Megadeals oliebedrijven

Standard Oil werd in 1870 opgericht door John D. Rockefeller en vormde niet al te lang daarna een conglomeraat met zo’n 40 bedrijven die vielen onder de Standard Oil holding. Omdat Rockefeller daarmee circa 99 procent van de Amerikaanse olie-industrie in handen kreeg, besliste uiteindelijk het Hooggerechtshof in de Verenigde Staten dat het werd opgesplitst in 34 onafhankelijke bedrijven. Twee van die bedrijven waren Standard Oil of New Jersey wat Exxon werd en Standard Oil of New York wat later Mobil werd, met als voorlopig eindresultaat ExxonMobil. De afsplitsing genaamd  The Continental Oil Company is het tegenwoordige ConocoPhillips. De afsplitsing genaamd The Ohio Oil Company werd Marathon Oil. Nu gaat ConocoPhillips samen met Marathon.

Consolidatie schalie-sector

Met de acquisitie komt er een voorlopig einde aan de consolidatie in de schalie-sector. Die was aanvankelijk sterk gefragmenteerd, maar door meerdere grote deals over de afgelopen 8 maanden zijn er steeds minder producenten van schalie-olie over. Eerder deden ExxonMobil en Chevron in oktober al grote overnames, gevolgd door Occidental Petroleum en Diamondback Energy. Dankzij schaliegas en -olie zijn de Verenigde Staten weer groter dan Saoedi-Arabië en Rusland op het gebied van fossiele brandstoffen. De VS is daardoor weer autonoom voor wat betreft energie en daardoor is er minder noodzaak om politieagent te gaan spelen in het Midden-Oosten.

Europese oliebedrijven volgende kandidaat

Standard Oil heeft laten zien dat schaalgrootte van belang is bij de productie, raffinage en distributie van olie. Op dit moment zijn Europese oliebedrijven veel lager gewaardeerd dan Amerikaanse oliebedrijven. Dat komt door de Europese aanpak van deze oliebedrijven in het kader van de energietransitie. Centrale bankdirecteuren, actiegroepen, aandeelhouders en zelfs de rechter worden ingezet om de olieproductie stil te leggen. Daarnaast zijn er regelmatig superheffingen op de ‘overwinsten’ van Europese oliebedrijven. Door die grote waarderingsverschillen neemt de kans toe dat Amerikaanse majors opeens ook geïnteresseerd zullen worden in Europese oliebedrijven. Verder neemt het aandeel oliebedrijven in handen van de overheid toe en dat zijn overheden die bepaald niet aanhikken tegen een te grote carbon footprint. Bovendien wordt er wel volop gedemonstreerd tegen fossiele brandstoffen, maar niet door mensen die zelf geen fossiele brandstoffen verbruiken. 

Lagere CO2-afdruk Europese oliebedrijven

Verder zetten Amerikaanse oliebedrijven vol in op fossiele brandstoffen, daar waar Europese oliebedrijven juist velden aan het verkopen zijn. In Europa is de prikkel om deze velden te verkopen ingegeven door de wens om de CO2-afdruk te verlagen, maar de totale CO2-afdruk van alle oliebedrijven wordt daardoor niet kleiner. Het is ook een illusie dat we op korte termijn kunnen overschakelen op alternatieve energie. Ondanks hoge investeringen in de energietransitie worden er nog altijd 103 miljoen vaten per dag geproduceerd en geconsumeerd. Driekwart van de wereld ziet de energietransitie bovendien als een luxeprobleem van de ontwikkelde landen, het gaat ze veel meer om de toegang tot voldoende energie.

Minder investeringen in olie

Consolidatie zorgt voor meer kapitaalsdiscipline en aandeelhouders sturen toch al op zo veel mogelijk inkoop eigen aandelen en het uitkeren van dividenden. Dat zorgt ervoor dat er onvoldoende wordt geïnvesteerd in toekomstige oliewinning en dat er op niet al te lange termijn een tekort zal zijn. Nu heeft Saudi-Arabië nog enkele miljoenen vaten per dag aan reservecapaciteit. Daarmee is een sterke stijging van de olieprijs meer iets voor 2025 dan voor 2024, al hebben ook de Amerikaanse presidentsverkiezingen hier mogelijk nog consequenties.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer