Op naar de zesde republiek

De Franse regering die er slechts drie maanden zat, is gevallen. Voor Frankrijk is dat een record. Nu kunnen er volgens de Franse kieswat pas in juni 2025 weer verkiezingen worden gehouden. Dus er zit niets anders op dan dat er een demissionaire regering aanblijft tot juni volgend jaar. Frankrijk is nu eenmaal geen land voor coalities en doordat de partij van Le Pen de grootste is, zal ook een nieuwe coalitie onhaalbaar zijn. Het betekent ook dat de regering tot aan juni weinig kan bereiken en dat is gezien de staatsfinanciën wel noodzakelijk. De problemen in Europa blijven niet beperkt tot Frankrijk. Ook Duitsland zit zonder regering. Wereldwijd was er de nodige geopolitieke onrust afgelopen week. In Europa is er sprake van een politieke crisis in Georgië en Roemenië. In Zuid-Korea leek er even sprake van een Latijns-Amerikaanse coup.  In Syrië werd Assad na 51 jaar binnen een week verdreven.

Politieke patstelling

In Europa zijn Frankrijk en Duitsland kern van de muntunie die de euro heet. Frankrijk combineert een hoge staatsschuld met een grote overheid, hoge belastingen en desondanks een groot begrotingstekort. Dat betekent dat bezuinigen de enige echte ruimte is voor de Fransen is om schoon schip te maken. Probleem is echter dat alle pensioenen en sociale uitkeringen over de Franse begroting lopen. Daaraan tornen betekent in Frankrijk meteen dat er weer fors geprotesteerd zal worden. Frankrijk is nu geen land van geleidelijke hervormingen. Hervormingen in Frankrijk gaan via een revolutie. We zitten niet voor niets sinds 1958 in de vijfde republiek. Toen waren het de problemen in Algerije waar alleen De Gaulle een oplossing voor kon vinden, maar niet nadat de president meer macht kreeg.

Polarisatie tussen links en rechts

Nu kan het Franse parlement de president niet dwingen om op te stappen. Tegelijkertijd heeft de president door de patstelling in het parlement geen ruimte meer om te regeren.  Die ruimte krijgt de regering onder Macron niet van extreem rechts (Le Pen) en ook niet van extreem links (Mélenchon).  De crisis die daardoor is ontstaan is zo groot dat Macron op televisie moest beloven om niet af te treden. Daarmee lijkt het machstevenwicht van de vijfde republiek niet langer te werken. Dat is ook niet zo vreemd, want sinds 1958 heeft immigratie, globalisering en de Europese integratie ook Frankrijk veranderd.  Het probleem gaat ook voorbij de persoon Macron. Macron dwingen om op te stappen gaat een oplossing niet dichterbij brengen, daarvoor is de polarisatie tussen rechts en links te groot.

Financiële chaos

De Franse economie lijkt nu op een vlieg op zoek naar een voorruit. Het risico dat het land afglijdt naar chaos kan deels voorkomen worden door de begroting per decreet aan te nemen, maar het legt alleen maar meer problemen neer bij een toekomstige regering, als die er al komt. Ambtenaren moeten echter  worden betaald en in de ziekenhuizen moet de kachel blijven branden. Le Pen heeft Macron afgelopen zaterdag verschillende opties gegeven met als doel dat ze zelf de volgende president van Frankrijk wordt. De kans dat Macron dat vrijwillig toestaat is klein. Probleem is echter wel dat Frankrijk geen land is van compromissen, zelfs het onderhandelen met een andere partij wordt in de Frankrijk al gezien als verraad.

Oplossing is terugkeer van de Franse franc

In de vijfde republiek heeft de president de status van een gekozen dictator. Frankrijk heeft behoefte aan een mindere autocratisch regime. Als gevolg van de structuur van de vijfde republiek is Frankrijk sinds De Gaulle effectief geregeerd door technocraten: dienaars van de staat, geen dienaars van het volk. Veel bureaucratie, waarvoor de Franse bevolking een fors fiscaal offer mag brengen, in ruil voor gratis onderwijs, gratis gezondheidszorg, pensioenen en zelfs gesubsidieerde vakanties. Frankrijk was lange tijd de facto het machtigste land binnen Europa, met de snelste treinen (TGV) en het snelste vliegtuig (Concorde). Het dwong Duitsland in de euro en was het enige land dat onderdeel was van de Europese Unie en de Navo, maar dat zichzelf een eigen internationaal politiek beleid veroorloofde .

Mensen als Mitterand en Chirac waren de laatste presidenten die nog de goedkeuring van de meerderheid van het Franse volk kregen, maar daarna verloren presidenten Sarkozy, Hollande en nu ook Macron snel hun populariteit. Het is ook maar de vraag of Le Pen dat wel zal lukken. De enige manier om Frankrijk financieel te redden is door middel van een revolutie, namelijk door afscheid te nemen van de euro en de Franse Franc te laten terugkeren. Dan verdwijnen alle financiële problemen als sneeuw voor de zon. Daarvoor is een zesde republiek wel een vereiste.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer

Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief 

Voor tussentijdse updates, volg Auréus op Linked