De robot die voor u winkelt

Stel u voor: u staat ’s ochtends op en uw digitale assistent heeft al uw boodschappen besteld, de beste prijs voor die nieuwe stofzuiger gevonden én een restaurantreservering gemaakt voor uw verjaardag volgende week. Geen eindeloos scrollen, geen vergelijken van webshops, geen zoeken naar kortingscodes. De toekomst van winkelen is aangebroken, en die toekomst heet ‘agentic commerce’.

Wat is het precies? In essentie gaat het om kunstmatige intelligentie die niet alleen advies geeft, maar daadwerkelijk handelt namens de consument. Waar we inmiddels gewend zijn aan chatbots die vragen beantwoorden en algoritmes die producten aanbevelen, gaan deze ‘agentic shoppers’ een stap verder. Ze vergelijken prijzen in realtime, anticiperen op terugkerende aankopen, onderhandelen zelfs over kortingen en ronden transacties volledig autonoom af. De consument hoeft alleen maar aan te geven wat hij wil, en de AI regelt de rest.

Mogelijk zal agentic shopping tegen 2030 tussen de 190 en 385 miljard dollar aan Amerikaanse e-commerce-uitgaven vertegenwoordigen, goed voor tien tot twintig procent van de totale online detailhandel. McKinsey spreekt zelfs van een wereldwijde economische kans van drie tot vijf biljoen dollar. De grote technologiebedrijven hebben dit begrepen en stormen de markt op. Google introduceerde deze herfst ‘agentic checkout’ binnen zijn zoekfunctie, waarbij de AI niet alleen producten vindt maar ook daadwerkelijk de aankoop kan afronden via Google Pay. OpenAI lanceerde een ‘Agentic Commerce Protocol’ in samenwerking met betalingsverwerker Stripe, waarmee gebruikers rechtstreeks vanuit ChatGPT kunnen kopen bij verkopers op Etsy en Shopify. PayPal presenteerde een complete suite van agentic commerce-diensten. Amazon, Mastercard, Visa – iedereen wil een stuk van deze taart.

En de consument? Die lijkt klaar voor deze revolutie, althans gedeeltelijk. Ongeveer 23 procent van de Amerikanen deed de afgelopen maand al een aankoop via AI. Het verkeer naar retailwebsites vanuit AI-browsers en chatdiensten steeg met maar liefst 4.700 procent op jaarbasis. Meer dan de helft van de consumenten verwacht tegen eind dit jaar AI-assistenten te gebruiken voor hun aankopen. Vooral jongere generaties, opgegroeid met algoritmische aanbevelingen op sociale media en streamingdiensten, omarmen deze technologie met open armen.

Opvallend is dat boodschappen en dagelijkse consumptiegoederen vooroplopen in de adoptie. Dat is logisch: niemand winkelt graag voor toiletpapier of wasmiddel. Als een AI kan anticiperen wanneer de voorraad opraakt en automatisch bijbestelt tegen de beste prijs, wie zegt daar dan nee tegen? Analisten verwachten dat deze categorie de komende vijf jaar de grootste groeimotor wordt voor agentic commerce.

Toch is niet alles rozengeur en maneschijn. Uit onderzoek van Bain & Company blijkt dat slechts 24 procent van de consumenten zich op dit moment comfortabel voelt bij het laten afhandelen van aankopen door AI. Privacy en dataveiligheid zijn de grootste zorgen. Wanneer een AI-agent namens u handelt, moet die toegang hebben tot uw betalingsgegevens, aankoopgeschiedenis en persoonlijke voorkeuren. Dat is een schat aan gevoelige informatie die bij een datalek enorme schade kan aanrichten. Cybersecurity en AI lijken voor elkaar gemaakt.

Cybercriminelen hebben deze nieuwe aanvalsroute al ontdekt. Visa waarschuwt voor fraudeurs die nepwinkels opzetten, specifiek ontworpen om AI-agents te misleiden. Deze malafide webshops passeren geautomatiseerde veiligheidscontroles, bieden producten aan tegen verdacht lage prijzen, en oogsten vervolgens de betalingsgegevens die de argeloze AI-assistent heeft achtergelaten. Mastercard en Visa werken daarom aan nieuwe verificatieprotocollen. De wedloop tussen beveiligers en fraudeurs is al begonnen.

Voor retailers staat er veel op het spel. Wie niet meedoet aan dit nieuwe ecosysteem, dreigt irrelevant te worden, gereduceerd tot een achtergronddienst in door AI gedomineerde marktplaatsen. BCG waarschuwt dat merkloyaliteit onder druk komt te staan wanneer een AI-agent puur op prijs en specificaties selecteert. Anderzijds bieden deze ontwikkelingen ook kansen: consumenten die via AI-agents binnenkomen, blijken tien procent meer betrokken en hebben een sterkere koopintentie.

In Europa speelt nog een extra dimensie mee: de AI Act van de Europese Unie stelt strenge eisen aan autonome systemen, waaronder transparantie, menselijk toezicht en controleerbaarheid. Dat kan de uitrol van volledige autonome shopping assistenten vertragen. De vraag is of Europese bedrijven deze regulering als rem of als springplank zullen gebruiken. Wat de doorslag zal geven, is vertrouwen. Niet het blinde vertrouwen dat we onze privacy graag opofferen voor gemak, maar gefundeerd vertrouwen gebaseerd op transparantie, controle en bewezen betrouwbaarheid. De technologie bestaat, de interesse is er, de investeringen stromen binnen. Wat rest is het bouwen van systemen die verdienen dat consumenten hun portemonnee eraan toevertrouwen. De shopping robot staat klaar. De vraag is niet óf hij komt, maar wanneer u hem de sleutels geeft.

Han Dieperink, Chief Investment Officer 

Disclaimer

Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief