Orkanen en beleggen

Extreem weer kan een grote invloed hebben op macro-economische ontwikkelingen. Het kan invloed hebben op de arbeidsmarkt, op de productie, op consumptie, investeringen en de huizenmarkt. Daardoor kan extreem weer ook voor stijgende prijzen zorgen, voornamelijk via hogere energieprijzen en hogere voedselprijzen. Dat maakt het minder eenvoudig voor centrale banken om de onderliggende economie te monitoren en daarop te reageren. Op korte termijn is er eerder een behoefte aan lagere rentes om de economie te stimuleren, op lange termijn zorgen orkanen juist voor meer inflatie. De recente orkanen Helen en Milton zorgen ook voor verstoringen op de arbeidsmarkt. Eerder in het seizoen zorgde orkaan Beryl al voor een vergelijkbaar effect, waardoor de in de eerste week van augustus gerapporteerde banengroei tegenviel. Dat was een directe aanleiding voor een correctie van een procent of tien op de aandelenmarkt.

Grotere economische impact door spreiding

In minder dan twee weken zijn er vijf orkanen ontstaan op de Atlantische Oceaan, ongeveer gelijk aan het aantal orkanen in een heel seizoen.  Tegelijkertijd was het in de maand september opvallend rustig, terwijl het seizoen vroeg begon met orkaan Beryl op 2 juli. Voor het eerst sinds de statistieken worden bijgehouden (1920) was er zo vroeg in het seizoen een categorie 5 orkaan. Weken daarvoor werd al gewaarschuwd voor een zwaar orkaanseizoen vanwege de hogere temperatuur van het zeewater, waarmee er meestal direct een koppeling wordt gelegd met het veranderende klimaat.

Het grootste verschil met een normaal orkaanseizoen is dat de zware orkanen meer zijn gespreid over het seizoen en daarmee is de economische impact van deze orkanen ook groter. Bovendien blijkt dit te worden veroorzaakt doordat kleinere orkanen in korte tijd aan kracht kunnen winnen, waardoor er minder voorbereidingstijd is. Zo nam de windsnelheid in orkaan Milton in 24 uur met 90 kilometer per uur toe, een fenomeen dat zelden voorkomt.

Op lange termijn positieve impact op BBP

Een categorie 5 orkaan heeft waarschijnlijk een 0,14 procent negatieve invloed hebben op het BBP van de Verenigde Staten. Voor de goede orde, dan gaat het niet om de totale schade, maar om de negatieve impact op de economische groei. Op lange termijn hebben eenmalige natuurrampen in theorie en positief effect op de economische groei omdat de vernietiging geen onderdeel is van het BBP, maar de herstelwerkzaamheden wel. Volgens schattingen drukt orkaan Helene de banengroei met circa 45.000 banen. Daar komt Milton nog bovenop. De meevaller over september (258.000) zou deels veroorzaakt kunnen worden door de relatief milde septembermaand. Op lange termijn kunnen de herstelwerkzaamheden na een orkaan circa 250.000 banen creëren, waarmee 17 miljard extra loon wordt binnengehaald en in totaal 30 miljard wordt toegevoegd aan het BBP.

Locatie is van belang

Nu verschilt de impact van een orkaan wel per regio. Omdat veel orkaanregio’s steeds dichter zijn bebouwd, neemt de schade van orkanen elk jaar toe. Daardoor is ook een groeiend deel van die schade niet langer te verzekeren, of alleen tegen steeds hogere premies. In Nederland is de kans op een orkaan (nog) niet zo groot, simpelweg omdat het zeewater hier te koud is. Tegelijkertijd ligt een groot deel van Nederland beneden de zeespiegel en de kans is groot dat verzekeringspremies daar harder gaan stijgen, al was het maar van de grotere neerslaghoeveelheden. Hogere verzekeringspremies drukken de waarde van vastgoed en kan voor de ontwikkeling van nieuwe projecten een obstakel vormen.

Incidentele invloed op inflatie

Verder worden bij natuurrampen vooral de toeristische sector, retail en de horeca geraakt en die is in Florida relatief groot, al is men daar ook wel wat gewend. Verder worden naast huizen vooral auto’s geraakt. Als die eenmaal onder water staan, zijn ze vaak meteen total loss, met als bijkomende risico voor elektrische auto’s dat er ook nog brand kan ontstaan. Reken ook hogere autoverzekeringen. Die stijgen toch al, omdat het steeds duurder is geworden om moderne auto’s te repareren. Verder zorgt het orkaanseizoen er regelmatig voor dat de olieproductie- en verwerking in de Golf van Mexico stil komt te liggen.

Complicerende factor dit keer is dat er in de havens aan de Amerikaanse westkust wordt gestaakt. Bij elkaar voldoende ingrediënten die er voor kunnen zorgen dat inflatiecijfers de komende maanden gaan tegenvallen. Toch is dit tegelijkertijd een seizoens- en een tijdelijk effect. Eerdere grote orkanen hadden geen lange blijvende invloed op de inflatiecijfers.

Impact op verkiezingen

Het orkaanseizoen valt samen met de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Eerder dit jaar kreeg Biden veel kritiek omdat de overheid onvoldoende steun bood aan de slachtoffers van Beryl. Trump gebruikt dit ook in de verkiezingsstrijd. Volgens Trump heeft FEMA (Federal Emergency Management Agency) onvoldoende geld omdat het opgegaan is aan migranten en buitenlandse oorlogen. Vooral in swing states als Georgia en North Carolina kan het een rol gaan spelen.

Uit het verleden blijkt dat de zittende president meestal de kop van jut is. Bush verloor na orkaan Katrina (ook door de oorlog in Irak) de verkiezingen. Obama won later de verkiezingen, mede door zijn reactie op orkaan Sandy, een week voor de verkiezingen. De campagne werd stilgelegd en Obama bezocht de getroffen gebieden. Zijn opponent, Mitt Romney, was eerder voorstander van het verlagen van het budget voor FEMA. Uit onderzoek bleek dat maar liefst 15 procent van de kiezers de reactie van Obama op orkaan Sandy mee hebben laten wegen in hun uiteindelijke keuze.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer