De Iraanse oliecrisis
09 maart 2026
De benoeming van Mojtaba Khamenei tot opperste leider zorgt ervoor dat de olieprijs door de 100 dollar per vat is gegaan. Hij wordt gezien als een hardliner en zal wraak zoeken voor de dood van zijn vader Ali Khamenei. In de cultuur van het Midden-Oosten is vergelding belangrijk om macht en eer te herstellen. Tegelijkertijd heeft Mojtaba grote financiële belangen in het Westen, waaronder luxe onroerend goed in Londen, hotels in Spanje en Duitsland en vastgoed in Dubai.
Nu de olieprijs tot boven de symbolische grens van 100 dollar is gestegen, is er sprake van een oliecrisis. Dat doet denken aan de oliecrisis van 1973, de Iraanse crisis van 1979 en meer recent de gevolgen van de Russische inval in Oekraïne in 2022. Sinds de eerste oliecrisis is het Westen veel minder afhankelijk geworden van olie uit het Midden-Oosten. De olie-intensiteit is gedaald en fundamenteel veranderd door andere energiebronnen. Bovendien is er geen sprake van een gerichte boycot vanuit OPEC. Integendeel, andere Arabische landen willen blijven leveren. Daarnaast is de VS tegenwoordig de grootste olieproducent ter wereld, en komt er ook olie uit Canada, Brazilië, Guyana en Noorwegen.
De hoge olieprijs vertroebelt het zicht op de onderliggende inflatie. Prijzen stijgen door de gestegen olieprijs, maar omdat opbrengsten van olie kunnen worden gezien als een belasting op de westerse maatschappij, drukt het de bestedingen en daarmee uiteindelijk ook de inflatie. Historisch gezien leidden olieschokken alleen tot beurscorrecties van meer dan vijftien procent als eraan minstens één van de volgende drie voorwaarden was voldaan: een prijsstijging van vijftig tot honderd procent die maanden aanhoudt, een economie die richting recessie beweegt, of een scherpe verkrapping door de centrale bank.
De nieuwe opperste leider zal aan de macht willen blijven en daarom kan hij niet anders dan aansturen op de-escalatie. De ineenstorting van de Islamitische Republiek dreigt, en zelfs een commerciële deal met de Amerikanen, net als in Venezuela, is niet uit te sluiten. De Amerikanen willen geen lange oorlog en zeker geen hogere prijs aan de pomp. Alle andere betrokken landen zullen ook aansturen op de-escalatie.
Een snelle afloop is echter niet gegarandeerd, maar historisch is zelfs dan de aandelenmarkt met 12 procent gestegen in het jaar na zo’n grote geopolitieke crisis. Het patroon is hetzelfde: een scherpe daling gedreven door onzekerheid, gevolgd door herstel zodra de markt zicht krijgt op de uitkomst. De beurs bestraft geen geopolitieke conflicten, maar wel de onzekerheid.
Gerelateerde artikelen
De winst doet het werk
Sinds begin juni beweegt de beurs vooral zijwaarts. Nu lijkt daar voorzichtig een einde aan te komen. De winsten van bedrijven zijn al die tijd gestegen, maar de koersen bleven bijna gelijk.
Meer lezen
De Straat van Hormuz weer open.
De Straat van Hormuz gaat weer open, maar niet voor Iraanse olie. Wat betekent dit voor de olieprijs, inflatie, de Fed en beleggers?
Meer lezen
Amerikaanse groei op 3%
Amerikaanse groei op 3 procent: Opwaartse bijstellingen, sterke binnenlandse vraag en AI-investeringen maken dat aannemelijk.
Meer lezen
