Tien tips bij het kopen van kunst

De waarde van beleggen in kunst

De waardeontwikkeling van kunst is nauwelijks gevoelig voor de ontwikkeling op de financiële markten. Daarmee is kunst al snel van toegevoegde waarde in een uitgebreide beleggingsportefeuille. Het feit dat kunst een zeer lage correlatie heeft met vrijwel elke beleggingscategorie maakt kunst uniek. Tegelijkertijd betekent zo’n lage correlatie niet meteen een hoger rendement. Dat hangt sterkt af van de kunstenaar. Slechts 1 procent van alle kunstenaars genereert meer dan de helft van alle kunstwerken die wereldwijd worden verkocht. Er bestaat geen magische formule om te bepalen welke kunstenaars het meest gewild of succesvol zullen zijn. Het helpt om over kunst en kunstenaars te lezen, musea en galerieën te bezoeken en relaties aan te gaan met kunstenaars en kunstprofessionals.

Rendement van kunst

Kunstinvesteerders hebben te maken met een hoge mate van onzekerheid. De waarde zit in de doorverkoop. De schilderijen van Vincent van Gogh werden pas na zijn dood op waarde geschat, maar de overgrote meerderheid van de kunst die in de wereld wordt geproduceerd, heeft helemaal geen waarde bij doorverkoop. Uit gegevens blijkt dat aandelen op de lange termijn beter presteren dan kunst.

In de afgelopen 20 jaar behaalde de Mei Moses World All Art Index een samengesteld jaarlijks rendement van 5,3 procent tegenover 8,3 procent voor de S&P 500 Total Return Index. Dat verschil wordt kleiner in de afgelopen 50 jaar: de All Art Index behaalde een rendement van 7,9 procent versus 9,7 procent voor de S&P Index. Andere voordelen, zoals de culturele voordelen van kunst, zijn moeilijker te meten. Kunst creëert gesprekken en zet mensen aan het denken. Van kunst kun je elke dag thuis genieten. Het kan op een dag in waarde stijgen, maar investeer niet in kunst om te sparen voor de studie van je kind.

Tien tips voor beleggen in kunst

1. Bezoek kunstgalerieën, musea, beurzen en ateliers van kunstenaars om te bepalen wat u mooi vindt en om inzicht te krijgen in de marktwaarde van kunst. Lees kunstcritici om nieuwkomers te vinden en bekijk de kunstprijzen van veilinghuizen. Verder is er tegenwoordig veel informatie over kunst online te vinden.
2. Bouw relaties op met galeriehouders, kunstcritici, kunstenaars en andere verzamelaars om jezelf te informeren. Kijk ook of kunsthandelaren aangesloten zijn bij een erkende beroepsvereniging, zoals de Koninklijke Vereniging van handelaren in oude kunst in Nederland.
3. Koop kunst op basis van de kwaliteit van het werk, niet op basis van trends. En doe vooraf je huiswerk, zodat je de herkomst kent van de kunst die je overweegt. Wel is het goed om na te denken over de mogelijke interesses van een koopkrachtig publiek in de toekomst. Zodra een bepaald genre populair wordt, kan er ook een deel van de collectie worden verkocht.
4. Kunstwerken kunnen veel meer vormen aannemen dan alleen doeken. Overweeg te investeren in andere formaten, zoals fotografie, kostuums en archeologische voorwerpen.
5. Aarzel niet om vragen te stellen over het kunstwerk, zoals de herkomst, het medium en de staat waarin het verkeert. Als je de achtergrond van het kunstwerk begrijpt, kun je waardevolle inzichten krijgen en het beter waarderen.
6. Hoewel spreiding belangrijk is, focussen de meeste beleggers zich op een bepaald type kunst of op een bepaalde stijlperiode. Het voordeel van het bestuderen van die ene categorie is dat er een aantrekkelijke verzameling ontstaat waarvan de som der delen meer waard is dan het geheel. Door te focussen op één categorie neemt ook de kennis over deze stroming toe en daarmee ook de kans dat één van de topwerken uit die stroming onderdeel wordt van de collectie.
7. Verdeel de te investeren middelen over enkele jaren. Dat geeft de ruimte om de ontwikkeling van de markt af te wachten.
8. Zorg dat er voldoende onderzoek wordt gedaan naar de herkomst van het kunstwerk en stel vooral vragen. Als de prijs te mooi is om waar te zijn, dan betekent dat meestal dat er iets aan de hand is. Denk verder aan het papierwerk, zoals een exportvergunning op het moment dat het een internationaal bekend kunstwerk betreft.
9. Als je een origineel kunstwerk koopt, vraag dan altijd om een echtheidscertificaat van de kunstenaar of galerie. Dit document verifieert de echtheid van het kunstwerk en kan cruciaal zijn voor de doorverkoop of verzekering.
10. Het kunstwerk dat je koopt zal waarschijnlijk jarenlang in je huis of kantoor hangen. Zorg er vooral voor dat je het mooi vindt.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer