Een strategische aftocht bij 100 dagen
27 april 2025
Komende woensdag zitten de eerste 100 dagen van Trumps tweede termijn er op. Wat François Mitterrand overkwam in Frankrijk begin jaren tachtig, gebeurt nu met Trump in de Verenigde Staten. De Amerikaanse president wordt steeds meer gedwongen zijn radicale economische agenda bij te stellen onder druk van de harde financiële werkelijkheid.
De Franse socialistische president Mitterand kwam in 1981 aan de macht met vergaande beloften van staatsinmenging in de economie. Toen de marktreactie vernietigend bleek, stelde hij binnen een jaar zijn socialistische agenda bij en tegen 1983 had hij het meeste ervan volledig opgegeven. Daarna was het twee termijnen succesvol. Iets wat Trump moet aanspreken, gezien zijn afkalvende approval rate.
Met het naderen van de symbolische grens van 100 dagen, is Trumps geleidelijke terugtrekking van zijn tarievenagenda een rationele reactie op economische realiteit. Eerst maakte hij uitzonderingen voor Mexico en Canada. Toen zette hij de wederkerige tarieven voor alle landen behalve China op een pauze van 90 dagen. Vervolgens gaf de douane uitzonderingen aan Apple, Nvidia en grote elektronicabedrijven. Nu, net voor de belangrijke 100-dagen-mijlpaal, komt Trump met het bericht dat hij zijn tarieven van 145 procent op Chinese producten substantieel wil verlagen.
Argumenten voor een koerswijziging
De argumenten voor een bijstelling van zijn beleid zijn overweldigend. Na eerdere stellige verklaringen van Witte Huis-adviseur Peter Navarro en minister van Economische Zaken Howard Lutnick dat er geen tariefswijzigingen zouden komen, volgden felle reacties van financiële markten, groeiende zorgen over recessie, dreigende prijsstijgingen, en een scherp negatieve reactie uit de rest van de wereld – zowel van vrienden als vijanden.
De argumentatie vanuit het bedrijfsleven is al even dwingend. De CEO’s van Walmart, Home Depot en Target leverden deze week direct bewijs aan het Witte Huis: de prijzen zullen binnenkort stijgen en winkelschappen zouden mogelijk leeg raken. Hun getuigenis toont aan dat de gevolgen veel ernstiger zouden zijn dan de “kleine verstoring” die Trump aanvankelijk voorspelde. Met de viering van zijn eerste 100 dagen in zicht, kan Trump zich geen lege winkelschappen en prijsinflatie veroorloven als nalatenschap van zijn eerste regeringsperiode.
De scheepvaart van China naar de VS is drastisch afgenomen sinds de importheffingen op Chinese goederen zijn verhoogd tot 145 procent medio april. Bij de haven van Los Angeles wordt een daling van 35 procent in importvolumes verwacht omdat zendingen uit China voor grote retailers en fabrikanten vrijwel zijn gestopt. Vrachtschepen uit China doen er 14 tot 18 dagen over om de haven van Los Angeles te bereiken. Een bijna perfecte timing voor de 100-dagen viering.
China heeft de beste kaarten in handen
China heeft Trumps bluf doorgeprikt en lijkt deze ronde te hebben gewonnen. Toen Trump zijn tarieven in zijn eerste termijn oplegde, reageerde president Xi Jinping met enige terughoudendheid en stuurde hij een delegatie om te onderhandelen over een handelsakkoord.
Deze keer reageerde hij met gelijke munt en zette hij alle anti-Amerikaanse economische en diplomatieke hefbomen in werking. Hij heeft de Amerikaanse toegang tot cruciale zeldzame mineralen afgesneden, de levering van Boeing-vliegtuigen stopgezet, elders gezocht naar voedsel- en aardgasimport, en toezichthouders losgelaten op Amerikaanse bedrijven.
Peking heeft ook landen gewaarschuwd geen handelsovereenkomsten met de VS te sluiten die China uitsluiten – anders volgen er consequenties. Met zelfs Amerikaanse bondgenoten die worden geconfronteerd met Trumps tariefaanval, heeft Pekings dreigement weerklank gevonden op een manier die nog nooit eerder het geval was. De diplomatieke invloed van de VS neemt af.
Het probleem voor Trump is dat vrijwel niemand in Beijing het met zijn inschatting eens is dat “de bal in China’s kamp ligt” en dat ze “uiteindelijk” een deal moeten sluiten om toegang tot de Amerikaanse markt te behouden. In Trump zien de Chinese leiders een improviserend leider die vaak van gedachten verandert en zich zelden lang aan afspraken houdt. Gezien deze dynamiek, eerlijk of niet, als er een afkoeling van de handelsoorlog gaat komen, zal deze van Trump moeten komen. Het zal niet in Peking beginnen.
De invloed van financiële markten
Financiële markten hebben laten zien dat ze Trumps beleid kunnen wijzigen. Niet zo vreemd voor een president die zijn succes afmeet aan de stand van de beurs. Er had geen duidelijkere markttest kunnen zijn in de afgelopen drie weken over de economische schade waarover analisten waarschuwden. De MAGA-media-echokamer die Trumps tarieven prees als strategisch genie is ingehaald door de economische realiteit. De Trump-put bestaat en we weten nu dat de ‘strike’ ligt bij een daling van 20 procent in de beurs, maar wellicht nog meer bij een 60 basispunten stijging van de lange rente.
Ook het feit dat de Amerikaanse beurs in meer dan 25 jaar niet zo slecht heeft gepresteerd ten opzichte van andere aandelenmarkten zal de ‘America First’ strategie van Trump geen deugd doen. Een technische recessie lijkt onontkoombaar, al wordt het beeld wel verstoord doordat de importheffingen er wel voor zorgen dat bedrijven extra voorraden gaan aanleggen. Verder zijn het vooral de zachte indicatoren die wijzen op een verzwakking. Onderliggend blijft de eindvraag zich sterk ontwikkelen, al zitten mogelijk ook daar verstorende effecten door de timing van de importheffingen. De marktsignalen vormen een overtuigend argument tegen zijn oorspronkelijke koers, precies op het moment dat hij zijn eerste 100 dagen zou willen vieren als een succes.
Conclusie: 100 dagen die de wereld veranderden
De economische feiten hebben de politieke retoriek ingehaald. De koerswijziging biedt een uitweg die zowel het Amerikaanse volk als Trump zelf kan dienen, precies zoals Mitterrand destijds een nieuwe koers uitzette die zijn presidentschap redde. De markt heeft gesproken, het bedrijfsleven heeft gewaarschuwd, en zelfs China heeft zijn positie verstevigd. De handelsoorlog is in zijn huidige vorm onhoudbaar. Nu Trump zijn eerste 100 dagen officieel afsluit, biedt deze crisis hem paradoxaal genoeg een historische kans om als pragmatisch leider de geschiedenis in te gaan. Bij de markering van zijn eerste 100 dagen zal Trump voor een simpele maar fundamentele keuze staan: vasthouden aan doctrine of kiezen voor economisch herstel. Als hij kiest voor het laatste, kan hij deze potentiële crisis nog omzetten in een keerpunt voor zijn presidentschap. Bovendien kan Trump als geen ander een strategische aftocht presenteren als een overwinning.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief
Gerelateerde artikelen
De winst doet het werk
Sinds begin juni beweegt de beurs vooral zijwaarts. Nu lijkt daar voorzichtig een einde aan te komen. De winsten van bedrijven zijn al die tijd gestegen, maar de koersen bleven bijna gelijk.
Meer lezen
De Straat van Hormuz weer open.
De Straat van Hormuz gaat weer open, maar niet voor Iraanse olie. Wat betekent dit voor de olieprijs, inflatie, de Fed en beleggers?
Meer lezen
Amerikaanse groei op 3%
Amerikaanse groei op 3 procent: Opwaartse bijstellingen, sterke binnenlandse vraag en AI-investeringen maken dat aannemelijk.
Meer lezen
