De K-economie
30 november 2025
De K-economie
Na de COVID-19 pandemie ontstond een intensief debat over de vorm die het economisch herstel zou aannemen, waarbij economen verschillende lettervormen gebruikten als metafoor. Een V-vormig herstel betekende een scherpe daling gevolgd door een snel en volledig herstel, terwijl een U-vormig herstel een langere periode van zwakte aan de bodem impliceerde voordat de economie weer zou aantrekken.
Pessimisten vreesden een L-vormig herstel met een scherpe daling gevolgd door een langdurige stagnatie zonder significante groei, zoals Japan in de jaren ’90 meemaakte. Sommigen voorspelden een W-vormig of “double-dip” herstel met een tweede recessie na een eerste opleving. Ook werd gesproken over een Nike swoosh-herstel (een geleidelijke, trage opleving) en zelfs pessimistische scenario’s zoals een I-vormig (verticale val zonder herstel) of invers vierkantswortelvormig herstel waarbij de economie na de val op een structureel lager niveau zou blijven hangen. Zelf was ik aanhanger van het super-V-vormige herstel omdat de pandemie een aanpassingsproces in gang heeft gezet waardoor we de traagheid van het ‘nieuwe normaal’ na de Grote Financiële Crisis voorgoed konden verlaten. Dat sterke herstel hebben we gezien, maar de laatste maanden wordt vaker gesproken over een K-vormige economie, een wereld waarin de welvarenden omhoogschieten terwijl de rest wegzakt. Twee lijnen die uit elkaar lopen, precies zoals de letter suggereert.
De rijkste tien procent van de Amerikanen is inmiddels verantwoordelijk voor bijna de helft van alle consumentenbestedingen, tegen ongeveer een derde in de vroege jaren negentig. De onderste tachtig procent, die vóór de pandemie nog 42 procent van de bestedingen voor zijn rekening nam, is teruggevallen naar 37 procent. En voor het eerst sinds 2016 stijgen de lonen van hogere inkomens sneller dan die van lage en middeninkomens.
De beurs als spiegel
Die tweedeling manifesteert zich ook op de beurs. De Magnificent Seven – de grote technologiereuzen – hebben sinds begin dit jaar hun winstverwachtingen zien exploderen, terwijl de overige 493 bedrijven in de S&P 500 juist een daling zagen. Het is dezelfde K, maar dan in koersen uitgedrukt.
Wat in veel analyses onderbelicht blijft, is de psychologische dimensie. Peter Atwater, die de term K-vormige economie populair maakte, wijst erop dat niet de economie zelf ons gedrag stuurt, maar onze gevoelens over de economie. Aan de bovenkant van de K heerst overmoedige zekerheid, aan de onderkant wat hij een “zee van wanhoop” noemt.
Die gespleten stemming is meetbaar. Uit de meest recente consumentenvertrouwenscijfers van de Universiteit van Michigan blijkt dat lagere inkomens beduidend pessimistischer zijn dan hogere. Dat is anders dan in 2022, toen de beursdaling het vertrouwen over de hele linie drukte. De K is ook emotioneel.
Wat betekent dit voor een portefeuille?
Voor beleggers is de K-vormige economie geen abstract concept maar een concrete uitdaging. Wie zwaar in Amerikaanse consumptiegoederen zit die afhankelijk zijn van de brede middenklasse – denk aan fastfoodketens, discounters, maar ook aan sommige consumentenmerken – moet rekening houden met aanhoudende druk. McDonald’s rapporteerde dat het verkeer van lagere inkomens al bijna twee jaar met dubbele cijfers daalt.
Tegelijkertijd blijven de sectoren die profiteren van de vermogensconcentratie floreren. Maar zelfs daar is selectiviteit geboden. De luxesector, lang gezien als de ultieme K-trade, worstelt met verzadiging en prijsweerstand. De jongere generatie prefereert al snel een beleving boven producten uit de luxesector, maar de bovenkant van de markt heeft nergens last van. Dit verklaart deels het grote verschil in de koersontwikkeling van LVMH versus Hermes.
De politieke dimensie
De K-vormige economie is onvermijdelijk politiek. De recente Amerikaanse lokale verkiezingen lieten zien dat betaalbaarheid – van huisvesting, kinderopvang, energie – een winnend thema is. Zowel Democraten als Republikeinen proberen de stem van de “onderkant van de K” te winnen, zij het met verschillende recepten.
Het mandaat van de Federal Reserve richt zich op inflatie en werkgelegenheid, niet op ongelijkheid. Maar renteverhogingen treffen lagere inkomens disproportioneel hard via bijvoorbeeld hogere creditcardkosten. De K-vormige economie vereist ook een K-vormig monetair beleid.
Verbreding brengt verlichting
Na jaren waarin de beursprestaties grotendeels werden gedomineerd door de Magnificent Seven technologiegiganten, tekent zich een opmerkelijke verschuiving af. De winststijgingen die voorheen nagenoeg exclusief voor rekening kwamen van deze zeven megacaps, worden nu breder gedragen door verschillende sectoren. Marktbreedte raakte in juni 2023 een dieptepunt toen de Magnificent Seven de rendementen domineerden, maar inmiddels presteert meer dan de helft van de S&P 500 beter dan de mediaan van deze techgiganten. De rest van de beurs, die lange tijd een zijwaartse beweging liet zien, maakt nu een inhaalslag.
De IT-sector behoudt zijn leidende positie dankzij investeringen in kunstmatige intelligentie, maar is niet langer de enige motor achter de marktwinsten. Cyclische sectoren zullen in 2025 naar verwachting gemiddeld 892 basispunten meer winstgroei realiseren dan defensieve sectoren. Deze verbreding is gezond voor de markt: een brede basis van winstgroei over verschillende sectoren zoals financials, industrials en materialen is duurzamer dan een rally die rust op een handvol aandelen. Voor beleggers betekent dit dat diversificatie belangrijker wordt en dat er buiten Big Tech steeds meer interessante kansen ontstaan.
Gerelateerde artikelen
Een verrassende eerste ronde
Brazilië draait na Argentinië naar rechts. Wat betekent de verkiezingsuitslag voor Zuid-Amerika en voor beleggen in Brazilië?
Meer lezen
De winst doet het werk
Sinds begin juni beweegt de beurs vooral zijwaarts. Nu lijkt daar voorzichtig een einde aan te komen. De winsten van bedrijven zijn al die tijd gestegen, maar de koersen bleven bijna gelijk.
Meer lezen
De Straat van Hormuz weer open.
De Straat van Hormuz gaat weer open, maar niet voor Iraanse olie. Wat betekent dit voor de olieprijs, inflatie, de Fed en beleggers?
Meer lezen
