Over twee weken zijn er verkiezingen in Duitsland. Het land wordt nu gezien als de zwakke broeder in Europa door concurrentie uit China en de gevolgen van oorlog in Oekraïne, maar Duitsland heeft voldoende potentieel om er bovenop te komen. Het zou helpen als de nieuwe coalitie voldoende groot is zodat de grondwet kan worden aangepast. Als er daarna veel ruimte is om te investeren, is ook het verbeteringspotentieel groot.
Duitsland is meer dan alleen auto’s
De Duitse auto-industrie moet nu concurreren met de Chinese auto-industrie. In plaats van zich stuk te bijten op de concurrentie, is het verstandiger om te focussen op nieuwe innovaties. Zo groei Duitsland nog altijd op het gebied van elektronische optische apparatuur en wordt Duitse apparatuur ook steeds meer toegepast in vliegtuigen. Duitsland is al bezig aan het verschuiven naar producten met een hogere toegevoegde waarde. Net als eerder industrieën als textiel en schoenen verdwenen uit Europa is het nu de beurt aan auto’s.
Defensie en groene technologie
De vraag naar defensiematerieel, deeptech en groene technologieën neemt op het hele continent toe. Duitsland heeft specialisme in deze gebieden en leidt Europa op het gebied van patenten in nieuwe technologie Het staat ook bovenaan de ranglijst van ontwikkelde landen in de IMF-index van concurrentievoordelen in groene goederen, ver boven de VS en China. Dit omvat onder andere zeer efficiënte energiecentrales, slimme netontwerpen en oplaadtechnologie. Veel van deze technologie zit niet zozeer bij de beursgenoteerde bedrijven als wel bij de Mittelstand.
De Duitse Magnificent Seven
De Duitse beurs is het jaar goed begonnen, mede dankzij de Duits Magnificent Seven: SAP, Siemens, Siemens Energy, Allianz, Deutsche Telekom, Rheinmetall en Munich Re. Het zijn bedrijven die zich niet zozeer op de Duitse thuismarkt richten, maar meer wereldwijd actief zijn. In tegenstelling tot de Amerikaanse Mag 7 is dit lijstje van Duitse bedrijven meer gespreid. Niet alleen uit de IT-sector, maar ook energie, telecom en verzekeringen. Bovendien zijn deze bedrijven in tegenstelling tot de Amerikaanse Mag 7 laag gewaardeerd en worden de Europese winsten geholpen door een sterke dollar.
Duitse verkiezingen
De Duitse verkiezingen bieden een kans voor vernieuwing. De waarschijnlijk volgende kanselier, Friedrich Merz, leider van de Christelijk-Democratische Unie, wordt verwacht enkele structurele hervormingen door te voeren. Coalitiepolitiek zou echter veel van zijn plannen kunnen verwateren. Ongeacht de samenstelling van de Duitse regering, kunnen zelfs marginale verbeteringen in het beleid de productiviteitsgroei stimuleren. Zoals aangegeven wordt de groei nu te sterk geremd door de grondwet. Volgen die grondwet moet het structurele tekort van de overheidsbegroting maximaal op 0,35 procent blijven en daardoor blijven vereist publiek investeringen (wegen, internet) uit. Binnen de OESO staat Duitsland onderaan als het gaat om dit soort publieke investeringen.
Meer dan de helft van de Duitsers steunt het aanpassen van de grondwet, zodat er meer fiscale ruimte komt voor investeringen in verouderende infrastructuur. Aangezien de publieke investeringen laag zijn, zou zelfs een lichte versoepeling van de ‘schuldrem’ het mogelijk maken om jaarlijks tot 48 miljard euro extra te lenen zonder de EU-fiscale regels te schenden. Er zijn ook andere verbeterpunten. Het verkrijgen van een bedrijfsvergunning duurt momenteel 120 dagen, meer dan het dubbele van het OESO-gemiddelde, en de digitalisering van de overheid loopt achter. Slechts 43 procent van de diensten vult automatisch gegevens in op online formulieren, vergeleken met 68 procent in de EU. Er zijn ook politieke obstakels voor het verhogen van investeringen en het verlichten van de bureaucratische last. Als migratie politiek problematisch blijft, zal er meer geïnvesteerd moeten worden in herscholing. Duitsland maakt echter vooruitgang op het gebied van robotica, wat kan helpen om werknemers vrij te maken voor meer waardevolle werkzaamheden.