Effect lagere beleidsrente

Het heeft even geduurd, maar afgelopen week verlaagde de Federal Reserve voor het eerst sinds 2020 de rente. De beleidsrente ging meteen met een half procent omlaag. Volgens Powell om te benadrukken dat hij de curve voor wil blijven, maar dat lukt maar net omdat de inflatie nu snel is gaan dalen. Daarnaast wil Powell met de 50 basispunten benadrukken dat hij meer vertrouwen heeft in het halen van de inflatiedoelstelling van 2 procent.

Geen paniek dus, al geeft de Fed impliciet wel toe dat ze te lang heeft gewacht. Het is wel opvallend dat de Fed  de rente met 50 basispunten heeft verlaagd terwijl de inflatie nog hoger is dan 2 procent. Kennelijk is de andere doelstelling van de Fed (volledige werkgelegenheid) opeens belangrijker geworden. Op de achtergrond zal meespelen dat ook de Verenigde Staten een schuldenprobleem hebben dat met behulp van reflatie (korte en lange rente structureel lager dan de nominale groeivoet van de economie) kan worden opgelost. Een inflatie die hoger ligt dan 2 procent helpt daarbij.

Groeiende economie ondanks rentestijgingen

Ondanks de in korte tijd sterk gestegen rente groeit de Amerikaanse economie gewoon door. Afgelopen kwartaal was dat 3,0 procent, voor dit kwartaal gaat de Atlanta Fed indicator uit van 2,9 procent. Kennelijk ligt de neutrale rente eerder hoger dan lager dan de huidige rente, anders zou dat de economie harder raken. Nu geeft de Fed zelf ook toe dat het langer duurt voordat het effect van eerdere renteverhogingen zichtbaar zal worden, maar enig effect zou nu zo’n beetje toch wel zichtbaar moeten worden.  Tegelijkertijd is de Amerikaanse consument i rijker dan ooit, de industriële productie groeit, de overheid geeft meer uit en er wordt nog altijd geïnvesteerd. Dat beeld is buiten de Verenigde Staten wel anders. In China is er sprake van een afzwakking, volledig veroorzaakt door Peking zelf. In Europa gaat het niet goed in Duitsland en Frankijk en daarmee dus niet goed met de Europese Unie. Nu is de Amerikaanse economie betrekkelijk gesloten, maar het helpt niet.

Recessie volgens obligatiemarkt

Toch is op de Amerikaanse obligatiemarkt de rente nu zo sterk gedaald dat er op korte termijn sprake zou moeten zijn van een recessie. Dit in schril contrast met de aandelenmarkt, die nog altijd op recordniveaus noteert. Dat in combinatie met de renteverlaging van 50 basispunten is opmerkelijk want daarmee (en alle komende renteverlagingen) neemt de kans op zo’n recessie duidelijk af. Naast het stimulerende effect van een lagere rente zal de Amerikaanse overheid na de verkiezingen waarschijnlijk de economie stimuleren door ofwel lagere belastingen (Trump) of hogere overheidsuitgaven (Harris). Als die recessie er niet komt dan moet de lange rente omhoog.

Structureel hogere groeivoet = structureel hogere reële rente

De rente moet ook omhoog omdat op lange termijn de groeivoet van de Amerikaanse economie hoger uitkomt dan in de periode na de Grote Financiële Crisis tot aan de coronapandemie. Dat komt door de hogere groeivoet als gevolg van verschillende investeringen, waaronder die op het gebied van kunstmatige intelligentie en de toegenomen immigratie. Daarnaast zal de 2 procent voor de inflatiedoelstelling waarschijnlijk een vloer zijn (geen plafond) door verschillende meer structurele factoren in combinatie met een soepeler monetair beleid (al zal de Fed dat waarschijnlijk niet toegeven).

Huidige neutrale niveau is te laag

Volgens de gegevens van het FOMC is 2,9 procent het neutrale niveau voor de beleidsrente, alleen die rente is te laag om daar de structureel hogere reële groeivoet van de Amerikaanse economie en ook de hogere inflatieverwachting op lange termijn in te passen. Daarmee zouden we weer terug gaan naar de tijd van het ‘nieuwe normaal’ en dat is onwaarschijnlijk. Er zit wel veel variatie bij de verschillende leden van het FOMC (van 2,4 procent tot 3,8 procent), maar de consensus in het FOMC zit duidelijk te laag en dat betekent dat de lange rente omhoog moet naar de bandbreedte van voor de Grote Financiële Crisis (3,5 tot 5,5 procent).

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer