Farma onder druk

Farmaceutische bedrijven presteren dit jaar slecht op de beurs. Terwijl de beurs per saldo steeg, daalden veel medicijnaandelen. De Health Care Select Sector SPDR ETF, die de prestaties van zorgaandelen volgt, laat al jaren achterblijvende resultaten zien. Dit probleem bestaat niet alleen in 2025, maar al sinds 2023. Maar waarom vinden beleggers farmabedrijven en andere zorgaandelen niet meer interessant?

Te ingewikkeld voor gewone beleggers

De farmaceutische sector is veel complexer dan andere sectoren op de beurs. Techbedrijven hebben meestal eenvoudige verhalen: ze ontwikkelen nieuwe producten, groeien snel en maken steeds meer winst. Bij farmabedrijven is alles veel ingewikkelder. Beleggers moeten begrijpen hoe medicijnen worden ontwikkeld, getest en goedgekeurd. Ze moeten weten welke regels er gelden in verschillende landen en wat politici van plan zijn.

Deze complexiteit maakt het moeilijk voor gewone beleggers om geld te verdienen. Een specialist in farmaceutische aandelen heeft jaren nodig om alle aspecten te leren kennen. Veel beleggers kiezen daarom voor technologieaandelen, die makkelijker te begrijpen zijn en de laatste jaren harder zijn gestegen. De situatie is zo complex geworden dat veel beleggingsadviseurs die zich normaal met alle sectoren bezighouden, nu alleen nog maar farmaspecialisten raadplegen. Waar vroeger 60% specialisten en 40% generalisten interesse hadden in farmaceuten, is dat nu 85% tegen 15% geworden. Dit toont aan hoe moeilijk de sector is geworden voor niet-specialisten.

Politieke problemen stapelen zich op

Trump heeft sinds zijn aantreden in januari 2025 veel ingrijpende veranderingen doorgevoerd in de gezondheidszorg. Er is aanzienlijk minder geld beschikbaar voor wetenschappelijk onderzoek aan universiteiten. De financiering van het National Institutes of Health, een belangrijke onderzoeksinstelling, is flink gekort. Ook zijn de regels rond vaccinaties aangepast. Recent kondigde Trump een nog drastischere maatregel aan: vanaf 1 oktober dreigt hij importheffingen van 100% op geïmporteerde medicijnen in te voeren. Dit geldt alleen niet voor bedrijven die momenteel fabrieken bouwen in de Verenigde Staten. Deze dreiging is bedoeld om farmabedrijven te dwingen hun productie naar Amerika te verplaatsen.

Robert F. Kennedy Jr. is nu minister van Volksgezondheid en heeft het hele landschap op zijn kop gezet. Hij heeft alle 17 leden van het belangrijke vaccinatieadviescomité ontslagen en vervangen door 8 nieuwe leden. Sommige van deze nieuwe leden hebben vraagtekens gezet bij de veiligheid van vaccins. Ook heeft Kennedy veel ambtenaren ontslagen, onderzoekscontracten geannuleerd en het beleid van verschillende instanties drastisch gewijzigd. Deze veranderingen maken het erg moeilijk voor farmabedrijven om hun lange termijn plannen te maken. Medicijnontwikkeling duurt vaak 10-15 jaar, dus bedrijven hebben zekerheid nodig over toekomstige regels en beleid.

Medicijnprijzen onder constante druk

Medicijnprijzen blijven een groot politiek twistpunt in Amerika. Politici van zowel de Republikeinse als Democratische partij vinden medicijnen te duur. President Trump wil het zogenaamde Most Favored Nation-beleid invoeren. Dit betekent dat Amerikaanse medicijnprijzen worden gekoppeld aan de veel lagere prijzen die andere rijke landen betalen. Het probleem is dat andere landen vaak socialistische gezondheidsstelsels hebben waarin de regering medicijnprijzen vaststelt. Als Amerika dezelfde prijzen gaat hanteren, kunnen farmabedrijven veel minder verdienen aan hun medicijnen. Dit zou hun mogelijkheden om nieuwe medicijnen te ontwikkelen flink beperken.

Daarnaast zijn er al bestaande maatregelen zoals de Inflation Reduction Act. Deze wet zorgt ervoor dat Medicare, de zorgverzekering voor Amerikaanse ouderen, kan onderhandelen over medicijnprijzen. Ook kunnen medicijnprijzen niet harder stijgen dan de inflatie. Voor farmabedrijven betekent dit minder inkomsten uit hun belangrijkste markt. Recent heeft de Amerikaanse regering brieven gestuurd naar 17 grote farmabedrijven met eisen om hun prijzen te verlagen. Opvallend is dat de farmaceutische industrie niet met een gezamenlijke reactie is gekomen. Dit toont aan hoe verdeeld en onder druk de sector staat.

De FDA heeft te maken met veel personele wisselingen en beleidsveranderingen. Belangrijke leiders zijn weggestuurd of opgestapt, waardoor er gaten zijn ontstaan in de kennis en ervaring. Dit maakt het veel moeilijker om te voorspellen welke medicijnen worden goedgekeurd en welke worden afgewezen. Door deze veranderingen zijn er recent meer medicijnen afgewezen om technische redenen in plaats van medische redenen. Bedrijven krijgen te maken met nieuwe regels over hoe medicijnen moeten worden geproduceerd en welke testen nodig zijn. Deze onvoorspelbaarheid maakt het riskanter om te investeren in farmabedrijven.

GLP-1-medicijnen vallen tegen

Bedrijven zoals het Deense Novo Nordisk en het Amerikaanse Eli Lilly leken goudmijnen te hebben gevonden met hun GLP-1 medicijnen. Deze injecties helpen mensen drastisch af te vallen en worden door beroemdheden en influencers gepromoot. De markt voor deze medicijnen groeit nog steeds hard. Dit jaar wordt er al meer dan 30 miljard dollar aan deze medicijnen verkocht. Experts denken dat dit kan groeien naar 100 miljard dollar per jaar. Maar de verwachtingen zijn wel bijgesteld naar beneden.

Het probleem is dat er meer concurrentie is gekomen. Andere farmabedrijven ontwikkelen hun eigen versies van deze medicijnen. Ook maken apothekers illegale kopieën van deze medicijnen, wat de markt verstoort. Daarnaast zijn sommige nieuwe medicijnen teleurstellend gebleken in de tests. Een ander probleem is dat deze medicijnen eerder een consumentenmarkt blijken te zijn dan een traditionele medicijnmarkt. Veel mensen gebruiken deze medicijnen niet langdurig voor hun gezondheid, maar kort om af te vallen voor een speciale gelegenheid. Dit maakt de markt minder voorspelbaar dan gedacht.Amerikaanse werkgevers zijn terughoudend geworden met het vergoeden van deze medicijnen via de zorgverzekering. Ze vinden de kosten te hoog. Ook vergoeden de meeste andere landen deze medicijnen alleen voor diabetes.

Chinese concurrentie wordt een echte bedreiging

Chinese biotechbedrijven worden steeds geavanceerder en vormen een groeiende bedreiging voor westerse farmabedrijven. Amerikaanse farmabedrijven kopen steeds vaker licenties voor Chinese medicijnontwikkelingen. Recent waren er verschillende grote deals waarbij Amerikaanse bedrijven zoals Merck en Pfizer samenwerkingsverbanden aangingen met Chinese biotech-bedrijven. Dit is slecht nieuws voor Amerikaanse biotechbedrijven. Beleggers denken dat ze minder kans maken om overgenomen te worden, omdat grote farmabedrijven ook in China kunnen inkopen. Hierdoor zijn de potentiële overnamepremies uit de koersen van biotechaandelen verdwenen.

Chinese bedrijven kunnen vaak sneller en goedkoper medicijnen ontwikkelen dan westerse bedrijven. Ze hoeven minder strenge regels te volgen en hebben lagere loonkosten. Ook kunnen ze snel kopiëren wat westerse bedrijven ontwikkelen, waardoor ze als “fast followers” opereren. De Trump-regering overweegt nu maatregelen om Amerikaanse bedrijven te verbieden licenties te kopen voor Chinese medicijnontwikkelingen. Dit zou worden gedaan vanwege nationale veiligheidsrisico’s. Maar farmabedrijven lobbyen er hard voor om toegang te houden tot Chinese innovaties, omdat ze deze nodig hebben om hun eigen pijplijnen aan te vullen. Deze situatie creëert veel onzekerheid. Als Amerikaanse bedrijven geen Chinese licenties meer mogen gebruiken, missen ze misschien belangrijke doorbraken. Maar als ze dat wel mogen, komen ze in concurrentie met goedkopere Chinese alternatieven.

Bezuinigingen treffen hele zorgsector

De Amerikaanse regering heeft de One Big Beautiful Bill Act aangenomen, die de komende tien jaar 900 miljard dollar gaat bezuinigen op Medicaid. Door deze bezuinigingen krijgen naar verwachting 10 miljoen mensen geen zorgverzekering meer. Deze bezuinigingen hebben grote gevolgen voor ziekenhuizen. Medicaid-patiënten leverden vroeger verlies op voor ziekenhuizen omdat de vergoedingen zo laag waren. Maar de laatste jaren zijn deze vergoedingen flink verhoogd van minder dan 20 miljard naar meer dan 110 miljard dollar. Door de bezuinigingen zullen deze vergoedingen niet meer stijgen.

Zorgverzekeraars die Medicaid-contracten hebben, komen ook onder druk te staan. Ze zullen kosten moeten besparen en druk gaan uitoefenen op zorgverleners. Dit kan leiden tot lagere vergoedingen voor ziekenhuizen en andere zorgverleners. Bovendien lopen eind dit jaar de uitgebreide subsidies voor de Affordable Care Act (Obamacare) af. Deze subsidies maakten zorgverzekeringen goedkoper voor mensen met middeninkomens. Als deze subsidies niet worden verlengd, kunnen miljoenen mensen hun verzekering verliezen.

Kunstmatige intelligentie verandert het speelveld

Kunstmatige intelligentie creëert zowel kansen als bedreigingen voor de zorgsector. Ziekenhuizen gebruiken AI steeds meer om hun facturering te optimaliseren. Ze kunnen beter bepalen welke medische codes ze moeten gebruiken om meer geld te krijgen van verzekeraars. Ook kunnen ze beter voorspellen welke behandelingen ze kunnen rechtvaardigen. Maar tegelijkertijd zetten zorgverzekeraars AI in om claims strenger te beoordelen. Ze kunnen nu veel sneller en nauwkeuriger bepalen of behandelingen echt nodig waren. Ook kunnen ze beter voorspellen welke patiënten dure zorg gaan gebruiken. Dit creëert een soort technologische wapenwedloop tussen zorgverleners en verzekeraars. Beide partijen investeren zwaar in AI-systemen om de ander voor te blijven. Dit kan uiteindelijk leiden tot hogere kosten en lagere winstmarges in de sector.

Kansen voor geduldige beleggers

Door alle negatieve ontwikkelingen zijn veel farma-aandelen nu veel goedkoper geworden dan ze in jaren zijn geweest. Veel farmabedrijven hebben interessante medicijnen in ontwikkeling die nu ondergewaardeerd lijken. In de biotech-sector zijn er bedrijven die zich richten op nieuwe behandelingen voor Alzheimer, narcolepsie en andere aandoeningen. Deze bedrijven handelen vaak tegen lage waarderingen omdat beleggers zijn weggelopen uit de sector.

De Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, kunnen het politieke landschap veranderen. Als de Republikeinen de controle over het Huis van Afgevaardigden verliezen, kan Robert F. Kennedy Jr. mogelijk niet aanblijven als minister. Er komen in 2026 ook belangrijke onderzoeksresultaten beschikbaar. Novo Nordisk test of hun diabetesmedicijn ook kan helpen tegen Alzheimer. Eli Lilly heeft een grote studie lopen naar een preventief Alzheimer-medicijn. Als deze succesvol zijn, kan er meer interesse komen voor Alzheimer-behandelingen. Op dit moment gaat meer dan 10% van het Amerikaanse zorgbudget op aan Alzheimer.

De farmaceutische sector laat zien hoe politieke risico’s en regulatoire onzekerheid beleggers kunnen afschrikken, zelfs in een industrie die levensreddende medicijnen produceert. De complexiteit van de sector, gecombineerd met constant veranderende regels en politieke druk op prijzen, maakt het erg moeilijk om te voorspellen welke bedrijven succesvol zullen zijn.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer

Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief