Peter Thiel is een Duits-Amerikaanse investeerder, mede-oprichter van Paypal (samen met Elon Musk), de eerste investeerder in Facebook en oprichter van Palantir Technologies. Hij heeft ook zakelijke belangen bij de Amerikaanse overheid en is de ontdekker en sponsor van J.D. Vance. Thiel is ervan overtuigd dat echte vooruitgang voortkomt uit het creëren van iets totaal nieuws — het gaat om het “van nul naar één” brengen van ideeën en technologieën. In plaats van kleine verbeteringen aan bestaande producten of diensten te maken, zouden ondernemers zich moeten richten op het oplossen van grote, nog niet aangepakte problemen, door het ontwikkelen van doorbraken die nieuwe markten creëren en de samenleving vooruithelpen. Het is een benadering die vraagt om visionaire ondernemers die risico durven nemen, en om een ecosysteem dat deze durf en innovatie kan ondersteunen.
Dit vormt een krachtige basis voor een betoog waarom Europa zich moet verbeteren op het gebied van venture capital (VC), of risicokapitaal. Venture capital is essentieel voor het mogelijk maken van de radicale innovaties die Thiel beschrijft. Zonder voldoende kapitaal kunnen veelbelovende startups niet groeien, experimenteren of hun ideeën uitvoeren. Thiel’s filosofie benadrukt dat voor het creëren van ‘zero to one’-innovaties, een gezond en robuust venture capital ecosysteem essentieel is. Dit ecosysteem kan en moet in Europa verbeterd worden.
1. Het Potentieel van Europa voor Innovatie
Europa heeft een enorme potentie om de technologische vooruitgang van de 21ste eeuw aan te drijven. Het continent beschikt over een hoogopgeleide bevolking, uitstekende universiteiten, sterke onderzoeksinstituten, en toegang tot een grote markt. Toch is de snelheid waarmee Europa in sommige sectoren innoveert — en vooral de mate van fundamentele innovaties — onvoldoende om echt wereldwijd leiderschap te nemen. De meeste investeringen in technologie en startups zijn geconcentreerd in de Verenigde Staten, met Silicon Valley als het wereldcentrum voor risicokapitaal. Thiel zelf is een prominent product van dit ecosysteem.
In Europa zien we vaak dat startups zich niet volledig kunnen ontwikkelen omdat ze niet genoeg toegang hebben tot het soort risicokapitaal dat nodig is voor langetermijngroei. Hoewel er enkele opkomende technologiehubs zijn zoals Berlijn, Londen en Parijs, ontbreekt het aan een geïntegreerd, land- of zelfs continent-omvattend venture capital ecosysteem dat startups ondersteunt van de vroege fases tot de grote doorbraken.
2. Waarom Europa Beter Moet Worden in Venture Capital
Volgens Thiel is het essentieel voor startups om hun unieke voordeel te kunnen verdedigen tegen concurrentie. Dit betekent dat startups vaak in staat moeten zijn om langdurige investeringen te doen in fundamentele technologieën, of ze nu werken aan kunstmatige intelligentie, ruimtevaart, biotechnologie of schone energie. Voor zulke ambitieuze ondernemingen is venture capital nodig, maar het moet het soort kapitaal zijn dat bereid is risico’s te nemen voor de lange termijn.
In Europa is er echter een tendens om conservatiever te investeren, vaak met een focus op kortetermijnwinsten. Veel Europese venture capitalists lijken meer geïnteresseerd in het financieel veiligstellen van hun investeringen, in plaats van in het ondersteunen van radicale innovaties die misschien een hoger risico met zich meebrengen. Dit zorgt ervoor dat er minder ruimte is voor ondernemingen die gericht zijn op het oplossen van grote, fundamentele problemen. Als gevolg hiervan lopen Europese startups soms achter op hun Amerikaanse tegenhangers als het gaat om het ontwikkelen van baanbrekende technologieën.
3. Risicokapitaal in Europa: Het Grote Gebrek
Europa heeft vaak een cultuur van risicoaversie die in de weg staat van de bereidheid om in risicovolle, maar potentieel wereldveranderende ideeën te investeren. In de VS zijn er talrijke successen van ondernemers die volledig durfden nemen, met venture capitalists die bereid waren in hen te investeren. In Europa ontbreekt het vaak aan diezelfde bereidheid om te investeren in bedrijven die niet onmiddellijk winst maken of waarbij het succes niet gegarandeerd is.
De focus ligt in veel gevallen op minder risicovolle, meer traditionele bedrijven, zoals die in de sectoren consumentengoederen of software-as-a-service (SaaS). Terwijl deze bedrijven belangrijk zijn, is het belangrijker dan ooit dat Europa zich richt op de grote, disruptieve innovaties die de basis kunnen vormen voor de volgende generatie technologieën. Bedrijven die werken aan revolutionaire technologieën, zoals kunstmatige intelligentie of alternatieve energieoplossingen, hebben enorme investeringen nodig, vaak over meerdere jaren. Dit vereist een bredere acceptatie van langetermijninvesteringen, iets wat in de Verenigde Staten veel meer wordt aangemoedigd dan in Europa.
4. Culturele Veranderingen en Innovatie in Europa
Thiel stelt dat echte innovaties vaak komen van bedrijven die zich niet laten afleiden door de druk van concurrentie, maar zich richten op het creëren van iets fundamenteel nieuws. Dit soort disruptieve innovaties vereist een cultuur die het risico van falen accepteert en waarde hecht aan ambitieuze, visionaire doelen.
Europa moet zijn houding ten opzichte van falen veranderen. In veel Europese landen wordt falen in zaken vaak gezien als een teken van zwakte of incompetentie, terwijl het in de VS vaak wordt beschouwd als een leerervaring die nodig is voor succes. Dit kan de bereidheid om grote risico’s te nemen, beperken. Dit heeft invloed op de innovatiecultuur, waar het belangrijk is om door te zetten bij moeilijkheden en fundamentele doorbraken na te streven, zelfs als het proces onvoorspelbaar en vol onzekerheden is.
5. De Belangrijke Rol van Beleidsmakers
Beleidsmakers kunnen een cruciale rol spelen bij het verbeteren van het venture capital ecosysteem in Europa. Het creëren van een gunstiger investeringsklimaat is een eerste stap. Dit kan bijvoorbeeld door belastingvoordelen en subsidies voor risicokapitaal, of door het vereenvoudigen van wet- en regelgeving die momenteel het leven van startups bemoeilijkt. Thiel wijst er ook op dat overheidssubsidies en overheidsinmenging vaak contraproductief zijn, omdat ze niet de creativiteit en vrijheid van ondernemers bevorderen. Wat echt werkt, is een omgeving die ondernemers in staat stelt om te groeien en kapitaal aan te trekken op basis van hun unieke, innovatieve ideeën. Gelet op de huidige discussie rondom Box 3 ligt hier voor de wetgever een kans.
Een andere belangrijke stap is het bevorderen van samenwerking tussen ondernemers, investeerders en universiteiten. Europa heeft veel toonaangevende universiteiten en onderzoeksinstituten, maar het benutten van die kennis en technologie voor commerciële doeleinden is een gebied waarop het kan verbeteren. Het vergroten van de samenwerking tussen de academische wereld en de private sector kan bijdragen aan het versnellen van de technologische vooruitgang.
6. Een Toekomstgerichte Benadering
Europa heeft de middelen en het potentieel om een leidende rol te spelen in de technologie van de toekomst, maar het moet zijn venture capital landschap heroverwegen. Het vergroten van risicokapitaalinvesteringen, het stimuleren van een cultuur van innovatie en het creëren van beleid dat ondernemers ondersteunt, zal Europa in staat stellen om fundamentele innovaties te ontwikkelen die niet alleen de economie ten goede komen, maar ook de wereld vooruithelpen, zoals Thiel voorstaat.
Door de juiste infrastructuur en mindset te creëren, kan Europa de volgende generatie radicale innovaties voortbrengen. Het vereist een verschuiving in het denken over risico, falen, en de waarde van langetermijngroei — principes die essentieel zijn voor het realiseren van de “zero to one” innovaties die de toekomst zullen bepalen.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Disclaimer
Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief
Voor tussentijdse updates, volg Auréus op Linkedin