Kunstmatige intelligentie en ESG
09 september 2026
ESG is uit de mode. Ooit was het een handig raamwerk om risico’s op de lange termijn te wegen. Nu is het vooral een strijdpunt geworden. En één technologie krijgt daarbij vaak de schuld: kunstmatige intelligentie. AI zou te veel energie gebruiken, banen kosten en te ondoorzichtig zijn. Maar het tegendeel is waar. Naast natuurlijk de Orange guy in de vorm van Trump (Oranje is het nieuwe groen) is kunstmatige intelligentie misschien wel de sterkste bondgenoot die milieu, mens en bestuur de komende jaren krijgen.
Kunstmatige intelligentie en het milieu
Laten we bij het milieu beginnen, want daar ligt het bekendste bezwaar. Datacenters gebruiken wereldwijd inmiddels ongeveer vijfhonderd terawattuur stroom per jaar. Richting 2030 verdubbelt dat tot zo’n drie procent van alle elektriciteit op aarde. Dat is veel. Maar het is de investering, niet de opbrengst. Dezelfde technologie helpt om zon en wind beter in het net op te nemen. Ze zorgt dat er minder groene stroom verloren gaat en stuurt energie efficiënter door het systeem. AI ontwerpt ook nieuwe materialen voor batterijen in een tempo dat geen laboratorium kan bijhouden. Eén enkel model bracht meer dan tweehonderd miljoen eiwitstructuren in kaart. Bij elkaar opgeteld (energie, voedsel en vervoer) kan kunstmatige intelligentie tot 2035 miljarden tonnen CO2 besparen. Dat is veel meer dan de datacenters uitstoten. En juist die vraag naar stroom is nu de grootste private aanjager van investeringen in kernenergie en duurzame energie ooit. Wie alleen naar de rekening kijkt en niet naar het rendement, maakt precies de denkfout die beleggers vaak duur komt te staan.
AI en de mens: brede toegang tot kennis
Dan de mens. Het angstbeeld is bekend: veel banen verdwijnen en de ongelijkheid groeit. Toch leert de geschiedenis iets anders. Techniek die de productiviteit verhoogt, heeft altijd méér werk en welvaart gebracht dan ze wegnam. En hogere productiviteit is nog steeds de enige duurzame weg naar een betere levensstandaard. Maar het sociale voordeel is groter dan alleen werk. Kunstmatige intelligentie maakt schaarse kennis voor bijna iedereen bereikbaar. Een medisch advies, een geduldige bijlesdocent, hulp bij een juridische of financiële vraag: het was lang alleen weggelegd voor wie het kon betalen. Nu komt het binnen bereik van vrijwel iedereen met een telefoon. Taalbarrières verdwijnen. Mensen met een beperking krijgen hulpmiddelen die tien jaar geleden ondenkbaar waren. En saai of gevaarlijk werk kan naar de machine. De vraag wie er precies van profiteert is terecht en vraagt om goed beleid. Maar het middel zelf maakt verschillen kleiner, niet groter.
AI en goed bestuur
Tot slot het bestuur, waar de winst het meest wordt onderschat. Goed bestuur draait om één ding: de afstand verkleinen tussen wat bestuurders zouden moeten weten en waar ze naar handelen. En juist daar zit de mens in de weg. In bestuurskamers en beleggingscommissies zijn overmoed, kuddegedrag en het zoeken naar bevestiging aan de orde van de dag. Het zijn de gedragsfouten waar ik een boek over schreef. Kunstmatige intelligentie heeft een geheugen zonder ego. Ze herkent patronen zonder emotie. Ze geeft een tweede mening zonder te willen behagen. En heel concreet: AI spoort fraude en witwassen op, verbetert de accountantscontrole, bewaakt regels in real time en verkleint de kennisvoorsprong van het management op de aandeelhouder. Het bezwaar dat algoritmes hun eigen vooroordelen hebben, klopt. Maar een vooroordeel in een algoritme kun je meten, controleren en aanpassen. Bij het onderbuikgevoel van een bestuurder lukt dat zelden.
Kunstmatige intelligentie en de duurzame ontwikkelingsdoelen
De duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties zijn eigenlijk de wereldwijde versie van milieu, mens en bestuur. En juist daar kan kunstmatige intelligentie het verschil maken. AI kan bijdragen aan bijna tachtig procent van die doelen: 134 van de 169 subdoelen, verspreid over alle zeventien thema’s. Bij het milieu is de kans op vooruitgang zelfs het grootst. Denk aan schoon water, betaalbare energie, goed onderwijs en betere zorg. Op al die terreinen helpt AI om sneller vooruit te komen.
Onze kinderen krijgen het beter dan verwacht
Dat verandert het beeld dat veel mensen van de toekomst hebben. We zijn gewend om somber te zijn over de wereld die we onze kinderen nalaten. Maar de vooruitgang gaat sneller dan gedacht, en kunstmatige intelligentie versterkt dat nog. Betere gezondheid, meer kennis en hogere productiviteit stapelen zich over een generatie op. De kans is groot dat onze kinderen het juist veel beter krijgen dan we nu vrezen.
ESG ging altijd al over waarde op de lange termijn, niet over een moreel keurmerk. Op alle drie de punten — milieu, mens en bestuur — vergroot kunstmatige intelligentie de kansen. Dat is geen vrijbrief om AI tegen elke prijs te kopen. De waardering blijft belangrijk, en een mooi verhaal is nog geen goede belegging. Maar het is wel een reden om verder te kijken dan de karikatuur. Het grootste risico is niet dat AI slecht is voor milieu, mens en bestuur. Het risico is dat onze eigen denkfouten ons de kosten scherp laten zien en de baten vaag. En dat we daardoor de verkeerde kant op beleggen.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief
Gerelateerde artikelen
De magische 4%
Lange tijd rekende Nederland met vier procent. Pensioenfondsen gingen ervan uit dat hun beleggingen gemiddeld dat rendement haalden. Toekomstige uitkeringen
Meer lezen
De semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij
Chipaandelen corrigeren hard, maar de semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij. Kunstmatige intelligentie en robots stuwen de vraag.
Meer lezen
Financiële repressie
Het IMF waarschuwt voor de terugkeer van financiële repressie Wat betekent dit stille schuldenmiddel eigenlijk voor obligaties en aandelen?
Meer lezen
