De oorlog in het Midden-Oosten

Een oorlog is een gewapende strijd tussen minstens twee partijen, volkeren of staten. In het verleden kon een oorlog alleen tussen staten plaatsvinden. Daarom bestempelde Nederland de oorlog in Nederlands-Indië ook als politionele acties. Poetin bestempelde de Russische inval als een speciale militaire operatie. Het gebruik van de woorden invasie, aanval of oorlogsverklaring werden zelfs verboden in Rusland. Nu ziet Rusland onder Poetin de Oekraïne ook als onlosmakelijk onderdeel van Rusland, maar bij een conflict als oorlog bestempelen, spelen ook andere overwegingen een rol. Zo moet een regering vaak goedkeuring vragen aan het parlement in het geval van oorlog, of kan een oorlogsverklaring internationaal grote gevolgen hebben.

Op 7 oktober lanceerde de terroristische organisatie Hamas een extreem gewelddadige aanval op Israël. Op 8 oktober verklaart Israël de oorlog aan Hamas. Volgens Israël zou er sprake zijn van een lange en moeilijke strijd. Inmiddels zijn we meer dan 100 dagen verder en is er naast het front in Gaza inmiddels ook een front in ontwikkeling in Zuid-Libanon en wordt er gevochten in Jemen.

Impact blokkade Suez-kanaal beperkt

Door deze oorlog in het Midden-Oosten worden de Verenigde Staten gedwongen om meer aandacht te schenken aan dat gebied. Doordat de VS tegenwoordig niet langer afhankelijk is van buitenlandse olie, kon het land zich veroorloven om de afgelopen jaren minder zichtbaar te zijn in de regio. Het gevolg is dat er ook minder ontzag is voor de Amerikanen in het Midden-Oosten, iets wat de Amerikanen in Jemen nu met harde hand trachten terug te winnen.  Niet zozeer in Gaza, maar wel bij Hezbollah, Iran en uiteraard de Houthi’s.

Door de aanvallen in de Rode Zee kunnen er nu veel lastiger schepen door het Suez-Kanaal. Dat doet denken aan de problemen in het Suez-kanaal tijdens Corona. Verschil is echter dat er toen wereldwijd logistieke problemen. Nu blijft dat bepekt tot  het Suez-Kanaal en enigszins (door de droogte) ook het Panama-kanaal.  Ondanks alle stemmingmakering in de pers is het afsluiten van het Suez-kanaal minder schokkend dan het lijkt. Voor veel schepen betekent het niet drie, maar vier weken varen. Die laatste week kan eventueel in vier dagen als het schip sneller zou varen. In beide gevallen is meer brandstof vereist. Dat kan zomaar een miljoen euro schelen. Daartegenover staat echter wel dat er geen tol is verschuldigd aan de autoriteiten van het Suez-kanaal. Dat kan zo maar 700.000 euro schelen. De vrachttarieven zijn gestegen, maar liggen nog lang niet op het niveau van enkele jaren terug.

Genocide-aanklachten

Inmiddels beschuldigt Zuid-Afrika Israël van genocide, terwijl Zuid-Afrika zelf ook steun geeft aan genocide door de steun aan Hamas dat openlijk oproept tot de vernietiging van Israël (inclusief alle inwoners), in lijn met de oproepen van Hezbollah, Houthi’s en Iran. Trump sprak in het verleden over de witte genocide in Zuid-Afrika.

Het helpt dan niet dat de Zuid-Afrikaanse politicus Julius Malema een heel stadion het lied ‘kill the boer’ laat zingen. Malema is de man die binnen het ANC Jacob Zuma in het zadel heeft geholpen, maar door Cyril Ramaphosa uit het ANC werd gezet. De angst is vooral dat Zuid-Afrika een tweede Zimbabwe zal worden, waar begin deze eeuw 4500 witte boeren zonder compensatie van hun land zijn verdreven. Dit jaar zijn er verkiezingen in Zuid-Afrika en zal het ANC waarschijnlijk de absolute meerderheid in het parlement verliezen. De hoge werkloosheid, criminaliteit, de gebrekkige stroom- en watervoorziening en de hoge corruptie doen het risico op zo’n tweede Zimbabwe toenemen.

Het front met Libanon

Na de overwinning op Hamas zal Israël zich richten op Hezbollah. Na de aanvallen van 7 oktober accepteert de Israëlische bevolking niet een nog grotere dreiging vanuit Zuid-Libanon. Hezbollah lijkt dit niet het goede moment te vinden, maar voor Israël is dit eerder een aanmoediging. De sleutel voor de-escalatie in het conflict ligt in Iran. Die financiert de strijdende partijen tegen Israël en de westerse wereld. Opvallend is dat de Iraanse bevolking veel meer pro-Amerikaans is dan de elite van ayatollahs. In Arabische landen is het vaak omgekeerd. Daar is de lokale bevolking vaak veel extremer dan de plaatselijke elite. Dat helpt natuurlijk niet bij het scheppen van orde in de huidige chaos.  

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer