Peildatumarbitrage

Demissionair staatssecretaris van Rij heeft de definitieve percentages voor het forfaitair rendement van box 3 over 2023 bekendgemaakt. Voor banktegoeden is het 0,92%, voor schulden 2,46% en voor de overige bezittingen zoals beleggingen (stond al eerder vast) 6,17%. Voor het belastingjaar 2024 gaat het percentage voor banktegoeden omhoog naar 1,03% en voor schulden naar 2,47%. Dat zijn voorlopige percentages, die pas in 2025 definitief worden bepaald. Zo was het oorspronkelijke percentage voor banktegoeden 0,36% en dat is dus 0,92% geworden.

Alleen het forfaitaire rendement voor de overige bezittingen (beleggingen) gaat omlaag naar 6,03% en dat is bij de belastingdienst vooraf al bekend en wordt achteraf ook niet meer aangepast. Bij banktegoeden en schulden wordt wel naar de werkelijke ontwikkeling van de rente gekeken. Gelet op de ontwikkeling van de spaarrente, gaat die waarschijnlijk hoger uitkomen. Daarvoor gebruikt de Belastingdienst cijfers van DNB en dan is een forfaitair rendement bij gelijkblijvende rente nu al veel te laag. Ook al gaat de ECB in 2024 de rente verlagen, de huidige spaarrente ligt nog altijd ver beneden de beleidsrente van de ECB.

Werkelijke verdeling vermogen in box 3

De fiscus kijkt sinds kort naar de werkelijke verdeling van het vermogen over spaargeld en de overige bezittingen (beleggingen). Over dit rendement moet dit jaar 36% belasting worden betaald: meer dan de 34% over vorig jaar. Bestaat een groot deel van het vermogen uit beleggingen, dan lijkt misschien het slim om voor 1 januari (de peildatum) aandelen, obligaties, beleggingen in ETF’s of cryptotegoeden te verkopen, de opbrengst op een spaarrekening te parkeren en na de jaarwisseling alles weer terug te draaien. Je vermogensverdeling pakt dan een stuk gunstiger uit, en dat scheelt aanzienlijk. Toch is het om drie redenen onverstandig om dit te doen. Ten eerste heeft de overheid een stokje gestoken voor deze truc, die ‘peildatumarbitrage’ wordt genoemd. 

Peildatumarbitrage

Als de periode tussen de verkoop en aankoop van bezittingen korter is dan drie maanden en de peildatum 1 januari binnen die periode valt, gaat de Belastingdienst hier niet zonder meer mee akkoord. Je moet kunnen uitleggen én aantonen dat je geen fiscale motieven had voor het schuiven met je bezittingen. Lukt dat niet, dan riskeer je een vergrijpboete. Loopt de staatskas door jouw trucje meer dan 20.000 euro mis, dan kun je zelfs strafrechtelijk worden vervolgd. Je had je beleggingen dus al op 1 oktober van de hand moeten doen en kan die pas op 1 april weer terugkopen, om lastige vragen van de Belastingdienst te voorkomen.

Voor de ruil betaalt de belegger dubbele transactiekosten als alle beleggingen moeten worden verkocht en daarna weer teruggekocht. Zelfs als een belegger geen transactiekosten hoeft te betalen, is er nog het verschil tussen de bied- en de laatprijs dat dan twee keer ten laste gaat van het rendement.

Minder rendement

De belangrijkste reden om het niet te doen is dat de belegger waarschijnlijk rendement misloopt. Juist in de statistisch beste maanden van het jaar staat het geld aan de zijlijn. De eindejaarsrally begint tegenwoordig vroeg, maar meestal niet voor oktober. Over de laatste 6-maandsperiode, beginnend 1 oktober 2023 en eindigend eind 31 maart 2024 was het marktrendement op aandelen 16,8% en voor obligaties 5,7%, in beide gevallen veel hoger dan de maximale belastingbesparing van dit jaar 1,8%. En die besparing valt waarschijnlijk lager uit in de definitieve berekening.

Statistisch onverstandig

Statistisch zijn rendementen niet gelijk verdeeld over de verschillende maanden van het jaar. In de 6-maandsperiode rondom de jaarwisseling is het gemiddelde rendement op aandelen 5,7%, waarna in de overige 6 maanden gemiddeld 2,4% overblijft. Dat betekent dat peildatumarbitrage ook statistisch ervoor zorgt dat het rendementsverlies meer dan het dubbele is van de eventueel te besparen belastingen.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer