Financiële impuls voetbal

Voetbal is de meest populaire sport ter wereld met naar schatting 4 miljard fans wereldwijd. Daardoor heeft voetbal een grote invloed en zelfs economische betekenis. De Fédération Internationale de Football Association (FIFA) is een internationale voetbalorganisatie. Onder FIFA vallen verschillende continentale voetbalorganisaties waarvan is de Union of European Football Associations (UEFA) de sterkste in termen van rijkdom en invloed. Bijna alle topvoetballers in de wereld spelen in een Europese competitie, maar de laatste jaren wordt er een opmerkelijke vooruitgang geboekt in de competities buiten de vijf grootste competities van Europa. Zo heeft de Noord-Amerikaanse competitie een impuls gekregen door de komst van Messi. Mede daardoor is ook de belangstelling voor voetbal buiten Europa sterk toegenomen en zijn de waarderingen van clubs sterk gestegen.

Europa aan de leiding

Voetbalcompetities over de hele wereld variëren in populariteit en financiële kracht. Competities zoals de Engelse Premier League, La Liga in Spanje, Bundesliga in Duitsland, Serie A in Italië en Ligue 1 in Frankrijk zijn wereldwijd de meest prominente en lucratieve competities wereldwijd (bekend als de “Big 5”). In de “Big 5” competitie spelen clubs als Manchester United, Manchester City, Liverpool, Real Madrid, Barcelona, Bayern München, Inter Milaan en Juventus.  Het zijn enkele van de meest waardevolle en herkenbare merken in de sport. Bovendien trekken ze ’s werelds toptalent aan. Dit blijkt ook uit de FIFA FIFPRO Men’s World Starting 11 awards, waar spelers uit deze competities domineren.

Het inkomen van de topclubs

Voetbalteams genereren doorgaans inkomsten via verschillende kanalen, voornamelijk door: uitzendrechten, commerciële activiteiten zoals sponsoring en de verkoop van merchandise, inkomsten uit kaartverkoop, deelname aan clubtoernooien en competities, en transfers van spelers. In tegenstelling tot veel andere sporten (voornamelijk de grote professionele competities in de VS) hebben de grootste en meest gerenommeerde clubs de capaciteit om aanzienlijk grotere inkomsten te vergaren dan hun kleinere tegenhangers, dankzij krachtige netwerkeffecten. Door deze dynamiek hebben de grote clubs structurele concurrentievoordelen. Bovendien werken alle grote Europese voetbalcompetities met een promotie- en degradatiesysteem. Als teams degraderen van naar de tweede divisie verliezen ze aanzienlijke inkomsten uit uitzendrechten en hogere commerciële inkomsten.

Dit vergroot de kloof tussen de vaste topclubs, die zelden degraderen, en de kleinere clubs.In 2023 realiseerden de top-20 clubs qua inkomsten een gemiddelde jaarlijkse inkomstengroei van 15,7 procent, terwijl het gemiddelde van alle andere voetbalclubs op 11,7  procent uitkwam. Zo stegen de inkomsten bij FC Barcelona met 176 miljoen, Paris Saint Germain 137 miljoen en AC Milan 126 miljoen. Vande top 20 clubs kwamen er negen uit Engeland, vier uit Italië, drie uit Spanje, drie uit Duitsland en één uit Frankrijk.

Eigendomsverhoudingen

Volgens de UEFA is 51 procent van de Europese voetbalclubs privaat eigendom en 49% publiek eigendom. Publieke clubs worden bestuurd door een juridische entiteit zoals een publieke instelling of vereniging, maar bij de helft berust de uiteindelijke controle over de club bij een of meer privépersonen en/of organisaties. Dat waren voor de inval in de Oekraïne vaak Russische oligarchen, maar sindsdien is private equity veel vaker actief in de wereld van topsport. Dat biedt ook de mogelijkheid dat (oud)-topsporters via private equity in sportclubs en aanverwante zaken kunnen investeren. Slechts 3 procent van de Europese clubs heeft een beursnotering. Ook in het voetbal zijn er steeds meer organisaties die hun beursnotering schrappen om privaat te gaan. In het Verenigd Koninkrijk zijn de afgelopen twintig jaar acht clubs van de beurs gehaald. Alleen Manchester United is nog over.

Private equity eigendom in topcompetities neemt toe

De pandemie heeft geleid tot belangrijke veranderingen teweeggebracht in het Europese clubvoetbal en de bredere sportindustrie. De meest opvallende verandering is misschien wel de snelle evolutie van de eigendomsstructuren van clubs en de toenemende invloed van privékapitaalinvesteringen. Deze transformatie wordt veroorzaakt door de impact van de pandemie en de daaruit voortvloeiende behoefte aan geldinjecties om bedrijven overeind te houden. De pandemie heeft de sportindustrie meer dan 50 miljard dollar gekost. Ook voetbal kreeg een ongekende externe schok als gevolg van gesloten stadions en onderbroken wedstrijden, wat leidde tot financiële crises bij clubs en aanverwante bedrijven. Als gevolg hiervan zijn er in de vijf grote Europese competities meer privékapitaaltransacties geweest.

Momenteel hadden 37 van de 96 clubs afgelopen seizoen banden met investeerders in privékapitaal (inclusief private equity, krediet en hybride financiering). In Engeland gaat het om 13 van de 20 clubs, gevolgd door Frankrijk, Spanje en Italië. Duitsland heeft slechts één particuliere eigenaar vanwege Duitse regels die meerderheidsaandeelhouderschap in de clubs voorkomt.

Sterke groei post-Corona

Meeliftend op de sterke groei van toerisme en horeca post-Corona is financieel voetbal sterk gegroeid.  Daardoor zijn de waarderingen voor voetbalteams, vooral binnen de top vijf Europese competities, sterk gestegen. Zo heeft Real Madrid een waarde van meer dan 6 miljard dollar, een stijging van gemiddelde 6 procent per jaar in de afgelopen tien jaar. Clubs als Paris Saint-Germain en Manchester City hebben de afgelopen tien jaar een nog sterkere groei van hun waardering doorgemaakt, ook geholpen door aanzienlijke kapitaalinjecties van nieuwere eigenaren uit het Midden-Oosten.

De Boston Consulting Group (BCG) voorspelt dat het organiseren van de wereldkampioenschappen voetbal in 2026 in Noord-Amerika meer dan 5 miljard dollar aan economische activiteit zullen opleveren. BCG’s analyse geeft aan dat individuele gaststeden 160 miljoen tot 620 miljoen dollar aan extra economische activiteit mogen verwachten. De ambitie van voetbalorganisaties is om wereldwijd het bereik te vergroten, met name in de Verenigde Staten, de grootste sportmarkt ter wereld. Een succesvol WK voetbal in de Verenigde Staten in 2026 zal de interesse in de sport aanwakkeren, wat zou kunnen leiden tot meer fans en meer inkomsten.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer