Een hoog Clingendaelgehalte
25 januari 2026
Het was een turbulente week op de financiële markten. Dreigementen over Groenland, tariefverhogingen, escalerende spanningen met Canada, een snelle draai en vervolgens opluchting. Geopolitieke spanningen met een hoog Clingendaelgehalte waar urenlang over wordt gesproken in praatprogramma’s, zonder zicht op een duidelijke oplossing. Maar terwijl Trump van crisis naar crisis springt, beginnen de scheuren zichtbaar te worden. Zijn approval rating is gedaald en in de opiniepeilingen voor de midterms leiden nu de Democraten. De helft van de Amerikanen leeft van salaris tot salaris en 56% vindt dat het land de verkeerde kant opgaat. Trump zal uiteindelijk worden gestopt: door de rechter, de kiezer of de obligatiemarkt. Niet noodzakelijk in die volgorde.
Een breuk, geen overgang
De Canadese premier Mark Carney sprak deze week harde woorden op het World Economic Forum in Davos. Hij riep kleinere landen op zich te verenigen tegen economische dwang van de grote mogendheden, een verwijzing naar de agressieve handelspolitiek van de VS. Trump reageerde fel en waarschuwde dat “Canada leeft dankzij de Verenigde Staten.” De spanningen escaleerden verder toen Trump dreigde met 100% tarieven op alle Canadese goederen als Canada “een deal maakt met China.” Carney had kort daarvoor een handelsgeschil met Peking bijgelegd en China publiekelijk een betrouwbaardere handelspartner genoemd dan de VS. De internationale orde die decennialang stabiliteit bracht, vrije zeeroutes garandeerde en een stabiel financieel systeem ondersteunde, staat op wankelen. Die orde was gebouwd onder Amerikaanse leiding, maar Amerika lijkt die rol niet langer te willen spelen op de oude voorwaarden en bondgenoten beginnen hun opties te heroverwegen, aldus Carney.
De aanleiding voor de onrust deze week was de Amerikaanse dreiging om Groenland over te nemen. President Trump sloot het gebruik van militair geweld niet uit en kondigde extra tarieven aan voor Europese landen die zich tegen het plan verzetten. Maar zoals vaker gebeurt, volgde al snel een draai (Taco: Trump always chickens out). De president trok de extreme eisen in, sprak van een raamwerk voor een toekomstige deal en schrapte de aangekondigde tarieven. De beurzen veerden op.
Het bekende patroon
Dit patroon begint vertrouwd te worden. Eerst extreme uitspraken en dreigementen, dan chaos en onzekerheid, vervolgens een snelle ommezwaai en tot slot een claim van overwinning. Breek iets, repareer het, en claim de winst. Het probleem is dat dit geen problemen oplost. Het creëert alleen maar meer onzekerheid over wat de volgende verstoring zal zijn. Beurzen hebben op zo’n moment de neiging om meteen het meest zwartgallige scenario te verdisconteren waarna het afbrokkelen van deze opgebouwde muur van angst zorgt voor stijgende koersen. Maar deze ontwikkeling zorgt voor een steeds sterkere neiging van beleggers om op elke dip in te stappen.
Beleggers weten dat na de paniek meestal herstel volgt. Vorig jaar april, tijdens de tariefcrisis rond wat Liberation Day werd genoemd, daalden markten fors. Maar wie toen instapte, kon profiteren van een nog forsere stijging naar nieuwe recordstanden. Die ervaring maakt beleggers moediger bij elke nieuwe crisis.
Groeiend wantrouwen
De vermeende deal over Groenland lost het grotere probleem niet op: het groeiende wederzijdse wantrouwen tussen Amerika en Europa. De verantwoordelijkheden die beide partijen naar elkaar toe hebben, zijn vastgelegd in verdragen en afspraken die tachtig jaar teruggaan. Die worden nu ter discussie gesteld. In Davos beweerde Trump dat de bondgenoten Amerika iets verschuldigd zijn voor hun vrijheid en hintte hij dat Europa op het punt van instorten staat.
Europa is verreweg de grootste buitenlandse houder van Amerikaanse schuld en aandelen. Europese beleggers bezitten ongeveer acht biljoen dollar aan Amerikaanse obligaties en aandelen, bijna twee keer zoveel als de rest van de wereld samen. Tegelijkertijd is Amerika afhankelijk van buitenlands kapitaal om zijn hardnekkige begrotingstekorten te financieren, die nu rond de zes procent van het bruto binnenlands product liggen. Zo’n tekort is in vredestijd zonder recessie ongekend.
Voorlopig blijft het kapitaal naar Amerika stromen. Vorig jaar kwam er ruim anderhalf biljoen dollar aan buitenlands kapitaal binnen. Het grootste deel daarvan, bijna 700 miljard dollar, ging naar Amerikaanse aandelen. De wereld wil meedoen aan de kunstmatige-intelligentieboom. Ook bedrijfsobligaties, waarvan een toenemend deel AI-investeringen financiert, trokken fors kapitaal aan. Kunstmatige intelligentie is niet alleen een drijvende kracht achter de beursstijging, maar ook een essentiële factor in het financieren van het Amerikaanse tekort op de lopende rekening.
Een nieuwe wereldorde?
Amerika is hard tegen zwakke partijen als Europa en Canada, maar zacht tegen sterke spelers als China en Rusland. Winston Churchill zei ooit dat Amerika erop kan worden vertrouwd het juiste te doen, nadat het alle andere opties heeft geprobeerd. Misschien geldt dat ook nu. De huidige chaos voelt als een breuk, maar zou achteraf ook het begin kunnen blijken van een noodzakelijke herbalancering. Europa ontdekt schoorvoetend dat strategische autonomie geen hol begrip is, maar een economisch en geopolitiek vereiste. Canada zoekt nieuwe partners, Azië bouwt eigen financiële infrastructuur en beleggers zijn in staat om risico’s breder te spreiden. Dat proces oogt rommelig, vol misverstanden en machtsvertoon, maar niet per definitie destructief.
Markten hebben bovendien een opmerkelijk aanpassingsvermogen. Ze prijzen schokken snel in, maar ook herstel, innovatie en nieuwe evenwichten. De AI-golf laat zien dat vooruitgang niet stopt bij politieke grilligheid. Kapitaal zoekt uiteindelijk stabiliteit, productiviteit en groei, waar die ook ontstaan.
Misschien is dit dus niet het einde van de oude orde, maar de pijnlijke geboorte van een meer volwassen wereld, waarin minder vanzelfsprekend op de Verenigde Staten wordt vertrouwd. Een wereld met meer spelers, meer tegenwicht en uiteindelijk zelfs meer stabiliteit. Vooruitgang wordt zelden aangekondigd met trompetgeschal, eerder met verwarring. En achteraf blijkt dat de markten, hoe nerveus ook, die toekomst al voorzichtig hadden ingeprijsd.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief via
Gerelateerde artikelen
De magische 4%
Lange tijd rekende Nederland met vier procent. Pensioenfondsen gingen ervan uit dat hun beleggingen gemiddeld dat rendement haalden. Toekomstige uitkeringen
Meer lezen
De semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij
Chipaandelen corrigeren hard, maar de semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij. Kunstmatige intelligentie en robots stuwen de vraag.
Meer lezen
Financiële repressie
Het IMF waarschuwt voor de terugkeer van financiële repressie Wat betekent dit stille schuldenmiddel eigenlijk voor obligaties en aandelen?
Meer lezen
