Deze keer is het anders

Recessievoorspellingen vaak onjuist

Ook in de afgelopen jaren is er vaak een recessie voorspeld. Die voorspellingen bleken onjuist. Niet omdat de omstandigheden zo anders waren, maar omdat de onderliggende economische fundamenten sterker waren dan aangenomen. Het patroon is voorspelbaar: een beleidsschok leidt tot marktpaniek, gevolgd door overdreven negatieve voorspellingen, waarna de markt zich uiteindelijk herstelt. Zowel aandelen als obligaties haalden opgelucht adem na de 90-daagse tarievenpauze van president Trump, maar beleggers zijn nog steeds gespannen en de financiële markten blijven volatiel. Dit is een klassiek scenario van een correctie die gedreven wordt door beleidsonzekerheid, niet door economische fundamenten.

Deglobalisering in de praktijk

Sinds de Grote Financiële Crisis is de wereld aan het opsplitsen in drie economische zones. De grootste zone bestaat uit Azië waar meer dan 50 procent van de wereldbevolking woont. Dat betekent dat de andere twee zones – Noord-Amerika en Europa – bij elkaar kleiner zijn dan Azië. Deze deglobalisering is belangrijk, maar ook geleidelijk. Belangrijk is ook dat de Amerikaanse economie grotendeels een gesloten systeem is, waarbij import slechts 14 procent van het BBP uitmaakt. Belangrijker nog, geïmporteerde consumentengoederen maken slechts 4 procent uit van de particuliere consumptie, die 73 procent van de Amerikaanse economie aandrijft Dit betekent dat de impact van tarieven, hoewel significant, niet catastrofaal hoeft te zijn, zeker niet voor een economie die voor de huidige correctie in een “mini-boom” verkeerde.

Een eenvoudige berekening suggereert dat Trumps wederkerige tarieven neerkomen op een de facto verhoging van de omzetbelasting met 3,5 procent over de hele linie. Dat zou de economie niet in een diepe recessie moeten storten met stijgende werkloosheid en toenemende bedrijfsfaillissementen. Wat voor westerse analisten als een plotselinge schok komt, is voor andere partijen vaak een langdurig proces waarop ze zich hebben voorbereid. Hoewel de wereld inderdaad structureel aan het veranderen is, betekent dit niet dat marktreacties op korte termijn fundamenteel anders zullen zijn.

De impact op Europa en China is waarschijnlijk veel kleiner dan velen verwachten. Voor de rest van de wereld zijn Amerikaanse tarieven een relatief klein probleem dat bijna volledig via de vraagzijde van de economie werkt, en dat neerwaartse druk uitoefent op zowel prijzen als productie. Maar het aandeel van de wereldwijde economische activiteit dat direct wordt getroffen door de Amerikaanse handelsoorlog is vrij klein. De totale export naar de VS vanuit alle andere landen is goed voor slechts ongeveer 5 procent van het BBP van de rest van de wereld.