De woest aantrekkelijke uitkoopregeling

In totaal hebben 1.694 boeren zich aangemeld voor verschillende uitkoopregelingen. 920 boeren hebben een aanvraag ingediend voor de zogenoemde lbv-plus (landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties). Boeren konden zich tot en met vrijdag 20 december aanmelden voor die regeling. Daarnaast hebben 104 boeren zich aangemeld voor de lbv voor kleinere sectoren. De RVO laat weten dat er meer aanvragen zijn binnengekomen dan het beschikbare budget. Landbouwminister Femke Wiersma onderzoek daarom of het mogelijk is om extra geld vrij te maken. De bredere lbv-regeling sloot al op 1 december vorig jaar. Daarop kwamen 665 aanvragen binnen. Tot slot hebben vijf boeren een algemene aanvraag gedaan voor de uitkoopregeling. Zij wisten namelijk niet zeker of zij onder de lbv of lbv-plus vallen.

Auréus neemt cliënten mee in de overgang van (boeren) bedrijf naar (financiële) onderneming. Wij bekijken de structuur van de onderneming, de inkomenswens en ook hoe het vermogen weer nuttig ingezet kan worden voor de huidige en wellicht ook de volgende generatie. Het doel is om continuïteit en toekomstperspectief te bieden.

Wat is de uitkoopregeling?

De stikstofproblematiek in Nederland heeft geleid tot ingrijpende maatregelen van de overheid. Een van de meest besproken oplossingen is de uitkoopregeling voor boeren. Deze regeling biedt boeren de mogelijkheid om hun bedrijf vrijwillig te beëindigen in ruil voor een financiële compensatie. De uitkoopregeling is een beleidsmaatregel van de Nederlandse overheid om de stikstofuitstoot te verminderen. Vooral veehouderijen in de buurt van kwetsbare Natura 2000-gebieden worden aangespoord om hun activiteiten te staken. De regeling biedt boeren een aantrekkelijke vergoeding, vaak gebaseerd op de waarde van hun bedrijf en gronden, om vrijwillig te stoppen.

Waarom deze regeling?

Door bedrijven met een hoge stikstofuitstoot uit te kopen, kan de overheid de uitstoot verminderen en ruimte creëren voor andere economische activiteiten. Voor boeren is de regeling een manier om een soms uitdagend bedrijfsmodel los te laten. Veel boeren kampen met lage marges, strenge regelgeving en onzekerheid over de toekomst. De uitkoopregeling biedt een kans om met waardigheid en financiële zekerheid te stoppen. Voor de piekbelasterregeling (LBV-plus) hebben zich landelijk 787 bedrijven aangemeld. Dit is de regeling die voormalig stikstofminister Christianne van der Wal ‘woest aantrekkelijk’ noemde. Boeren die hiervoor in aanmerking komen, krijgen 120 procent van de waarde van hun bedrijf. Voor deze regeling konden 3000 ‘piekbelasters’ zich opgeven.

Wat moeten boeren doen als ze zijn uitgekocht?

Het besluit om deel te nemen aan de uitkoopregeling is ingrijpend en heeft verstrekkende gevolgen. Nadat boeren hun bedrijf hebben verkocht, staan ze voor belangrijke keuzes over hun toekomst. Ze kunnen het geld herinvesteren in een nieuwe toekomst door over te stappen naar een ander beroep, het starten van een nieuw bedrijf buiten de agrarische sector (bijvoorbeeld bed & breakfast of recreatieboerderij) of te starten met een duurzaam landbouwbedrijf. Er zijn ook boeren die er voor kiezen om te verhuizen of te emigreren, maar de opbrengst van de regeling biedt ook de mogelijkheid om vervroegd met pensioen te gaan en een comfortabel leven te leiden zonder de druk van het runnen van een bedrijf.

Belangrijke onbeantwoorde vragen

Enkele veel voorkomende vragen waar een antwoord op moet worden gezocht:

1. Hoeveel krijg ik uitgekeerd voor mijn bedrijf? Boeren willen weten wat de exacte compensatie is die zij ontvangen. Dit hangt vaak af van factoren zoals de omvang van het bedrijf, de hoeveelheid dieren, en de milieueffecten van de bedrijfsvoering.
2. Hoe wordt de waarde van mijn bedrijf bepaald? De taxatiemethode die wordt gebruikt om de marktwaarde van grond, gebouwen, vergunningen en andere bedrijfsmiddelen te bepalen, is cruciaal.
3. Zijn er fiscale consequenties? Dit omvat vragen over belastingen op de uitkering, zoals inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting of overdrachtsbelasting. Ook kan het gaan over de fiscale behandeling van de waardedaling of -stijging van grond of bezittingen.
4. Hoe zit het met mijn schulden en lopende leningen? Boeren willen weten of de vergoeding voldoende is om eventuele hypotheken of bedrijfsschulden af te lossen.
5. Wat zijn de gevolgen voor mijn pensioen? Als het boerenbedrijf stopt, kan dit invloed hebben op de pensioenopbouw, vooral voor ondernemers die afhankelijk zijn van de verkoop van hun bedrijf voor hun pensioen.
6. Kan ik elders opnieuw beginnen? Sommigen willen weten of de regeling hen toestaat een nieuw bedrijf te starten op een andere locatie, en zo ja, onder welke voorwaarden.
7. Zijn er bijkomende kosten of verplichtingen? Zoals kosten voor het beëindigen van contracten, afbreken van gebouwen of het saneren van grond.
8. Wat als ik deels wil blijven boeren? Sommige regelingen vereisen volledige beëindiging van het bedrijf, terwijl anderen ruimte laten voor gedeeltelijke voortzetting. Dit roept vragen op over wat toegestaan is.
9. Wat gebeurt er met subsidies of andere steun? Boeren die gebruikmaken van uitkoopregelingen willen weten wat er gebeurt met subsidies die zij eerder hebben ontvangen (bijvoorbeeld GLB-subsidies).
10. Hoe zit het met eventuele juridische complicaties? Bijvoorbeeld: Wat als er discussies ontstaan met overheidsinstanties of schuldeisers over de hoogte van de vergoeding?

Van boer naar investeerder

Boeren moeten nadenken over hoe ze het geld willen gebruiken en hoe ze financiële zekerheid op de lange termijn kunnen waarborgen. Als boer ben je gewend om vooruit te kijken. Jij hebt de touwtjes in handen, weet wat er moet gebeuren en hoe je dat gaat uitvoeren. Het is niet altijd makkelijk om iets waar soms generaties aan hebben gebouwd opeens te verliezen. De overgang van de boerderij naar het beheer van een groot vermogen is dan niet eenvoudig. Opeens is de boer geen ondernemer meer, maar wordt die investeerder. Dat biedt mogelijkheden, maar roept meteen ook veel nieuwe vragen op. Het inschakelen van een financieel adviseur is dan sterk aan te raden.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer

Visie 2025