De semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij

15 oktober 2026

De Philadelphia Semiconductor Index daalde in zes handelsdagen ongeveer 10%. Dat is de langste verliesreeks sinds mei 2025. Er verdween ruim 1.000 miljard dollar aan beurswaarde. De directe aanleiding was een inflatiecijfer dat net iets hoger uitviel dan verwacht: 3,7% in plaats van 3,6%. Daarmee steeg de kans op een nieuwe renteverhoging door de Fed.

Opvallend is dat de correctie samenviel met uitstekende bedrijfscijfers. TSMC, de grootste chipfabrikant ter wereld, boekte een omzetgroei van 41% in dollars en een winstgroei van bijna 70%. ASML verhoogde de verwachting voor dit jaar naar een omzet van 44 tot 45 miljard euro. Toch daalden beide aandelen. De markt handelt dus niet op de vraag naar chips, maar op de rente en de waardering. Dat onderscheid is voor beleggers cruciaal.

Zeven jaar later: de supercyclus werd groter dan gedacht

In april 2019 schreef ik dat de semiconductorsupercyclus nog niet ten einde was. Het sentiment was toen somber. De wereldwijde chipmarkt zou dat jaar krimpen met 3%, na een omzet van 479 miljard dollar in 2018. Toch stelde ik dat nieuwe toepassingen de groei structureel hoger zouden maken. Ik noemde toen al kunstmatige intelligentie, robotica, cloud computing en zelfrijdende auto’s.

Die verwachting is ruimschoots uitgekomen. Volgens de meest recente branchecijfers groeit de chipmarkt dit jaar met ruim 100% tot circa 1.655 miljard dollar. Voor volgend jaar wordt nog eens 29% groei verwacht, tot ongeveer 2.100 miljard dollar. De markt is daarmee in acht jaar ruim drie keer zo groot geworden. Geheugenchips groeien het hardst: die markt wordt dit jaar groter dan 800 miljard dollar, meer dan de helft van het totaal.

 

Niet alles uit 2019 klopt nog. Ik schreef toen dat China zo’n zes jaar achterliep. Bij de meest geavanceerde chips is dat nog steeds zo. Maar de grootste Chinese geheugenproducent dreigt inmiddels 10% van de wereldmarkt voor DRAM in handen te krijgen. En de kapitaaldiscipline die ik toen prees, staat nu onder druk. Daarover later meer.

Kunstmatige intelligentie als motor

De kracht achter deze groei is kunstmatige intelligentie. Bij TSMC komt inmiddels 68% van de omzet uit high-performance computing, de categorie waaronder AI-chips vallen. De capaciteit voor de meest geavanceerde chips is tot ten minste 2027 uitverkocht. TSMC investeert dit jaar 60 tot 64 miljard dollar en verwacht in de komende drie jaar aanzienlijk meer te investeren dan in de drie jaar daarvoor.

 

Bij geheugenchips is de krapte nog groter. AI-processoren hebben enorme hoeveelheden snel geheugen nodig. Dat geheugen neemt steeds meer productiecapaciteit in beslag, waardoor ook gewoon geheugen schaars wordt. De producenten verwachten dat de vraag ook in 2027 en 2028 groter blijft dan het aanbod. Nieuwe fabrieken leveren pas vanaf 2028 tot 2029 grote volumes.

 

Dit is geen klassieke cyclus van voorraden die oplopen en weer afnemen. Het is een structurele verschuiving. Rekenkracht wordt een basisbehoefte voor bedrijven, net als elektriciteit. En hoe goedkoper AI wordt, hoe meer we ervan gebruiken.

Physical AI: de volgende golf

Tot nu toe zit AI vooral in datacenters. De volgende golf brengt AI naar de fysieke wereld. Dat heet physical AI: robots, humanoïden en zelfrijdende auto’s die zelf waarnemen, beslissen en handelen.

 

Bij zelfrijdende auto’s is dat geen toekomstmuziek meer. De grootste aanbieder van robotaxi’s rijdt inmiddels volledig zelfstandig in 14 Amerikaanse steden en vervoert ongeveer een half miljoen betalende passagiers per week. Tesla opende in september in Austin zijn Cybercab voor het publiek, een robotaxi zonder stuur of pedalen. Tesla bouwt zelfs een eigen chipfabriek, omdat de bestaande producenten niet snel genoeg kunnen uitbreiden voor auto’s en robots.

 

Humanoïden staan nog aan het begin. Wereldwijd waren er dit voorjaar naar schatting 7.000 tot 8.000 commerciële humanoïde robots actief. Maar de productie versnelt snel. Een Amerikaanse fabrikant bouwt al één robot per uur, en een Chinese concurrent mikt dit jaar op 20.000 stuks. In autofabrieken doen humanoïden al echt werk.

 

Voor de chipsector is dit belangrijk om twee redenen. Ten eerste heeft elk apparaat zijn eigen rekenkracht aan boord, plus sensoren, geheugen en vermogenselektronica. Ten tweede worden robots eerst getraind in simulaties in het datacenter. Physical AI vergroot dus de vraag op twee plaatsen tegelijk. Het staat nu ongeveer waar de smartphone stond in 2007: klein, maar met een enorme groeiruimte.

Waarom dan toch de correctie?

Als de vraag zo sterk is, waarom dalen de koersen dan? De belangrijkste reden is de rente. Maar de rente stijgt niet vanwege inflatie, maar vanwege een hogere economisch groeipad, mogelijk gemaakt door kunstmatige intelligentie. Met een hogere rente zijn obligaties weer een alternatief voor aandelen en de industriegroep semiconductors staat dit jaar nog zo’n 65 procent in de plus, dus elke onrust wordt aangegrepen om winst te nemen.

 

Daarnaast waren de verwachtingen hooggespannen. De sectorindex was eind september nog 73 procent gestegen sinds het begin van het jaar. Bij zo’n stijging is goed nieuws al ingeprijsd. Beleggers kijken dan naar kleine zwaktes, zoals een licht lagere brutomarge bij TSMC door de kosten van nieuwe fabrieken. Ook bij geheugenchips zorgde een Chinese technologieaankondiging deze week voor onrust, hoewel het nog om een plan gaat en niet om een product.

 

Deze correctie is niet de eerste dit jaar. In de zomer daalde de index zelfs 29 procent vanaf de top in juni, om daarna weer krachtig te herstellen. Hevige schommelingen horen bij een supercyclus. Ze zijn geen teken dat die voorbij is.

Het echte risico: overcapaciteit

In 2019 prees ik de kapitaaldiscipline in de sector. De investeringen lagen toen 35% onder het piekniveau. Nu is het beeld omgekeerd. Iedereen bouwt tegelijk: chipfabrieken, geheugenfabrieken, verpakkingsfabrieken en datacenters, maar capaciteit is de beperkende factor. Dat is logisch bij de huidige tekorten. Maar het is ook precies hoe in de chipsector altijd een volgend overschot ontstaat.

 

Meer capaciteit komt vooral in 2028 en 2029 beschikbaar. Als de vraag dan minder hard groeit dan verwacht, kunnende prijzen sterk dalen. Dat risico was in het verleden het grootst bij geheugenchips, maar het is nog nooit voorgekomen dat deze aanbieder zo goed zicht hadden op de stijgende marktvraag. De marges zijn nu uitzonderlijk hoog, maar ze kunnen natuurlijk net zo snel weer dalen als ze zijn gestegen.

 

De komende twee jaar is de krapte in de vraag/aanbod verhouding nog uitstekend onderbouwd. Nog altijd wordt de impact van kunstmatige intelligentie zowel in omvang als in snelheid zwaar onderschat. Het gevaar zit dus niet in de komende kwartalen, maar in de verleiding om de huidige winsten door te trekken naar de verre toekomst.

Conclusie: de supercyclus gaat door

De semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij. Kunstmatige intelligentie heeft de chipmarkt sinds 2018 ruim verdrievoudigd. Physical AI staat nog maar aan het begin en brengt rekenkracht naar elke auto, robot en fabriek. De huidige correctie is vooral een reactie op de rente en de sterk gestegen verwachtingen, niet op een zwakkere vraag.

 

Bedrijven met een sterke marktpositie kunnen hun marges beter beschermen wanneer de cyclus ooit draait. Zo was het in 2019, en zo is het nu. De beste belegging ligt nog altijd dicht bij huis. ASML heeft in de meest geavanceerde lithografie feitelijk nog steeds een monopolie, en profiteert zowel van de huidige vraag als van de investeringsgolf die tot 2028 doorloopt. Wie de schommelingen niet wil ondergaan, kiest voor een gespreide belegging in semiconductors, nu ongeveer de helft van de IT-sector. Maar wie de lange termijn voor ogen houdt, ziet in deze correctie vooral een kans.

 

 

Han Dieperink, Chief Investment Officer 

 

Disclaimer

Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief 

 

 

 

Gerelateerde artikelen

Een historische overwinning

Na de Amerikaanse verkiezingen volgde een correctie. Wonnen de Democraten door overtuiging of protest, en wat betekent dat?

Meer lezen

Hyperscalers: groeiaandeel, nutsbedrijf, of value?

De koersen van hyperscalers staan al een jaar stil, maar onder de oppervlakte groeit een opvallend aantrekkelijke value-kans.

Meer lezen

Anthropic naar de beurs

De beursgang van Anthropic: AI verandert de economie sneller dan verwacht, maar wat is het bedrijf echt waard?

Meer lezen

Koffie?

Verder praten over de dynamiek van vermogen. Maak hier een afspraak voor een kop koffie bij ons op kantoor of bij u thuis.

Neem contact op

Fout: Contact formulier niet gevonden.