Piek politieke onzekerheid

De beste verkiezingsuitkomst voor de aandelenmarkt is een ‘Republican Sweep’, in situatie waarin Trump de volgende president wordt en waarin de Republikeinen de meerderheid krijgen in het Amerikaanse congres (Senaat plus Huis van Afgevaardigden). Er staan aanstaande dinsdag veel zaken op het spel, maar voor financiële markten gaat het in essentie om vijf onderdelen: belastingen, deregulering, het tekort op de begroting, importtarieven en immigratie. Om bij de eerste drie wat te veranderen is het vereist dat de president de steun krijgt van het congres.

Belastingen

Bij de eerste termijn van Trump werden de belastingen verlaagd en als gevolg daarvan gingen de winsttaxaties omhoog. Stijgende winsttaxaties gaan vrijwel altijd gepaard met stijgende aandelenkoersen. Dit keer wil Trump de vennootschapsbelasting verlagen van 21 procent naar 15 procent, maar Harris wil diezelfde belastingen verhogen naar 28 procent. Harris wil de belastingen verhogen omdat dat ‘eerlijk’ is en iedereen een steentje moet bijdragen. Belastingen voor bedrijven moeten uiteindelijk door iemand worden betaald en dat is de consument. Uiteindelijk betalen alleen consumenten belasting. De overheid gebruikt bedrijven voor het innen van een soort extra omzetbelasting, dat weer terugkeert in een hogere prijs voor consument.

Deregulering

Minder regels is vrijwel altijd goed voor bedrijven. Europa is een mooi voorbeeld hoe regels verstikkend kunnen werken. Vooral grote internationale bedrijven profiteren van een overdaad aan regulering, omdat het lastiger wordt voor kleinere bedrijven om dan te concurreren. Te veel regels zorgen voor impliciete monopolies. Minder regels zorgen voor meer concurrentie en meer concurrentie zorgt voor innovatie. Meer concurrentie zorgt ook voor lagere prijzen voor consumenten. In plaats van het aanstellen van nog meer compliance officers, kan kapitaal worden aangewend om te investeren in research & development.

Het Amerikaanse begrotingstekort

Bij beide kandidaten loopt het begrotingstekort op. Daarvoor is wel een meerderheid in het Congres vereist. Op het moment dat Harris wordt geconfronteerd met een Republikeinse meerderheid houdt het Congres de hand op de knip. Opeens blijken de Republikeinen opnieuw voorstander van een begrotingsevenwicht. Denk aan de Tea Party. Op het moment dat Trump wordt geconfronteerd met een Democratisch congres, valt er met de Democraten waarschijnlijk wel te praten over meer overheidsinvesteringen. Die overheidsinvesteringen stijgen nog sterker als er sprake is van een Democratic Sweep. Ook bij een Republikeins Congres en president blijft het begrotingstekort hoog. Alleen bij de Republikeinen komt dit door lagere belastingen, bij de Democraten vooral als gevolg van een overheid die meer te spenderen heeft.

Importtarieven

Het essentiële verschil tussen de Republikeinen en de Democraten voor wat betreft importtarieven is dat de Democraten die tot op heden vooral hebben ingezet vanuit neoconservatief perspectief. Democraten praten alleen met andere landen als dat land een democratie is. Als dat niet lukt zijn importtarieven er vooral om dat land de Amerikaanse wil op te leggen. Uiteindelijk volgt er een Amerikaanse inval zoals in Irak en Afghanistan om de Amerikaanse democratie te exporteren naar de rest van de wereld. Nu was het neoconservatisme ook de Republikeinen niet vreemd, maar Trump is veel meer deal-georiënteerd.  Trump hanteert tariefmuren vooral om een voor de VS gunstige deal te bewerkstelligen. Dat betekent voor andere niet-democratische landen dat er met Trump bilateraal valt te onderhandelen, met  Harris waarschijnlijk niet (waarschijnlijk, omdat nog niet duidelijk is of neoconservatieven als Blinken en Sullivan zullen terugkeren in het Witte Huis). Overigens zorgen hogere tarieven niet voor meer inflatie, maar mogelijk wel voor een recessie (zie de voorbeelden uit de jaren dertig).

Immigratie

Het aantal migranten is onder Biden verdubbeld. Dat betekent meer goedkope arbeidskrachten en ook nog eens meer consumenten. Vanuit economisch perspectief is immigratie dan ook een positieve ontwikkeling. Elk bedrijf zal graag zien dat er meer goedkope arbeid beschikbaar is en ook elk bedrijf ziet liever meer dan minder klanten. Op het moment dat Trump de grenzen sluit, is dit negatief voor de Amerikaanse economie. Maar dat kan eenvoudig gecompenseerd worden door lagere belastingen, deregulering en de economische impuls van een nog hoger begrotingstekort.

Conclusie

Op het moment dat Trump geconfronteerd wordt met een Democratische meerderheid dan krijgt hij geen ruime voor lagere belastingen, deregulering en hogere overheidsuitgaven (dat laatste misschien deels als compromis). Wel heeft hij als president de mogelijkheid om de grenzen te sluiten. Per saldo is dat dus niet goed voor de economie en voor de aandelenmarkt. Op het moment dat Harris wordt geconfronteerd met en Republikeinse meerderheid dat lijkt het meer op de huidige status quo. Als Harris echter het congres mee heeft, reken dan op hogere belastingen en meer regels. Negatief voor de economie, deels gecompenseerd door meer immigratie.

Het meest negatieve scenario voor de verkiezingen is als de verschillen in de uitslagen zo klein zijn, dat de verliezer ruimte ziet om de uitslag te betwisten. In 2000 moesten de stemmen in Florida opnieuw worden geteld en won uiteindelijk Bush, hoewel Al Gore de meerderheid voor wat betreft de popular votes had. Dat zorgde toen voor een vertraging. In het huidige gepolariseerde Amerika kan een eventuele hertelling snel escaleren. Normaal gesproken zorgen verkiezingen voor duidelijkheid en minder onzekerheid. Dat zal waarschijnlijk ook dit keer het geval zijn. Gevolg is een stijgende aandelenmarkt. Alleen als er sprake blijft van een patstelling is dat een negatieve ontwikkeling.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer