Nog altijd Uber-Goldilocks
19 april 2026
De wereldwijde aandelenmarkt noteert op een all-time-high en de waarderingen zijn desondanks gedaald doordat de winsten nog harder zijn gestegen dan de koersen.
Beter dan voor het conflict
Wie begin maart had voorspeld dat een militair conflict in de Perzische Golf de aandelenmarkten nauwelijks zou deren, was voor gek verklaard. Toch is dat precies wat er is gebeurd. De MSCI ACWI bereikte afgelopen week een nieuw record en noteert daarmee boven het niveau van voor het conflict met Iran. Dat is opmerkelijk, maar niet onverklaarbaar. De geopolitieke risicopremie op olie, die Brent kortstondig boven de honderd dollar per vat dreef, is aan het leeglopen. Langetermijnfutures op ruwe olie noteren nauwelijks boven het niveau van voor de oorlog en prijzen een evenwichtsprijs in van rond de zeventig dollar.
Toch zou het te vroeg zijn om de geopolitieke kaart definitief terzijde te leggen. De Straat van Hormuz blijft een onzekere factor. Iran verklaarde zaterdag dat de straat nog altijd onder volledige militaire controle staat en pas wordt heropend wanneer de VS de vrijheid van doorvaart voor Iraanse schepen garandeert. Een Indiaas olietanker dat eerder toestemming had gekregen van de Iraanse Revolutionaire Garde om door te varen, werd alsnog beschoten en moest rechtsomkeert maken. Een Frans containerschip van CMA-CGM werd eveneens geraakt. De markt kijkt door het conflict heen en richt zich op de fundamenten en die zijn opvallend gunstig. Maar de markt doet dat wel op basis van de fragiele aanname dat de huidige wapenstilstand standhoudt en de straat geleidelijk wordt heropend.
Het Goldilocks-scenario op steroïden
De huidige macro-economische situatie laat zich het best omschrijven als het Uber-Goldilocks-scenario. Niet te heet, niet te koud, maar met extra wind in de rug. De ingrediënten zijn bekend, maar de combinatie is zeldzaam krachtig.
Het eerste ingrediënt is de sterke winstgroei. Bedrijfswinsten zijn in de afgelopen kwartalen fors gestegen, waardoor de waarderingen van de wereldwijde aandelenmarkt ondanks de koersstijgingen zijn gedaald. Aandelen zijn in absolute zin niet per se goedkoop, maar ten opzichte van de onderliggende winstontwikkeling zijn ze aantrekkelijker dan begin dit jaar. Een belangrijk deel van die winstgroei is te danken aan de implementatie van kunstmatige intelligentie. Bedrijven die AI succesvol inzetten in hun bedrijfsprocessen zien de marges stijgen doordat taken efficiënter worden uitgevoerd, doorlooptijden worden verkort en besluitvorming wordt verbeterd.
Het tweede ingrediënt is de opvallend lage inflatie. Diezelfde AI-golf die de winsten opstuwt, werkt tegelijkertijd als een deflatoire kracht. Productiviteitsstijgingen door automatisering en slimme software drukken de kosten per eenheid product. Daar komen twee andere deflatoire factoren bij die niets met technologie te maken hebben. De wederkerige tarieven die ruim een jaar geleden werden ingevoerd, hebben inmiddels hun maximale prijseffect gehad. Wat vorig jaar inflatoir was, is dit jaar neutraal tot licht deflatoir in het basiseffect. Daarbij komt het deflatoire effect van de olieschok zelf. De stijging van de olieprijs door het Iranconflict remt de economische groei op korte termijn, maar zodra de olieprijs terugvalt (wat de futuresmarkt al inprijst) werkt dat juist als een belastingverlaging voor consumenten en bedrijven. Na de tweede oliecrisis overspoelde Saudi-Arabië midden jaren tachtig om geopolitieke redenenen de markt met olie. Na de Russische inval op de Krim halveerde de olieprijs omdat de marginale verkoper (toen Rusland) en de marginale koper (China) een nieuwe evenwichtsprijs overeenkwamen. De huidige oliecrisis lijkt daadwerkelijk de laatste, in de toekomst neemt alternatieve energie het over. De vrees voor ‘stranded assets’ neemt hierdoor eerder toe dan af.
De wind in de rug
De vooruitzichten voor de rest van het jaar zijn afgelopen kwartaal naar boven bijgesteld. De wereldwijde industriële cyclus trekt aan, de verwachtingen voor een restrictief monetair beleid zijn overdreven gebleken en de winstverwachtingen worden breder. Waar de winstgroei tot voor kort werd gedomineerd door een handvol technologiebedrijven, verspreidt het AI-effect zich nu naar industriële sectoren, chemie en geselecteerde cyclische consumentensectoren. Deze rotatie is al zichtbaar sinds eind maart, toen de geopolitieke paniek zijn hoogtepunt bereikte en beleggers begonnen te roteren naar sectoren die profiteren van een dalende olieprijs.
Aan de ene kant is technologie de directe AI-winnaar en trekt de Magnificent Seven weer de kar, aan de andere kant profiteren (industriële) bedrijven uit de oude economie van de productiviteitswinsten die AI genereert in hun productieprocessen en toeleveringsketens. Het is niet langer alleen een technologieverhaal. De fabrieken, de logistiek en de chemie plukken steeds meer de vruchten.
Waarom dit keer anders voelt
Het is verleidelijk om sceptisch te zijn wanneer alles samenvalt. Maar er is een belangrijk verschil met eerdere Goldilocks-periodes. In het verleden ging een dergelijke omgeving vaak gepaard met stijgende waarderingen op basis van optimisme en speculatie. Nu stijgen de koersen omdat de winsten stijgen, niet omdat de waardering stijgt. Dat maakt het fundament steviger. Bovendien is er een structurele verklaring voor de combinatie van sterke groei en lage inflatie: de productiviteitsrevolutie die AI teweegbrengt, is geen cyclisch verschijnsel maar een technologische verschuiving die groter is dan de introductie van het internet in de jaren negentig.
Dat betekent niet dat er geen risico’s zijn. Een escalatie van het Iranconflict blijft een reëel staartrisico, zeker nu de onderhandelingen over de Straat van Hormuz en het nucleaire dossier gelijktijdig vastlopen. Trump beweerde vrijdag dat Iran had toegestemd in een opschorting van zijn nucleaire programma en overdracht van verrijkt uranium, maar Teheran weerlegde dat puntsgewijs. De wapenstilstand loopt dinsdag af en er is nog geen datum voor een volgende onderhandelingsronde. De concentratie van de marktkapitalisatie in een beperkt aantal technologieaandelen vormt een tweede kwetsbaarheid. En de geschiedenis leert dat periodes waarin alles perfect lijkt samen te vallen, vaak eindigen wanneer een onvoorziene factor het evenwicht verstoort.
Conclusie
Toch is het verstandiger om te beleggen op basis van wat de data laten zien dan op basis van wat er mogelijk mis kan gaan. De combinatie van stijgende winsten, dalende inflatie, een afnemende oliepremie en de brede verspreiding van AI-gedreven productiviteitsgroei creëert een omgeving die gunstiger is dan op vrijwel elk moment in de afgelopen jaren. De Straat van Hormuz herinnert eraan dat geopolitiek niet maakbaar is en dat staartrisico’s echte risico’s zijn. Maar zolang de futuresmarkt door het conflict heen kijkt en de winstkracht van bedrijven intact blijft, is het een Uber-Goldilocks-scenario en de juiste reactie is niet om het te wantrouwen, maar om er adequaat op gepositioneerd te zijn.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief via
Gerelateerde artikelen
De magische 4%
Lange tijd rekende Nederland met vier procent. Pensioenfondsen gingen ervan uit dat hun beleggingen gemiddeld dat rendement haalden. Toekomstige uitkeringen
Meer lezen
De semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij
Chipaandelen corrigeren hard, maar de semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij. Kunstmatige intelligentie en robots stuwen de vraag.
Meer lezen
Financiële repressie
Het IMF waarschuwt voor de terugkeer van financiële repressie Wat betekent dit stille schuldenmiddel eigenlijk voor obligaties en aandelen?
Meer lezen
