Hogere belastingen in box 3 zorgen voor een lege schatkist

De Nederlandse politiek lijkt gevangen in een klassieke economische denkfout: de overtuiging dat het verhogen van belastingtarieven automatisch leidt tot hogere belastinginkomsten. De realiteit is complexer, zoals de beroemde Laffer-curve – of beter gezegd, de Ibn Khaldun-curve – al eeuwenlang laat zien. Deze economische wet verklaart waarom de geplande verscherping van Box 3 precies het tegenovergestelde zal bewerkstelligen van wat het kabinet beoogt.

De Ibn Khaldun-curve: Een eeuwenoude waarheid

Voordat Arthur Laffer zijn beroemde curve tekende op een servet in 1974, had de 14e-eeuwse Arabische denker Ibn Khaldun al vastgesteld dat belastingverhogingen een omgekeerd effect kunnen hebben. In zijn Muqaddimah schreef hij: “Het moet begrepen worden dat aanvankelijk, wanneer de dynastie jong is, lage belastingen grote belastinginkomsten opleveren. Aan het einde van de dynastie verhogen hoge belastingen de belastinginkomsten slechts een beetje.”

Deze tijdloze waarheid manifesteert zich vandaag in Nederland. We bevinden ons op het kantelpunt waar verdere belastingverhogingen niet meer leiden tot hogere, maar tot lagere staatsinkomsten. Het nieuwe Box 3-stelsel dreigt ons over die rand te duwen.

De waarschuwing van het Britse debacle

De recente berichtgeving uit het Verenigd Koninkrijk toont dit mechanisme in volle glorie. Ondanks – of juist door – de invoering van hogere belastingen op vermogenden, zijn de inkomsten uit Capital Gains Tax met 10% gedaald. Dit is geen toeval, maar het voorspelbare gevolg van verhoogde belastingdruk.

De Britse ervaring laat zien hoe vermogenden reageren op fiscale druk: zij vertrekken, zij passen hun gedrag aan, zij zoeken alternatieven. Het resultaat is een krimpende belastingbasis die de hogere tarieven meer dan compenseert. Moderne vermogenden zijn niet gebonden aan één land – zij kunnen kiezen waar zij hun bijdrage leveren.

Nederlandse tekortkomingen

De analyse van het nieuwe Box 3-stelsel onthult fundamentele ontwerpfouten die het falen garanderen. Zo wordt de economische realiteit genegeerd. Het belasten van nominale winsten zonder inflatiecorrectie leidt tot confiscatie van vermogen. Bij 8% inflatie en 8% rendement betaalt men belasting over nul procent reële winst – een economische absurditeit. Bovendien dwingt belasting over papieren winsten tot verkoop van assets, wat marktverstoring veroorzaakt en liquiditeit wegneemt uit de economie. Dit remt investeringen en economische groei.Zelfs de overheid erkent dat de Belastingdienst het nieuwe systeem niet aankan. 900 extra mensen die er niet zullen zijn, beperkte dienstverlening voor jaren – dit is een bekentenis van falen. Nederland introduceert een systeem dat nergens anders bestaat. Dit nodigt uit tot fiscaal gemotiveerde emigratie naar landen als Cyprus, Dubai, Italië, Malta, Singapore of Zwitserland.

De economische logica voor afschaffing box 3

De economische theorie is helder: belastingen op kapitaal en investeringen hebben een disproportioneel negatief effect op economische groei. Vermogen is mobiel, ondernemers kunnen kiezen waar zij investeren. Door Box 3 te verhogen, maken we Nederland onaantrekkelijk voor juist die activiteiten die werkgelegenheid en welvaart creëren.

Volledige afschaffing van Box 3 zou juist investeringen naar Nederland trekken, ondernemerschap stimuleren, economische groei versnellen, werkgelegenheid creëren en uiteindelijk ook nog hogere belastinginkomsten genereren door die groei.

De geschiedenis kent talloze voorbeelden van succesvolle belastingverlagingen die tot hogere staatsinkomsten leidden. De hervormingen van Reagan in de jaren ’80, de Irish corporate tax miracle, de Oostenrijkse economische wonder – steeds weer blijkt dat lagere belastingtarieven op kapitaal en ondernemerschap tot meer economische activiteit en hogere totale belastinginkomsten leiden.

Nederland staat nu voor dezelfde keuze: vasthouden aan ideologische overtuigingen over ‘eerlijke verdeling’ ten koste van economische realiteit, of pragmatisch kiezen voor beleid dat werkelijk werkt.

De politieke realiteit

Het Nederlandse kabinet heeft zichzelf in een hoek geschilderd. Door het verhogen van de belasting op vermogen zonder de politieke credits daarvan te kunnen innen, zit men vast in een spiraal van verdere verhogingen die steeds minder opleveren.

Zoals de Britse ervaring toont, leidt dit tot een exodus van vermogenden die de belastingbasis uitholt. Het resultaat is een krimpende economie, minder investeringen, minder werkgelegenheid en uiteindelijk minder belastinginkomsten voor de staat.

De Ibn Khaldun-curve is geen obscure economische theorie, maar een praktische waarschuwing. Nederland staat op het punt dezelfde fout te maken als het Verenigd Koninkrijk: het najagen van ideologische doelstellingen ten koste van economische realiteit.

Volledige afschaffing van Box 3 is niet alleen economisch rationeel, maar ook fiscaal verstandig. Door Nederland aantrekkelijk te maken voor kapitaal en ondernemerschap, creëren we een groeiende economie die meer belastinginkomsten genereert dan welk vermogensbelastingstelsel ook.

De keuze is helder: blijven vasthouden aan een falend systeem dat steeds minder oplevert, of moed tonen en kiezen voor bewezen economische principes. Ibn Khaldun wist het al zeven eeuwen geleden – het wordt tijd dat Nederlandse beleidsmakers naar hem luisteren.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer

Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief 

Voor tussentijdse updates, volg Auréus op Linkedin