Dollar nu even geen veilige haven
06 april 2025
De Amerikaanse dollar daalde verrassend genoeg na Trumps tariefaankondigingen. Met een daling van 1,6% in één dag – de grootste dagelijkse val sinds 2022 – ontwikkelt zich een trend die haaks staat op conventionele economische theorie. Volgens economische handboeken zouden hogere importtarieven de dollar juist moeten versterken. De redenering is dat minder import leidt tot minder valuta-uitwisseling, wat de relatieve waarde van de dollar zou moeten opdrijven. De praktijk bewijst echter het tegendeel.
Veilige haven
De dollar staat bekend als ‘veilige haven’ tijdens mondiale crises. Wanneer economische onzekerheid toeslaat, vluchten beleggers traditioneel naar Amerikaanse activa. Dit patroon – bekend als de “dollar smile” – lijkt nu te veranderen. De recente koersval tijdens toenemende handelsspanningen wijst op een fundamentele verschuiving. De dollar daalt terwijl mondiale risico’s toenemen. Dit druist in tegen decennia van financieel gedrag en wijst mogelijk op een structurele verandering in het mondiale financiële systeem.
Wereldwijde beleggers zijn jarenlang overmatig geïnvesteerd geweest in Amerikaanse activa. Deze “excessieve long positie” in dollars maakt de markt kwetsbaar voor correcties. Trumps agressieve tariefbeleid versterkt deze kwetsbaarheid door de VS minder aantrekkelijk te maken voor buitenlands kapitaal. De VS lijkt te veranderen van een bestemming naar een bron van kapitaal. Deze verschuiving heeft direct gevolgen voor de Amerikaanse economie. Een zwakkere dollar maakt importen duurder, wat de inflatie aanwakkert.
President Trump erkent deze realiteit openlijk. Hij verklaart “geen zier te geven” om stijgende autoprijzen. Zijn strategie steunt op de aanname dat hogere Amerikaanse lonen de kostenstijgingen zullen compenseren. Daarmee lijkt hij juist in te zetten op een loon-prijsspiraal.
Nieuw elan voor de euro
Normaal gesproken volgt de dollar-euro wisselkoers nauwgezet het renteverschil tussen Amerikaanse en Duitse staatsobligaties. Hogere rendementen op Amerikaanse obligaties zouden kapitaal moeten aantrekken en de dollar versterken. We zien echter dat de euro terrein wint, ondanks het aanhoudende rentevoordeel van de VS. Dit wijst op een herwaardering van economische fundamenten. Beleggers richten zich mogelijk meer op de langetermijnstabiliteit en duurzaamheid van economische groei. De eurozone, met zijn lagere inflatie en conservatiever monetair beleid, wordt aantrekkelijker ondanks lagere rentetarieven.
Gevolgen van een zwakkere dollar voor de VS
De dalende dollar maakt importen duurder voor Amerikaanse consumenten. Dit veroorzaakt een sterke inflatoire impuls in de economie. De kosten van tarieven worden niet door exporterende landen gedragen, maar door Amerikaanse consumenten. Een loon-prijsspiraal dreigt verder inflatoire druk te creëren. Naarmate beleggers Amerikaanse activa heroverwegen, ervaren Amerikaanse huishoudens vermogensverlies. Dit kan een vicieuze cirkel in gang zetten: dalende activaprijzen leiden tot lagere consumentenbestedingen, verdere economische verzwakking en additionele dollardruk. Het zal ook moeilijker worden om het Amerikaanse begrotingstekort te financieren als buitenlandse investeerders hun portefeuilles herschikken. De overheidsmaatregelen om Amerikaanse staatsobligaties uit te sluiten van bepaalde bankregels lijken hierop te anticiperen. Verder zorgt een neergaande spiraal voor de dollar en traditionele activa de aantrekkingskracht van goud als alternatieve investering.
Stagflatie als scenario
De combinatie van hogere inflatie en tragere groei doet het spook van stagflatie herrijzen. Dit scenario plaatst de Federal Reserve voor een lastig dilemma: verhoog rentes om inflatie te bestrijden of verlaag rentes om groei te stimuleren. Beide keuzes hebben nadelen voor de dollar. De reservestatus van de dollar als onbetwiste wereldreservemunt komt onder druk door het huidige economische beleid.
Het is te vroeg om het einde van dollardominantie uit te roepen. Toch zijn er duidelijke verschuivingen in mondiale kapitaalstromen. Terwijl Europa en China hun fiscale uitgaven verhogen, kan de VS onder Republikeinse leiding juist fiscaal terughoudender worden. De belangrijkste conclusie is dat de dollar niet langer automatisch bescherming biedt in tijden van onzekerheid. Valuta’s uit economieën met lage inflatie en stabiel beleid worden relatief aantrekkelijker. Daarmee reiken de onbedoelde gevolgen van Trumps handelsbeleid verder dan verwacht. Ze transformeren niet alleen handelsbetrekkingen maar herdefiniëren de fundamenten van het mondiale financiële systeem. De verzwakkende dollar is slechts het begin van deze verschuiving.
Afdekken dollarrisico
Het afdekken van dollarrisico in aandelenportefeuilles is voor euro-beleggers om meerdere redenen onverstandig. Allereerst kost het geld: het negatieve renteverschil tussen euro en dollar zorgt voor directe kosten. Bij obligaties wordt deze kostenpost gecompenseerd door het hogere rendement op Amerikaanse staatspapier, maar bij aandelen is er geen dergelijk automatisch compensatiemechanisme.
Belangrijker nog: ondanks recente volatiliteit blijft de dollar de ultieme veilige haven. In tijden van marktcrisis stijgt de dollar typisch tegenover de euro. Voor niet-afgedekte portefeuilles vormt dit een natuurlijke buffer – dalende aandelenkoersen worden deels gecompenseerd door dollarappreciatie. Afdekking elimineert deze bescherming en creëert een additioneel risico: liquiditeitstekorten. Wanneer de dollar stijgt, moeten institutionele beleggers met afgedekte posities bijstorten op hun valutahedges. Dit kan leiden tot gedwongen verkopen van aandelen om aan margin calls te voldoen.
Het resultaat is een gevaarlijke negatieve spiraal: in crisisperiodes dalen aandelenkoersen terwijl tegelijkertijd liquiditeit moet worden vrijgemaakt voor de valuta-afdekking. Dit dubbele effect kan portefeuilles onevenredig hard raken, precies wanneer kapitaalbehoud cruciaal is. Strategisch is het daarom verstandiger de dollar-exposure in aandelenportefeuilles onafgedekt te laten, en de dollar te beschouwen als onderdeel van de risicospreiding.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief
Gerelateerde artikelen
Financiële repressie
Het IMF waarschuwt voor de terugkeer van financiële repressie Wat betekent dit stille schuldenmiddel eigenlijk voor obligaties en aandelen?
Meer lezen
Stijgende rente is een teken van kracht
De stijgende rente zorgt voor onrust, maar vertelt een verhaal van kracht: van groei, winst en eerlijk rendement.
Meer lezen
Deglobalisering of reglobalisering?
Deglobalisering lijkt onvermijdelijk, maar de cijfers vertellen een ander verhaal: de wereldhandel verandert van vorm, niet van richting.
Meer lezen
