Een nieuwe wereldorde
04 mei 2025
Sinds de Grote Financiële Crisis is er sprake van een fundamentele transformatie van de wereldorde. De Amerikaanse hegemonie, die sinds het einde van de Koude Oorlog als een constante in internationale betrekkingen gold, verliest geleidelijk haar grip. Dat is veel meer een evolutie dan een revolutie, hoewel afgelopen maand eerder het omgekeerde het geval was. Wat komt ervoor in de plaats?
Het is lastig voorspellen welke wereld ontstaat uit de huidige chaos. In de nieuwe realiteit spelen miljoenen robotwerkers, kunstmatige algemene intelligentie en digitale centrale valuta een rol. Dan zijn er de geopolitieke verschuivingen in een post-Poetin Rusland of een Iran zonder Khamenei. Grote landen worstelen met hun positie. China zou de Amerikaanse hegemonie kunnen vervangen met een eigen variant, maar evengoed zouden we kunnen bewegen naar een multipolaire wereld – iets wat we sinds de 19e eeuw niet meer hebben meegemaakt.
De geschiedenis leert dat dergelijke transformaties zelden soepel verlopen. Ze zijn chaotisch, soms gewelddadig, en altijd doorspekt met onzekerheid. De vorige grote verschuiving, na de Tweede Wereldoorlog, resulteerde in een betrekkelijk stabiele bipolaire wereld. De val van de Sovjet-Unie creëerde een unipolaire wereld onder Amerikaanse leiding. Nu versnellen technologische revoluties deze transitie. AI zal arbeid herdefiniëren. Digitale valuta kunnen de fundamenten van het financiële systeem omverwerpen. Nieuwe energietechnologieën zullen machtsverhoudingen herschikken.
Amerikaans protectionisme
De dagelijkse realiteit is dat ook de Amerikaanse politiek worstelt met de huidige chaotische omgeving. Trumps tarievenbeleid vormt een directe test voor de veerkracht van het mondiale economische systeem dat Amerika zelf heeft opgebouwd. Inmiddels lijkt een technische recessie het minimale gevolg van Trumps tariefmaatregelen, terwijl het consumentenvertrouwen alweer voor de vijfde maand op rij is gedaald. Deze zachte indicatoren wijzen op wijdverspreide zorgen over de economische vooruitzichten. De harde data tonen echter nog geen duidelijke tekenen van economische nood. Het BBP daalde weliswaar met 0,3 procent in het eerste kwartaal, maar dat kwam grotendeels door een eenmalige importgolf doordat bedrijven tariefverhogingen voor wilden zijn.
De tariefdreiging heeft de planning in het bedrijfsleven ontregeld. Trumps uitgestelde invoering van tarieven, samen met het terugdraaien van bepaalde tarieven, heeft de onzekerheid vergroot. In de drie weken sinds het Witte Huis een tariefpercentage van 145 procent aankondigde op import uit China, Amerika’s grootste handelspartner, laten gegevens zien dat zendingen naar de VS uit China zijn gekelderd. Boekingen van zeecontainers van China naar de VS zijn met meer dan 60 procent gedaald.
Impact op bedrijfsresultaten
Bedrijven verlagen hun financiële vooruitzichten voor de komende kwartalen of trekken deze volledig in vanwege tariefgerelateerde zorgen. Vooral kleinere bedrijven hebben vaak onvoldoende financiële middelen om de activiteiten te financieren als kosten stijgen en verkopen dalen, met negatieve effecten op werkgelegenheid en bedrijfsinvesteringen als gevolg. Hoewel de koersen van veel technologiebedrijven dit jaar sterk zijn gedaald, blijft de sector veerkrachtig. Het was afgelopen week opnieuw de Nasdaq die Amerikaanse aandelen naar hogere niveaus leidde, dankzij sterke kwartaalcijfers van Microsoft en Meta die de vrees voor de vooruitzichten van Big Tech te midden van Trumps tariefverhogingen verlichtten.
De koers-winstverhouding van de Magnificent 7 technologieaandelen daalde sterk van 30,0 aan het begin van het jaar naar 21,7 op 8 april. In dezelfde periode daalde de k/w van de S&P 500 van 22,4 naar 19,2. De koers-omzetverhouding van de Mag-7 daalde van 7,7 naar 5,6, maar steeg recent weer naar 5,9. Hoewel het marktaandeel van de Mag-7 binnen de S&P 500 is gedaald van 32,0 naar 28,4 procent, hebben ze nieuwe recordhoogtes bereikt in hun aandeel van toekomstige omzet (11,8 procent) en winsten (22,6 procent). Ook hun collectieve winstmarge van 26,2 procent is een record en meer dan het dubbele van de winstmarge van de overige 493 bedrijven in de S&P 500 (11,9 procent).
De verwachte korte-termijn groeipercentages voor omzet en winst van de S&P 500 zijn sinds het begin van dit jaar aan het dalen, met de Mag-7 als voortrekkers van deze trend. Ondanks deze daling blijft de verwachte omzetgroei van de S&P 500 nog steeds solide op 5,3 procent. Voor de Mag-7 is deze gedaald van 13,8 procent begin dit jaar naar 12,1 procent nu. De verwachte winstgroeipercentages van zowel de S&P 500 als de Mag-7 zijn met enkele procentpunten gedaald sinds begin dit jaar, naar respectievelijk 11,5 en 17,2 procent, nog altijd prima groeicijfers.
Herstel aandelenmarkt
Het herstel van de aandelenmarkt sinds 8 april wordt toegeschreven aan Trumps besluit om zijn wederkerige tarieven (behalve op China) uit te stellen en zijn gematigdere toon over de mogelijkheid om een handelsakkoord met China te bereiken. Bovendien heeft hij afstand genomen van zijn recente aanvallen op Fed-voorzitter Powell. Een ander positief punt is dat beleggers terugkeren naar de Mag-7, die collectief met 14,8 procent zijn gestegen sinds 8 april, waarmee ze de stijging van 9,4 procent in de rest van de S&P 500 overtreffen.
De resultaten van Alphabets Google Cloud Platform (GCP) uit het eerste kwartaal van 2025 wijzen ook op aanhoudende groei. Dit platform rapporteerde een robuuste jaar-op-jaar groei van 28 procent. De marges verbeterden aanzienlijk naar 17,8 van 9,4 procent een jaar eerder, wat wijst op een betere operationele efficiëntie. De zware investeringen in AI werpen vruchten af, geholpen door het Gemini large language model, dat nieuwe klanten aantrekt en grotere deals binnenhaalt. De investeringen zullen aanzienlijk stijgen, waarbij Alphabet van plan is dit jaar 75 miljard dollar uit te geven, tegenover 52,5 miljard in 2024, om zijn AI- en datacentrum-infrastructuur uit te breiden.
Europese resultaten onder druk
De euro is onverwacht gestegen in de maand april. Dat zal waarschijnlijk een paar procentpunten van de winst van Europese bedrijven afschaven, bovenop de negatieve impact van de Amerikaanse importheffingen. Bedrijven in de STOXX 600-index halen 60 procent van hun inkomsten uit het buitenland, waarvan bijna de helft uit de VS.
Als de euro verder doorstijgt naar 1,20 dollar zal de pijn voor Europese bedrijven dieper zijn, en dat is ook terug te zien in het commentaar op de eerste kwartaalcijfers. Dat terwijl juist de Mag 7 profiteert van de zwakkere dollar, omdat in tegenstelling tot veel Amerikaanse bedrijven een groot deel van de omzet van de Mag 7 uit het buitenland komt. SAP voorspelt dat voor elke stijging van 1 cent in de euro, de jaarlijkse omzet met ongeveer 30 miljoen euro zou kunnen dalen.
Conclusie
De wereldeconomie bevindt zich op een cruciaal kantelpunt, gekenmerkt door Amerikaanse protectionistische maatregelen en technologische revoluties. In deze chaotische transitieperiode zijn er duidelijke tegenstellingen: terwijl Trumps tariefbeleid zorgt voor een breed economisch pessimisme en mogelijk een technische recessie, blijven de Amerikaanse technologiereuzen opvallend veerkrachtig met solide groeipercentages en recordhoge winstmarges. Europese bedrijven worden daarentegen dubbel getroffen: eerst door de Amerikaanse importheffingen en nu ook door de onverwacht sterke euro. De contouren van de nieuwe wereldorde zijn nog vaag. Wat wel duidelijk wordt is dat technologische innovatie, in het bijzonder kunstmatige intelligentie, een cruciale rol speelt in het bepalen welke bedrijven en regio’s succesvol zullen zijn. De komende maanden zijn bepalend voor de vraag of de wereldeconomie opnieuw een zachte landing kan maken of dat de huidige spanningen zullen uitmonden in een diepere economische teruggang.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief
Gerelateerde artikelen
De magische 4%
Lange tijd rekende Nederland met vier procent. Pensioenfondsen gingen ervan uit dat hun beleggingen gemiddeld dat rendement haalden. Toekomstige uitkeringen
Meer lezen
De semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij
Chipaandelen corrigeren hard, maar de semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij. Kunstmatige intelligentie en robots stuwen de vraag.
Meer lezen
Financiële repressie
Het IMF waarschuwt voor de terugkeer van financiële repressie Wat betekent dit stille schuldenmiddel eigenlijk voor obligaties en aandelen?
Meer lezen
