Vietnam en de handelsoorlog

Van vluchtplek naar doelwit

De ironie is bijna tastbaar. Vietnam was jarenlang het toevluchtsoord voor Amerikaanse bedrijven die probeerden te ontsnappen aan de handelsoorlog tussen Washington en Peking. Nadat Trump tijdens zijn eerste ambtstermijn hoge tarieven op Chinese producten had ingesteld, verplaatsten talloze bedrijven hun productie naar Vietnam. Het zuidelijke buurland van China werd zo een populair alternatief voor de productie van alles – van Nike-sneakers tot Wayfair-meubels en Hasbro-speelgoed. De cijfers spreken voor zich: in 2024 stegen de importen uit Vietnam naar de VS tot 136,6 miljard dollar, een stijging van ongeveer 19 procent ten opzichte van 2023. Terwijl importen uit China in dezelfde periode slechts met 2,8 procent stegen. Vietnam werd zo de derde grootste leverancier van goederen aan de VS, na Mexico en China. Maar nu valt het doek. Op 9 april treedt het nieuwe tarief van 46 procent in werking, en daarmee zijn Amerikaanse bedrijven het kind van de rekening.

Amerikaanse bedrijven in het nauw

Voor veel Amerikaanse bedrijven die in Vietnam produceren is dit een regelrechte nachtmerrie. Neem Nike, dat ongeveer een kwart van zijn schoeisel in Vietnam produceert. Het sportmerk, dat al kampte met tegenvallende verkoopcijfers, zag zijn aandelen met bijna 12 procent kelderen nadat de tarieven werden aangekondigd. Nike is bepaald niet alleen. Deckers (het moederbedrijf van Ugg en Hoka) heeft 68 toeleveranciers in Vietnam en zag zijn aandelen met meer dan 15 procent dalen. VF Corporation, eigenaar van The North Face, Timberland en Vans, haalt 17 procent van zijn producten uit Vietnam en verloor meer dan 25 procent van zijn aandelenwaarde.

In de meubelindustrie komt 26,5 procent van alle Amerikaanse meubelimport uit Vietnam. Wayfair, een grote online meubelverkoper, zag zijn aandelen met bijna 28 procent crashen. En in de speelgoedsector, waar bedrijven als Hasbro, Mattel en Funko zwaar leunen op Vietnamese fabrieken, daalden de aandelen met meer dan 10 procent. Peter Baum, financieel directeur van Baum Essex, een fabrikant die producten maakt voor merken als Nautica en Steve Madden, verwoordde het somber: “Na 80 jaar en vijf generaties heeft Trump ons bedrijf zojuist ten gronde gericht.”

De bamboe-strategie van Vietnam

Te midden van deze economische storm toont Vietnam echter een opmerkelijke veerkracht via de zogenoemde bamboe-strategie. Zoals bamboe buigt bij sterke wind maar niet breekt, zo lijkt Vietnam zich aan te passen aan de nieuwe realiteit. De Vietnamese premier Pham Minh Chinh heeft een verrassende diplomatieke aanpak gekozen. In januari deed hij een opmerkelijke uitspraak: “Ik zou graag de hele dag golf spelen met de Amerikaanse president Donald Trump.” Hij zinspeelde zelfs op een mogelijk bezoek aan Mar-a-Lago.

Deze golfbenadering is niet zo vergezocht als het lijkt. De Trump Organization is van plan miljarden dollars te investeren in golfbanen, hotels en vastgoed in Vietnam. Het eerste project, een wooncomplex met drie 18-holes golfbanen, zou in mei van start gaan.Vietnam volgt hiermee het voorbeeld van de voormalige Japanse premier Shinzo Abe, die golf gebruikte als effectief diplomatiek kanaal om banden met Trump aan te halen. Deze ‘golfdiplomatie’ zou wel eens kunnen werken, gezien Trumps bekende voorliefde voor de sport en zakelijke belangen.

Onderhandelingsruimte

Er is nog een ander lichtpuntje voor Vietnam. Het land maakt actieve diplomatieke inspanningen om tot een overeenkomst te komen met de VS. Vietnam heeft aangeboden om invoerrechten te verlagen tot nihil op een reeks goederen, waaronder auto’s, vloeibaar gas en bepaalde landbouwproducten. Anders dan veel andere getroffen landen lijkt Vietnam niet van plan vergeldingsmaatregelen te nemen. In plaats daarvan kiest het voor onderhandelingen, met de hoop de tarieven te kunnen verlagen of zelfs volledig te elimineren.

Deze pragmatische aanpak zou op lange termijn vruchten kunnen afwerpen. Trump reageerde op het aanbod van Vietnam op zijn eigen Truth social media platform met “Just had a very productive call with To Lam, General Secretary of the Communist Party of Vietnam, who told me that Vietnam wants to cut their Tariffs down to ZERO if they are able to make an agreement with the US”, “I thanked him on behalf of our Country, and said I look forward to a meeting in the near future,” voegde Trump er aan toe.

De Chinese factor

De situatie wordt verder gecompliceerd door de Chinese overcapaciteit, die nu een risico vormt voor de hele regio. China’s dominantie in sectoren als elektrische voertuigen, zonnepanelen en batterijen breidt zich uit naar andere industrieën zoals staal, petrochemie, halfgeleiders en laagwaardige sectoren zoals schoeisel, meubels en textiel. Dit heeft niet alleen direct invloed op ASEAN-economieën door lokale productie te verdringen, maar ook indirect door export naar de rest van de wereld te verdringen. Vietnam kan hier echter mogelijk van profiteren als het erin slaagt zich te positioneren als een betrouwbaarder alternatief voor China in de ogen van de VS.

De toekomst

Wat betekent dit alles voor de toekomst? Voor Amerikaanse bedrijven is het een periode van grote onzekerheid. Sommige overwegen opnieuw hun productielocaties te verplaatsen, maar zoals de CEO van American Eagle Outfitters, Jay Schottenstein, opmerkte: “Ik zou niet haasten. Waar naartoe? Ik weet niet waarheen ik moet haasten.”

Voor Vietnam blijft de bamboestrategie de meest veelbelovende weg voorwaarts. Door diplomatiek te buigen maar niet te breken, door golftoernooien in plaats van handelsoorlogen na te streven, en door realistische concessies te doen, kan het land de storm mogelijk doorstaan. De handelsminister in Vietnam heeft al gesproken over de import van agrarische grondstoffen uit de VS, de aankoop van militaire vliegtuigen van Lockheed Marting, 200 Boeing 737 Max-vliegtuigen en het verder verhogen van de LNG-importen uit de VS. Benieuwd hoe lang die importtarieven blijven staan. En wie weet – misschien zien we binnenkort premier Pham Minh Chinh en president Trump samen op de greens van Mar-a-Lago, niet alleen over golf pratend maar ook over handelsovereenkomsten die voor beide landen voordelig zijn. In de nieuwe herschikking van de wereldorde is flexibiliteit, net als bij bamboe, wellicht de sterkste eigenschap.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer

Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief