Een week importtarieven

Vorige week kondigde Donald Trump tarieven aan die de markten verrasten. Trump had al aangegeven deze maatregel te overwegen na zijn verkiezingsoverwinning. Toch werd verwacht dat het voornamelijk een politiek middel zou zijn om Mexico en Canada onder druk te zetten. Doel was immers dat beide landen hun grenzen beter gingen controleren. Verder moest de instroom van met fentanyl naar de VS tegen worden gaan. Weinig mensen verwachtten ook dat de naaste bondgenoten van de VS het eerste doelwit zouden zijn. Uiteindelijk kwam met Canada net als eerder Mexico een voorlopige deal waardoor er sprake is van een maand uitstel. Sinds de start van het jaar presteren de aandelenmarkten van Mexico, China en Europa beter dan de S&P 500 (in dollars). In het geval van Canada is er meer aan de hand. 

Uitstel voor Mexico en Canada

Maar liefst een vijfde van het BBP van Canada bestaat uit export naar de VS. Mogelijk dat Trump Canada als voorbeeld zou willen gebruiken voor de rest van de wereld, vanwege de zwakke Canadese uitgangspositie. Verder zijn Trudeau en Trump op het persoonlijke vlak geen vrienden. Het feit dat Trudeau het Canadese beleid heeft gericht op klimaatverandering en internationale kwesties, zorgt nu voor een grotere afhankelijkheid van de Verenigde Staten. Volgens Trump is de oplossing eenvoudig. Vorm Canada om tot de 51^e staat van de Verenigde Staten. Dat zorgt weer voor een nieuw soort Canadees nationalisme. Precies waar het land behoeft aan heeft. Het kampt immers als  gevolg van het beleid van Trudeau met economische stagnatie, hoge schulden, oplopende inflatie en politieke verdeeldheid.  

Canadese oplossing voor importtarieven

De herverkiezing van Trump vorig jaar leidde het einde in van Trudeau. Trudeau’s onvermogen om snel in te spelen op de dreiging van Trump’s tarieven heeft mogelijk te maken met een politieke leegte in Ottawa, waar zijn partij steeds meer verdeeld was. Dit leidde tot een gebrek aan daadkracht in het beantwoorden van Trumps eisen. Dat terwijl de retoriek van Trump (vooral over grensbewaking en fentanyl) eenvoudig waren op te lossen door meer mensen van de Royal Canadian Mounted Police (RCMP) de grens te laten bewaken. 

Mexico kwam de VS wel tegemoet met 10.000 extra Mexicaanse soldaten aan de grens. Een groot aantal RCMP’s met hun kenmerkende rode jassen zou als beeld in de media voldoende zijn voor Trump om een overwinning te claimen. De belangrijkste reden voor de tarieven is immers Trumps verkiezingsbelofte over het beveiligen van de Amerikaanse grens. Uiteindelijk bleek 1,3 miljard extra grensbewaking en het aanstellen van een fentanyl czar ook voor Canada voldoende.  

Er zijn drie mogelijke verklaringen voor Trudeau’s falen: Allereerst was hij dus niet in staat om adequaat te reageren door de interne politieke crisis in Canada. Of Trudeau dacht dat Canada minder te lijden zou hebben van de tarieven dan de VS. Hij kan het er ook op aan hebben laten komen, omdat een handelsconflict politiek voordelig is voor de Liberale Partij. De mogelijke gevolgen van een handelsoorlog met Canada zijn groot.  Verstoringen in toeleveringsketens en onzekerheid voor ondernemers aan beide zijden van de grens dreigen. Het is waarschijnlijk dat dit de economische groei zal afremmen (potentieel zelfs een recessie). Dat zal de verwachtingen voor investeringsrendementen verlagen. Verder komt twee derde van de olie voor de Verenigde Staten uit Canada. 

Europa de volgende kandidaat

Tot nu toe heeft Europa de recente Amerikaanse invoertarieven weten te vermijden, maar het lijkt slechts een kwestie van tijd voordat het grootste handelsblok van de wereld in de vuurlinie van president Donald Trump komt. Een Amerikaanse tariefmaatregel zal initieel een inflatoire invloed op de eurozone hebben. Door de flexibele wisselkoersen zou de euro in waarde dalen ten opzichte van de Amerikaanse dollar, wat de kosten van geïmporteerde producten in de EU zou verhogen. De EU zou ook kunnen reageren met eigen tarieven op Amerikaanse importen, wat de prijzen verder zou verhogen. Gezien de grote rol van de exportsector in Europa en het belang van de Amerikaanse markt voor Europese goederen, is het waarschijnlijk dat de negatieve vraagshock het macro-economische plaatje zal domineren.

Europese oplossingen voor importtarieven

Er zijn echter ook grenzen aan de onmiddellijke tegenreactie van hoger importtarieven. Probleem is de ingewikkelde grensoverschrijdende toeleveringsketens. Bovendien is er in Europa een meer fundamentele reden waarom tarieven mogelijk expansieve effecten kunnen hebben, namelijk als EU-beleidsmakers besluiten om de binnenlandse vraag naar vervangende producten te stimuleren om de woede van Trump over het grote handelstekort van de EU met de VS te verlichten. Er waren aanwijzingen voor zo’n reactie in Europa na de bijeenkomst van EU-leiders op maandag. Hoewel ze zeiden terug te slaan tegen de handelsoorlog van de VS, beloofden ze ook om de veiligheidslast van de VS in Europa te verlichten door de defensie-uitgaven van de EU te verhogen. EU-voorzitter António Costa heeft de Europese Commissie gevraagd om meer ruimte binnen het begrotingskader te creëren voor extra defensiebestedingen. Dit versterkt de veranderingen die zichtbaar worden in de fiscale regels van de EU en suggereert dat het fiscale beleid van de EU verschuift van rigide bezuiniging naar een pragmatischer benadering. 

Een 10 procent heffing op Chinese producten

Van de aangekondigde importheffingen zijn alleen die van China ingevoerd en daadwerkelijk nog actief. Alleen toen bleek dat de heffingen op pakketjes van Alipay, Shein en Temu een probleem opleverden (omdat dit maar liefst 30 procent van alle pakketjes in de VS bleek te treffen) werd dit onderdeel uitgesteld. Voor andere producten uit China gelden de volgende vier heffingen. De eerste drie heffingen uit 2018 met een totale hoogte van 25 procent op in totaal 250 miljard aan goederen. Dan nog een heffing van 15 procent uit 2019 op 120 miljard aan goederen, die in 2020 werd teruggebracht naar 7,5 procent. Per saldo komt het importtarief voor veel producten nu uit op ongeveer 25 procent. De reactie van China op deze tarieven was relatief mild, duidelijk gericht op het starten van de onderhandelingen. 

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer

Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief 

Voor tussentijdse updates, volg Auréus op Linkedin