Op weg naar nieuwe records
11 mei 2025
De Amerikaanse Federal Reserve zat op zijn handen afgelopen woensdag. Niet de centrale banken in Europa. Op dezelfde dag verlaagden de Tsjechische Nationale Bank en de Nationale Bank van Polen hun beleidsrentes, gevolgd door de Bank of England op donderdag. Bovendien geven de centrale banken van Zweden en Noorwegen aan dat ze klaar staan om in de komende maanden de rente te verlagen. De Zwitsers keren mogelijk weer terug naar negatieve rentes. De renteverschillen tussen Europa en de Verenigde Staten worden daarmee groter. In de VS dreigt de schok van de importheffingen zowel de inflatie als de werkloosheid op te drijven, wat spanning creëert tussen de twee mandaten van de Fed. Daarnaast is de Fed bezorgd dat ze de indruk wekt te zwichten voor druk vanuit het Witte Huis. Al deze factoren pleiten tegen monetaire versoepeling.
Soepeler Europees monetair beleid
De Europese centralen banken moeten de deflatoire impact van de negatieve externe vraagschok door Amerikaanse importheffingen afwegen tegen de binnenlandse inflatoire effecten van eventuele vergeldingstarieven opgelegd door Europa. De gematigde reactie van Europese beleidsmakers heeft tot nu toe alle binnenlandse inflatoire effecten in toom gehouden. Daardoor worden Europese centrale banken geconfronteerd met een ondubbelzinnig deflatoire schok — versterkt door lagere energieprijzen en de waardevermindering van de Amerikaanse dollar.
Piek handelsoorlog achter de rug
Wall Street reageerde initieel geschokt op wat Trump “Liberation Day” noemde – de aankondiging van een basistarief van 10% op vrijwel alle importen, 25% op auto’s, aluminium en staal, en een indrukwekkende 145% op Chinese producten. Economen stelden hun recessievoorspellingen naar boven bij en de S&P 500 dook omlaag. Maar al voor de maatregelen werden versoepeld herstelde de beurs. Na het aankondigen van een handelsovereenkomst tussen de VS en het VK afgelopen week, herstelden aandelenmarkten zich verder. Deze deal op is op zichzelf niet spectaculair is – het basistarief van 10% blijft van kracht – , maar beleggers interpreteren dit als voorbode van verdere handelsakkoorden. Dit weekend zijn de onderhandelingen tussen de VS en China van start gegaan in Zwitserland.
Gevolgen valuta
Bij grote onevenwichtigheden in de wereld zijn valuta de ultieme uitlaatklep. De gevolgen van de hiervoor besproken monetaire divergentie beperkt zich niet tot de aandelenmarkten. Afgelopen week zagen we ook opmerkelijke bewegingen in Aziatische valuta, met name de Taiwanese dollar, die in slechts twee dagen tijd met 6,5% steeg — de grootste sprong in decennia. Ook de Zuid-Koreaanse won, de Indonesische roepia, de Thaise baht en de Singaporese dollar maakten een opwaartse sprong. Het leek wel een omgekeerde Azië-crisis. Deze valutaire verschuivingen zijn een direct gevolg van Trumps importheffingen. Taiwan (net als veel Aziatische landen) heeft en enorm handelsoverschot met de VS, heeft daardoor veel Amerikaanse dollar die weer geïnvesteerd worden in Amerikaanse activa, al dan niet met leverage en carry trades. De importheffingen en dreigende dollardaling zorgen voor een 180-graden draai.
Tot nu toe hebben de valutamarkten de resulterende verbreding van korte termijn renteverschillen tussen Europa en de VS grotendeels genegeerd. Maar met de trend die waarschijnlijk op korte termijn zal aanhouden, zouden toenemende renteverschillen aan de marge kunnen beginnen te wegen op Europese valuta’s tegenover de Amerikaanse dollar. Het effect zal echter klein zijn. Tegenover de oplopende renteverschillen staat de Europese monetaire versoepeling als belangrijke schokdemper voor de Europese economie, zal Europa’s relatief positieve groeivooruitzichten ondersteunen regionale valuta’s tegen de Amerikaanse dollar gedurende de rest van 2025.
Verdere desinflatie of toch inflatie
De Bank of England, geconfronteerd met de hoogste diensteninflatie in Europa, temperde bij haar rentebesluit de marktverwachtingen van snellere renteverlagingen. Dit illustreert een blijvende zorg onder Europese centrale bankiers: ondanks de externe deflatoire schok, blijven binnenlandse inflatiekrachten actief, met name via stijgende dienstenprijzen en versnelde loongroei.
In de VS bestaat daarnaast het risico van wat economen “graaiflatie” noemen. De huidige tarieven zouden over de komende twaalf maanden meer dan 300 miljard dollar aan importbelastingen kunnen opleveren – een aanzienlijke belastingdruk voor Amerikaanse bedrijven. Wanneer retailers hun klanten een verhaal kunnen vertellen over externe factoren buiten hun controle (zoals importtarieven), wordt dit een handig excuus om prijzen te verhogen en winstmarges te verbeteren. In plaats van Corona en de oorlog in Oekraïne kunnen ondernemers nu de importheffingen de schuld geven.
Vooruitzichten
De toekomst hangt sterk af van de verdere ontwikkeling van de handelsoorlog. Als Trump doorzet met zijn tariefoorlog wanneer de 90-daagse opschorting begin juli afloopt, zal monetaire versoepeling en fiscale impulsen helpen Europa te beschermen tegen een schok-geïnduceerde recessie die de VS bedreigt. Een verdere versoepeling van de importtarieven is waar de markt nu al mee rekent, maar nieuwe handelsdeals kunnen zorgen voor meer zekerheid daarover. Trump heeft er belang bij om de handelskwesties snel op te lossen. Een recessie zou de Republikeinse kansen bij de volgende Congresverkiezingen ernstig kunnen schaden. Bovendien zijn er rechtszaken aangespannen die Trumps grondwettelijke bevoegdheid betwisten om tarieven op te leggen onder het mom van een “nationale crisis”.
Als Trump afziet van verdere tariefverhogingen na de gesprekken tussen Amerikaanse en Chinese functionarissen, zal soepeler monetair beleid Europa’s steeds overtuigender binnenlandse kredietopname ondersteunen. In beide scenario’s helpt makkelijker monetair beleid om een broodnodige herbalancering van het Europese groeimodel te versnellen, weg van externe vraag en meer richting binnenlandse vraag.
Op Weg Naar Nieuwe Records
De Amerikaanse aandelenmarkten lijken hun weg omhoog weer te hebben gevonden na de schok die Trump in april veroorzaakte met zijn aankondiging van nieuwe handelstarieven. Wall Street blijft vooralsnog optimistisch. De S&P 500 is inmiddels weer bijna terug op het niveau van vóór de tariefaankondiging en zet mogelijk koers naar nieuwe records. Ondertussen houden beleggers hun adem in voor de resultaten van de aanstaande handelsgesprekken met China dit weekend. Er gaan geruchten dat de onderlinge tarieven al volgende week onder de 60% zouden kunnen dalen. Zo’n doorbraak zou de weg kunnen vrijmaken voor nieuwe beursrecords. De markt heeft meer aan duidelijkheid, zelfs als het nieuws niet perfect is, dan aan aanhoudende onzekerheid.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief
Gerelateerde artikelen
De magische 4%
Lange tijd rekende Nederland met vier procent. Pensioenfondsen gingen ervan uit dat hun beleggingen gemiddeld dat rendement haalden. Toekomstige uitkeringen
Meer lezen
De semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij
Chipaandelen corrigeren hard, maar de semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij. Kunstmatige intelligentie en robots stuwen de vraag.
Meer lezen
Financiële repressie
Het IMF waarschuwt voor de terugkeer van financiële repressie Wat betekent dit stille schuldenmiddel eigenlijk voor obligaties en aandelen?
Meer lezen
