Gouden Visa

Terwijl aan de ene kant van de wereld muren worden opgetrokken en bootjes worden teruggeduwd, staat aan de andere kant de deur wagenwijd open. Wie genoeg geld meebrengt, mag zijn nieuwe thuisland vaak zelf uitkiezen. Dat is de kern van het gouden visum, ofwel de verblijfsvergunning of het burgerschap in ruil voor een investering. Het is een van de opvallendste vermogenstrends van dit moment, en de belangstelling groeit snel. Ook in Nederland loopt die belangstelling op, en niet zonder reden. De dreigende veranderingen in box 3, waarbij vermogen zwaarder wordt belast, zetten steeds meer welgestelde spaarders en beleggers aan het denken over een leven buiten de landsgrenzen. Een gouden visum komt dan al snel in beeld. En daar zit meteen een pijnlijke boodschap voor de schatkist in: wie verwacht dat een hogere heffing op box 3 vanzelf tot meer belastinginkomsten leidt, kan bedrogen uitkomen. Als vermogenden vertrekken, verdwijnt hun grondslag met hen mee, en kan de belastingverhoging de opbrengst juist verlagen.

Waarom het gouden visum ontstond

De meeste programma’s zijn een kind van de kredietcrisis. Na 2008 zaten tal van landen krap bij kas en zochten ze naar manieren om buitenlands kapitaal aan te trekken zonder de belastingdruk voor eigen inwoners te verhogen. Een verblijfsvergunning verkopen aan vermogende buitenlanders bleek een aantrekkelijke oplossing: het land haalt geld binnen, de investeerder krijgt toegang en zekerheid. Portugal begon in 2012 met een gouden visum vanaf 250.000 euro in vastgoed, en veel andere landen volgden dat voorbeeld.

De logica erachter is verleidelijk. Voor kleine economieën kan de opbrengst fors zijn. In Dominica leverde de verkoop van paspoorten de afgelopen jaren tot wel een derde van het bruto binnenlands product op. Landen zien in het gouden visum dus niet alleen een manier om kapitaal aan te trekken, maar ook om talent en ondernemerschap binnen te halen. Nieuw-Zeeland hoopt er zelfs een braindrain mee te keren en jonge bedrijven van financiering te voorzien.

Voor wie is een gouden visum bedoeld?

Het antwoord is simpel: voor wie het kan betalen. De instapdrempels lopen sterk uiteen, en daarmee ook het profiel van de aanvrager. In het Caribisch gebied koop je al voor ongeveer 100.000 dollar een tweede paspoort, met visumvrije toegang tot meer dan 140 landen en zonder dat je er ooit een voet aan wal hoeft te zetten. Griekenland biedt een Europese verblijfsvergunning vanaf 250.000 euro. Malta vraagt een veelvoud daarvan, maar levert in ruil binnen enkele jaren een volwaardig EU-paspoort. Aan de bovenkant staan landen als Nieuw-Zeeland, dat een minimuminvestering van vijf miljoen New Zealand dollar verlangt.

Waar het gouden visum lange tijd vooral in beeld was bij ondernemers uit opkomende economieën, zijn het nu steeds vaker welgestelde Amerikanen. Uit onderzoek blijkt dat inmiddels één op de vijf Amerikanen zou emigreren als dat kon, ruim de helft meer dan vijf jaar geleden. Vermogende inwoners van Californië en Silicon Valley kopen zich massaal in bij landen die veiligheid, rust en afstand tot geopolitieke onrust bieden. Een tweede verblijfplaats is voor hen een vorm van risicospreiding geworden, net zoals je een beleggingsportefeuille spreidt.

Hoe populair zijn gouden visa?

Wereldwijd bieden zo’n dertig tot vijfendertig landen een vorm van verblijf door investering, en nog eens een twaalftal biedt direct burgerschap. In Nieuw-Zeeland schoot het aantal aanvragen na een versoepeling van de regels omhoog van 115 in drie jaar naar meer dan 700 in slechts veertien maanden. Sinds april 2025 committeerden nieuwe inwoners daar samen bijna vijf miljard New Zealand dollar. In het Amerikaanse durfkapitaal geldt een gouden visum inmiddels bijna als statussymbool.

Tegelijk is het speelveld volop in beweging. De populariteit heeft een keerzijde die landen dwingt tot ingrijpen. Portugal schrapte in 2023 de vastgoedroute nadat buitenlands geld de huizenprijzen had opgejaagd, en verlegde de investering naar fondsen en cultuurprojecten. Spanje stopte in april 2025 helemaal met het programma, na ruim 14.000 uitgegeven visa waarvan bijna alles via vastgoed liep. Ook Ierland en Australië trokken de stekker eruit, deels uit vrees voor misbruik.

De keerzijde die een belegger niet mag negeren

En daarmee komt de kern in beeld. Een gouden visum betekent zelden dat iemand echt verhuist; het gaat meestal om een tweede verblijfplaats of paspoort. Precies daar ligt het risico. Wie in het ene land woont maar zich op papier inwoner maakt van een land zonder inkomstenbelasting, kan de internationale informatie-uitwisseling omzeilen. Van de 141 onderzochte jurisdicties hanteert inmiddels een ruime meerderheid soepele regels rond burgerschap en verblijf. Zeventien landen kennen helemaal geen inkomstenbelasting, en vijftien daarvan bieden een gouden visum aan. Die combinatie maakt eenentwintig jurisdicties tot een verhoogd risico voor witwassen en belastingontwijking.

Voor de belegger die naar dit fenomeen kijkt, zijn er twee lessen. De eerste is dat kapitaal vandaag mobieler is dan ooit; vermogen zoekt actief naar de plek met de beste verhouding tussen rendement, veiligheid en fiscale behandeling. De tweede is dat overheden dat gedrag beginnen te doorzien. Regels worden strenger, programma’s verdwijnen en waar landen ooit dachten snel rijk te worden, blijkt de opbrengst vaak tegen te vallen en het reputatierisico groot. Wie het gouden visum ziet als een blijvende gratis lunch, komt bedrogen uit. Het is eerder een momentopname van een wereld waarin vermogen en burgerschap steeds losser van elkaar komen te staan, en waarin de rekening uiteindelijk ergens wél betaald moet worden.

Han Dieperink, Chief Investment Officer 

Disclaimer

Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief