Elke belegging heeft impact. Een deel van die impact is meestal positief. Zelfs Philip Morris (Altria) heeft een positieve impact op het gebied van de werkgelegenheid. Alleen gaat Altria nat op het ‘do no harm’-principe. Impact beleggingen worden vaak gekoppeld aan de Sustainable Development Goals, en Altria presteert het om op maar liefst 16 van de 17 onderdelen negatief te scoren. Of het nu gaat om de schadelijke effecten op de volksgezondheid van roken, het omkopen van politici via lobbygroepen of het inzetten van kinderarbeid. De tabaksindustrie is daardoor al enige tijd de sigaar. Impactbeleggen wordt vaak gezien als een onderdeel van duurzaam beleggen. Impactbeleggingen zijn echter beleggingen die een duidelijk doel hebben om een positieve, meetbare sociale en milieu-impact op de wereld om ons heen te maken. Dat gaat veel makkelijker via private equity dan op de beurs.
Wat is duurzame impact?
Om het begrip (positieve) impact meer te objectiveren wordt vaak aansluiting gezocht bij de duurzame ontwikkelingsdoelen die in 2015 door de VN zijn opgesteld. Deze volgen op het succes van de millenniumdoelstellingen. Wellicht is het beeld anders, maar deze doelstellingen waren bepaald succesvol. Zie ook het boek Factfulness van Hans Rosling. Volgens de VN zijn de duurzame ontwikkelingsdoelen een blauwdruk voor vrede en voorspoed, voor mens en planeet, nu en in de toekomst. De SDG’s zijn volgens de VN een perfecte manier om beleggers op één lijn te brengen met bredere maatschappelijke doelstellingen. De fijnmazigheid van de SDG’s helpt om duidelijk te verwoorden hoe beleggers in hun besluitvorming rekening houden met duurzaamheidsthema’s en om specifiek uit te leggen hoe geld daaraan bijdraagt.
Impact beleggen is gewijd aan het bewust creëren van sociale en ecologische impact door middel van beleggen. Het belangrijkste, en ook datgene waarin impact investeerders verschillen van andere types van maatschappelijk verantwoorde investeerders, is het uitgangspunt ‘do good’. Dit wil zeggen: zorg ervoor dat jouw investering de wereld verbetert. Dit uitgangspunt gaat verder dan het criterium voor het meer gangbare ESG-investeren, wat alleen ‘do no harm’ als uitgangspunt heeft. In andere woorden: zorg ervoor dat jouw investering de wereld niet verslechtert.
Impact met private equity
Het belangrijkste verschil voor wat betreft impactbeleggen tussen beursgenoteerde aandelen en investeren in private equity is dat de bij private equity de eigenaar/grootaandeelhouder veel meer controle heeft over de daadwerkelijke impact. Op de beurs gebeurt het helaas maar al te vaak dat de aandacht voor duurzaamheid er vooral is om minder goed lopende onderdelen van het bedrijf te verbloemen. Impactdoelen zijn dan vaak niet meer dan marketing. Vooral als een bedrijf financieel of operationeel slecht draait, is er in de rapportage opeens meer aandacht voor de duurzame prestaties, omdat iedere CEO uiteindelijk elk kwartaal wel iets positiefs wil of zelfs moet melden. Alleen zorgt dit er uiteindelijk voor dat bedrijven die kennelijk goed scoren op duurzaamheid, het financieel en operationeel niet zo goed doen.
Private equity is niet gekoppeld aan dit hijgerige kwartaalkapitalisme en heeft een veel langere investeringstermijn. Bovendien hebben bedrijven die hoog scoren op het gebied van duurzaamheid vaak ook een hogere waardering en dat is wel degelijk een relevante doelstelling bij private equity. Het is voor private equity zelfs lonend om minder duurzame bedrijven met behulp van private equity te verduurzamen. Bij zo’n transformatie is de positieve impact van private equity het grootst.
Impact investeren groeit
Het feit dat cliënten er om vragen, is voor private equity een belangrijke reden om aandacht te schenken aan de impact van hun investeringen. Impact beleggen is dan ook een groeimarkt. Veel institutionele beleggers hebben een deel van hun portefeuille gereserveerd voor impactbeleggingen en ook hier zorgt de vraag voor meer aanbod. Er is ook een groeiend besef dat impact private equity unieke voordelen kan bieden ten opzichte van regulier impactbeleggen. Dat komt niet alleen door de langere horizon in vergelijking tot beursgenoteerde bedrijven. Het is simpelweg veel eenvoudiger om via private equity de managementteams van bedrijven te stimuleren om positieve, meetbare sociale- en milieu impact na te streven. Ook het zetten van strategische stappen zoals het aanpassen van bestaande bedrijfsmodellen of het herpositioneren van bedrijven is vrij eenvoudig een onderdeel van de investeringsbeslissing te maken. Daardoor ontstaat de mogelijkheid om de impact te vergroten.
Meer vraag dan aanbod
Zoals bij elke innovatie zorgt succes ook in private markten voor een grotere toepassing in de markt. Steeds meer LP’s zijn op zoek naar impactinvesteringen op specifieke gebieden als de energietransitie, klimaattechnologie en private kredieten. Inmiddels is dit segment de 1 biljoen dollar al gepasseerd. Bij impact investeren wordt vaak artikel 9 SFDR aangehaald, maar de lat voor wat betreft transparantie ligt dan wel erg hoog. Door alle regelgeving is er ook weinig persoonlijke ruimte om invulling te geven aan een investering met impact. Europese regelgeving gaat wat dat betreft ver om invulling te geven aan subjectieve ethische normen en waarden, terwijl Europa er zelf nog niet over eens is of bijvoorbeeld een kerncentrale per saldo een positieve impact heeft of niet.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Disclaimer