niet voor het geld. Het land wil met voetbal haar aanzien en reputatie in de wereld verbeteren. Datzelfde gold in het verleden ook voor Russische investeerders. Veel fans hebben in het verleden een aandeel gekocht uit pure clubliefde, iets dat ze nooit meer willen verkopen. Wie genoeg geld heeft, kan zelfs een hele voetbalclub kopen. Ook deze mensen doen het meestal niet voor het geld. Het is net als de aankoop van een duur jacht of het bezit van een duur hotel eerder een trofee dan een zinvolle investering. Er zijn ook mensen die aangetrokken worden door de grote sommen geld die in het voetbal wel degelijk omgaan. Ze denken met de aankoop van een club de hoofdprijs in de loterij te kunnen winnen.

(Financiële) prestaties van Ajax

Ajax was in het verleden een uitzondering binnen de beursgenoteerde clubs. Het was de enige club die regelmatig een nettowinst kon bijschrijven. Maar ook bij Ajax is de financiële positie afhankelijk van de sportieve prestaties. Verder zit de kracht van Ajax voor een groot deel in de eigen opleiding en de selectie. Ajax scoorde altijd hoog waar het gaat om de verdiensten op de transfermarkt. Nadeel voor beleggers is dat de Vereniging AFC Ajax 73 procent van Ajax NV bezit. De honderden leden kunnen dus zelf het beleid van de club bepalen. En ook die leden hebben niet altijd financieel-rationele doelen voor ogen. Het resultaat is dat voetbalaandelen per saldo achterblijven bij de bredere aandelenmarkt. Dat terwijl de totale voetbalmarkt afgelopen jaren sterk is gegroeid. Dat geldt ook voor de sportmarkt. Vooralsnog zijn het naast de clubs op de transfermarkt vooral de spelers die profiteren, waarbij natuurlijk de beste spelers de hoogste sommen geld kunnen vragen. Dat lijkt ook een loterij, maar vergeet niet dat er hard gewerkt moet worden, waarbij spelers op voorhand weten dat de kans om bij de top te horen klein is. Alleen al om psychologisch te compenseren voor al die spelers die het net niet hebben gehaald, moet daar voor de winnaars wel een stevige vergoeding tegenover staan.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer