Liever elektrificatie dan defensie
05 juli 2025
President Trump heeft aangekondigd dat NAVO-landen hun defensie-uitgaven moeten verhogen naar 5% van het bbp, een flinke stijging ten opzichte van de huidige 2%-norm. Deze boodschap heeft wapenproducenten naar recordhoogtes gestuurd en defensie-aandelen zijn de favoriet van veel beleggers geworden. Veel van dit ‘goede’ nieuws is al verdisconteerd in de waardering van wapenproducenten, een waardering die al was gestegen door de geopolitieke onrust waaronder de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Toch zouden juist beleggers zich moeten afvragen of dit wel de juiste strategie is voor de lange termijn.
Onvoorspelbare defensie-investeringen
Wapenproducenten hebben een notoir cyclisch karakter, iets dat veel beleggers onderschatten. Ze profiteren inderdaad van dreiging en escalatie, maar zodra er sprake is van een wapenstilstand of vredesonderhandelingen, verdwijnt de interesse van investeerders razendsnel. Deze volatiliteit maakt defensie-aandelen tot een risicovolle gok op geopolitieke ontwikkelingen die niemand kan voorspellen.
Bovendien zijn defensiebedrijven volledig afhankelijk van overheidsbestedingen, waarbij regeringen niet alleen bepalen wat wapens mogen kosten, maar ook aan wie geleverd mag worden. Een Nederlands defensiebedrijf dat een groot contract wint, moet bijvoorbeeld vaak lokale toeleveranciers gebruiken of technologie overdragen aan het aanbestedende land. Deze compensatieorders drukken de winstmarges aanzienlijk en maken de businesscase veel minder aantrekkelijk dan de initiële contractwaarde doet vermoeden.
Disruptieve innovatie door oorlog
De oorlog in Oekraïne heeft opnieuw het inzicht opgeleverd dat defensie-investeerders vreemd genoeg vergeten mee te nemen. Oorlogen worden meestal niet gewonnen met de wapens van de vorige oorlog. Commerciële drones, slimme munitie en cyberwarfare hebben traditionele tanks en straaljagers grotendeels vervangen als beslissende factoren op het slagveld.
Deze disruptieve innovatie betekent dat gevestigde wapenproducenten plotseling verouderd kunnen raken. Wie had vijf jaar geleden kunnen voorspellen dat een Oekraïense startup met aangepaste consumenten-drones effectiever zou zijn tegen Russische tanks dan miljarden euro’s aan westerse Leopard-tanks? Het risico dat beleggers inzetten op de verkeerde defensiebedrijven is daarom aanzienlijk groter dan veel investeerders beseffen. Al was het alleen maar omdat een groot Europees leger waarin millennials willen vechten voor de Europese vlag moeilijk voorstelbaar is.
Elektrificatie biedt stabieler groeipotentieel
Tegenover de volatiele defensiesector staat de onomkeerbare elektrificatie van onze economie. De vraag naar elektriciteit groeit explosief door de opkomst van datacentra, elektrische voertuigen en de verdere digitalisering van vrijwel alle aspecten van het moderne leven. Tegelijkertijd moeten elektriciteitsnetwerken wereldwijd fors worden uitgebreid en geautomatiseerd om deze groeiende vraag aan te kunnen.
In tegenstelling tot defensie-uitgaven, die politiek gevoelig zijn en kunnen fluctueren met verkiezingsresultaten, is de trend naar elektrificatie een structurele verandering die decennia zal duren. Bedrijven die hiervan profiteren, van netbeheerders tot producenten van transformatoren en hoogspanningskabels, hebben een veel voorspelbaarder en stabieler groeitraject dan welke defensieleverancier dan ook.
De recente conflicten in Oekraïne en het Midden-Oosten hebben pijnlijk duidelijk gemaakt dat energie een cruciale rol speelt in geopolitieke conflicten. De Verenigde Staten zijn dankzij de schalierevolutie een netto-exporteur van energie geworden, wat hun strategische positie wereldwijd aanzienlijk heeft versterkt. Europa daarentegen heeft zijn energieafhankelijkheid van Rusland pijnlijk ondervonden toen de gaskraan dichtging.
Dit besef van energiekwetsbaarheid zal de investeringen in energie-onafhankelijkheid alleen maar versnellen. Europese landen investeren massaal in hernieuwbare energie, niet alleen om klimaatdoelstellingen te halen, maar ook om strategische autonomie te bereiken. Bovendien heeft energiezekerheid ook in vredestijd veel meer economische voordelen dan wapens die hopelijk nooit gebruikt hoeven te worden.
Mijnbouw als combinatiestrategie
Voor beleggers die zowel willen profiteren van defensie-uitgaven als van de energietransitie, ligt de oplossing in de grondstoffensector. Zowel moderne wapensystemen als hernieuwbare energie-infrastructuur hebben grote hoeveelheden kritieke metalen nodig. Koper is essentieel voor elektriciteitsnetwerken en wordt tegelijkertijd gebruikt in geavanceerde militaire communicatiesystemen. Kobalt en lithium zijn cruciaal voor batterijen in elektrische voertuigen, maar ook voor draagbare militaire apparatuur. Zeldzame aardmetalen zijn onmisbaar voor zowel windturbines als radarapparatuur.
Het grote voordeel van mijnbouwbedrijven is dat ze vaak nog aanzienlijk lager zijn gewaardeerd dan bedrijven die rechtstreeks profiteren van defensie-uitgaven of de energietransitie. Dit biedt slimme beleggers de mogelijkheid om in te stappen voordat de markt de volledige waarde van deze onderliggende vraag erkent.
De casus voor mijnbouwbedrijven wordt ook sterker door een combinatie van structurele trends die tegelijkertijd optreden. De energietransitie vereist astronomische hoeveelheden grondstoffen waarbij een elektrische auto bijvoorbeeld zeven keer meer mineralen nodig heeft dan een traditionele benzineauto. Een offshore windturbine gebruikt vijf keer meer mineralen dan een gascentrale van dezelfde capaciteit. Deze vraag groeit exponentieel, terwijl het aanbod beperkt blijft door de lange ontwikkelingstijden van nieuwe mijnen.
drijven wereldwijde infrastructuurprojecten de vraag naar koper, staal en andere basismetalen op. China’s Belt and Road Initiative, Amerikaanse infrastructuurplannen en Europese Green Deal-projecten creëren een ongekende vraag naar grondstoffen. Deze trend zal decennia aanhouden, onafhankelijk van politieke wissels of economische cycli, wat een stabiliteit biedt die defensie-investeringen missen.
Inflatiebescherming als extra
Grondstoffen functioneren als een natuurlijke hedge tegen inflatie, iets dat na de inflatie-ervaringen van de afgelopen jaren hoger wordt gewaardeerd. Wanneer centrale banken geld bijdrukken en de kosten van levensonderhoud stijgen, stijgen grondstoffenprijzen doorgaans mee. In een wereld vol geopolitieke spanningen en expansief monetair beleid is deze bescherming waardevoller dan ooit.
Na de grondstoffensupercyclus van 2000-2010 heeft de mijnbouwsector jarenlang onvoldoende geïnvesteerd om aan de toekomstige vraag te voldoen. Vele projecten werden geannuleerd of uitgesteld na de prijsval. Dit creëert nu potentiële aanbodtekorten juist wanneer de vraag weer sterk aantrekt. Het duurt gemiddeld 10-15 jaar om een nieuwe mijn te ontwikkelen, wat ook betekent dat het aanbod niet snel kan reageren op stijgende vraag.
Landen willen verder hun toeleveringsketens diversifiëren, weg van dominante producenten zoals China voor bepaalde kritieke mineralen. Dit maakt mijnbouwprojecten in stabiele, democratische landen zoals Canada, Australië en Scandinavië aantrekkelijker, ook al zijn de kosten er hoger. Energiezekerheid en grondstoffenzekerheid gaan hand in hand in de nieuwe geopolitieke realiteit.
Moderne mijnbouwbedrijven investeren zwaar in duurzame praktijken, van hernieuwbare energie voor hun operaties tot geavanceerde recyclingtechnieken. Deze ESG-transformatie maakt ze aantrekkelijker voor institutionele beleggers die voorheen de sector meden. Bedrijven met sterke ESG-profielen krijgen gemakkelijker toegang tot kapitaal en kunnen tegen lagere kosten financieren.
Waarde en groei voor de lange termijn
Waar defensie-investeringen gepaard gaan met hoge volatiliteit, politieke risico’s en disruptieve technologische dreigingen, biedt de elektrificatiesector een stabielere en voorspelbaardere groeikans. De energietransitie is geen cyclisch verschijnsel, maar een structurele verandering die de komende decennia de wereldeconomie zal hervormen.
Beleggers die op zoek zijn naar een combinatie van defensie-exposure en energietransitie-kansen kunnen deze combineren via grondstoffenproducenten die beide sectoren bedienen. Zo profiteer je van de groeiende vraag naar kritieke metalen, zonder de specifieke risico’s van defensiecontracten of de intensieve concurrentie in de energiesector. In plaats van gokken op welke wapenproducent de volgende oorlog zal winnen, is het verstandiger om in te zetten op de fundamenten van onze geëlektrificeerde toekomst. De vraag naar elektriciteit, batterijen en hernieuwbare energie zal alleen maar groeien, ongeacht of er oorlog is of vrede heerst.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief
Gerelateerde artikelen
De magische 4%
Lange tijd rekende Nederland met vier procent. Pensioenfondsen gingen ervan uit dat hun beleggingen gemiddeld dat rendement haalden. Toekomstige uitkeringen
Meer lezen
De semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij
Chipaandelen corrigeren hard, maar de semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij. Kunstmatige intelligentie en robots stuwen de vraag.
Meer lezen
Financiële repressie
Het IMF waarschuwt voor de terugkeer van financiële repressie Wat betekent dit stille schuldenmiddel eigenlijk voor obligaties en aandelen?
Meer lezen
