Deglobalisering of reglobalisering? 

11 oktober 2026

De coronapandemie, de oorlog in Oekraïne en de machtsstrijd tussen China en de Verenigde Staten hebben veel veranderd. Daardoor lijkt deglobalisering vanzelfsprekend. Toch zeggen de cijfers iets anders. De wereldhandel was in 2025 nog altijd ongeveer 58 procent van het mondiale bbp. Dat is maar iets lager dan de piek van 60,1 procent in 2008. Wat wél is veranderd, is de politieke steun. Vooral in rijke landen is het brede draagvlak voor vrijhandel verdwenen. De wereld verschuift van efficiëntie naar weerbaarheid. Bedrijven en overheden kiezen niet langer automatisch voor de goedkoopste leverancier, maar voor de veiligste

Zes verdachten

Wie is daarvoor verantwoordelijk? Er zijn minstens zes verdachten. De eerste is China. Volgens velen speelde het land met andere regels: staatssteun, staatsbedrijven, gedwongen technologieoverdracht en diefstal van intellectueel eigendom. Het Chinese handelsoverschot op goederen bereikte in 2025 een record van 1.200 miljard dollar. Veel landen zien dat als een verlies voor hun eigen industrie en werknemers.

 

De tweede verdachte is de Davos-elite. Het systeem maximaliseerde de totale welvaart, maar keek nauwelijks naar de verdeling. De winsten gingen vooral naar kapitaal. De westerse middenklasse voelde juist de loondruk en de concurrentie op de woningmarkt. Dat is de voedingsbodem voor populisme.

 

De derde verdachte is Trump. Hij is eerder symptoom dan oorzaak. Tussen 2008 en 2016, dus vóór zijn eerste termijn, nam het protectionisme al met 650 procent toe. Wel versnelt hij de trend: eerst met de importheffingen van Liberation Day, nu met de patstelling in de Straat van Hormuz.

 

De vierde verdachte is een reeks aanbodschokken. Corona liet zien hoe kwetsbaar just-in-time ketens zijn. Oekraïne toonde dat afhankelijkheid, zoals van Russisch gas, een zwakte kan zijn. De oorlog met Iran zorgt voor de volgende schok. Voor dit jaar wordt een stijging van de energieprijzen met 24 procent verwacht, de grootste sprong sinds 2022.

 

De vijfde verdachte is doelbewust protectionisme. Handel werd een wapen. Sancties, exportbeperkingen en investeringstoetsen dienen steeds vaker politieke doelen. Na het bevriezen van de Russische centralebankreserves in 2022 kochten centrale banken van Peking tot Riyad en Delhi recordhoeveelheden goud. Ook de klimaattransitie gaf overheden een reden om in te grijpen, met groene subsidies, eisen voor lokale productie en CO2-heffingen aan de grens.

 

De zesde verdachte is Silicon Valley. Technologie maakt meer diensten verhandelbaar over grote afstand. Tegelijk versterken sociale media de economische onvrede en versnelt automatisering het banenverlies. Bovendien zijn platforms als TikTok, Huawei en Starlink geopolitieke speelstukken geworden.

Globalisering gaat in de eerste plaats over prijs

Toch is de conclusie dat globalisering voorbij is te snel. Al tweehonderd jaar geleden liet David Ricardo zien dat internationale handel meer welvaart oplevert. Globalisering komt in golven, en technologie bepaalt het tempo. De laatste golf was onmogelijk geweest zonder iets simpels als de zeecontainer. Nog altijd is het goedkoper om een ijskast van Hongkong naar Rotterdam te vervoeren dan om diezelfde ijskast  in Nederland bij de klant te bezorgen.

 

De chipsector is een goed voorbeeld. Chips worden vooral gemaakt in Taiwan en Zuid-Korea. Omdat ruim 60 procent van de chips uit Taiwan komt, investeren Europa en de Verenigde Staten miljarden in eigen fabrieken. Dat is begrijpelijk. Maar dankzij de Aziatische toeleveringsketen blijven chips uit Azië nog lang veel goedkoper. Klanten kiezen daarom voor Azië, tenzij westerse chips zwaar gesubsidieerd worden.

 

Hetzelfde geldt voor de energietransitie. Die is praktisch onmogelijk zonder China. Het land beschikt over veel van de benodigde grondstoffen, heeft een groot marktaandeel in zonnepanelen en batterijen en profiteert van goedkope energie, deels uit Rusland. Autonomie heeft dus een prijs, en die prijs betaalt uiteindelijk de consument.

Na goederen volgen diensten

Nieuwe technologie zorgt nu juist voor reglobalisering. Tijdens de pandemie leerden we dat mensen niet op kantoor hoeven te zitten. Als werken op afstand goede resultaten oplevert, is het een kleine stap om dat werk naar bijvoorbeeld India te verplaatsen. India heeft inmiddels meer inwoners dan China en veel goed opgeleide, Engelssprekende werknemers. Bij krapte op de westerse arbeidsmarkt kan deze trend versnellen.

 

Na de globalisering van producten in de jaren zeventig, tachtig en negentig is nu de beurt aan diensten. Omdat diensten het grootste deel van westerse economieën vormen, is de impact veel groter. Automatisering en kunstmatige intelligentie zouden de trend kunnen keren, maar ook daar investeert Azië fors. Op onderdelen van AI is China even ver als de Verenigde Staten. Het land heeft toegang tot enorme hoeveelheden data, minder strenge privacyregels en een andere houding tegenover risico. Met zijn snelgroeiende marktaandeel in elektrische auto’s ligt China bovendien goed in de race om de zelfrijdende auto.

Winnaars en verliezers

Globalisering heeft de wereldwijde ongelijkheid sterk verkleind. De mondiale middenklasse is veel groter dan enkele decennia geleden en extreme armoede is drastisch gedaald. Binnen rijke landen nam de ongelijkheid echter toe. De westerse middenklasse moet namelijk concurreren met de opkomende middenklasse in Azië. De bekende olifantgrafiek laat precies dat zien. Reglobalisering van diensten zal dit effect versterken, want nu komt de concurrentie ook op kantoor. De politieke weerstand verdwijnt dus niet. Integendeel, die neemt eerder toe.

Wat betekent reglobalisering voor beleggers?

Voor beleggers is het belangrijk om het politieke verhaal te scheiden van de economische werkelijkheid. De politiek kiest voor weerbaarheid, de markt kiest voor prijs. Beide krachten bestaan naast elkaar. Weerbaarheid levert een investeringsgolf op in energiezekerheid, infrastructuur, defensie en lokale chipproductie.  Tegelijk blijven de bedrijven met de laagste kosten winnen, en die zitten vaak in Azië.

 

Een portefeuille die alleen inzet op westerse reshoring, mist daarom de helft van het verhaal. Bedrijven die diensten wereldwijd leveren en landen als India met een groot aanbod van goed opgeleide werknemers profiteren van de volgende golf. Globalisering is niet dood. Ze verandert van vorm: van containers naar datakabels, van goederen naar diensten. Deglobalisering is het verhaal, maar reglobalisering gaat over de prijs.

 

Han Dieperink, Chief Investment Officer 

 

Disclaimer

Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief 

 

Gerelateerde artikelen

Een historische overwinning

Na de Amerikaanse verkiezingen volgde een correctie. Wonnen de Democraten door overtuiging of protest, en wat betekent dat?

Meer lezen

Hyperscalers: groeiaandeel, nutsbedrijf, of value?

De koersen van hyperscalers staan al een jaar stil, maar onder de oppervlakte groeit een opvallend aantrekkelijke value-kans.

Meer lezen

Anthropic naar de beurs

De beursgang van Anthropic: AI verandert de economie sneller dan verwacht, maar wat is het bedrijf echt waard?

Meer lezen

Koffie?

Verder praten over de dynamiek van vermogen. Maak hier een afspraak voor een kop koffie bij ons op kantoor of bij u thuis.

Neem contact op

Fout: Contact formulier niet gevonden.