De geest is uit de fles

De afgelopen twee jaar heeft de sector van kunstmatige intelligentie beleggers verwend met records. Snellere chips, slimmere modellen, hogere omzetten. Het tempo lag zo hoog dat velen er geleidelijk aan gewend raakten. Maar wat Anthropic begin mei presenteerde, doorbreekt die gewenning. Het nieuwe AI-model van het bedrijf is volgens waarnemers de grootste sprong voorwaarts sinds de lancering van ChatGPT en dwingt beleggers om hun verwachtingen over het tempo van verandering fundamenteel bij te stellen.

Van tien miljoen naar veertien miljard dollar in drie jaar

Anthropic vertienvoudigde vorig jaar de omzet en sloot het boekjaar af op een jaarlijkse run rate van veertien miljard dollar. Dat is buitengewoon voor een bedrijf dat nog geen vier jaar commercieel actief is. De run rate steeg van ongeveer tien miljoen dollar in 2022, naar honderd miljoen in 2023, naar een miljard in 2024, naar het huidige niveau. In de meest recente update verklaarde het management dat het oorspronkelijke plan om de omzet dit jaar te vertienvoudigen inmiddels wordt ingehaald door de werkelijkheid: het huidige groeitempo wijst op een tachtigvoudige toename. Wie die lijn doortrekt, komt uit op een run rate van duizend miljard dollar aan het einde van volgend jaar. Dat klinkt onwaarschijnlijk, en dat is het ook, maar het feit dat de discussie überhaupt gevoerd wordt, zegt alles over de fase waarin de AI-markt zich bevindt.

Waarom zakelijke klanten kiezen voor Anthropic en Claude

Wat die explosieve groei verklaart, is dat Anthropic een onvervulde behoefte bedient. Het bedrijf onderscheidt zich van concurrenten door zijn focus op zakelijke klanten en een consequente nadruk op veiligheid en betrouwbaarheid. Die combinatie is geen toeval. Oprichter en CEO Dario Amodei, die eerder de ontwikkeling van GPT-2 en GPT-3 bij OpenAI leidde, heeft veiligheid tot kernprincipe verheven, of het nu gaat om discriminatie, bias, kinderbescherming of mentale gezondheid. Dat conservatisme in productontwikkeling heeft het bedrijf geholpen om schadelijke of onbetrouwbare output te vermijden. Precies het soort risico dat zakelijke klanten tot elke prijs willen uitsluiten. De perceptie dat Anthropic de meest voorzichtige speler in de AI-markt is, versnelt de adoptie van Claude in het bedrijfsleven.

AI verandert softwareontwikkeling

Een bijzonder krachtig voorbeeld van die adoptie is softwareontwikkeling. Er werken wereldwijd circa 21 miljoen softwareontwikkelaars in loondienst, goed voor een gezamenlijke loonsom van bijna negenhonderd miljard dollar per jaar. IT-afdelingen die Claude Code inzetten rapporteren productiviteitswinsten van twintig tot dertig procent. Dat is nog vóór men in aanmerking neemt dat de technologie ook niet-programmeurs in staat stelt software te schrijven en eenmalige code genereert voor taken die voorheen uren kostten. Wie ooit een chatbot een grafiek heeft laten tekenen of een complexe berekening heeft laten uitvoeren, heeft waarschijnlijk onbewust van die capaciteit gebruikgemaakt.

Recursieve zelfverbetering: de geest is uit de fles

Volgens Johan Cruyff moet je niet de bal najagen, maar lopen naar de plek waar de bal naartoe gaat. En het antwoord op die vraag werd aanzienlijk ingewikkelder toen Jack Clark, medeoprichter van Anthropic, verklaarde dat hij een kans van zestig procent toekent aan het ontstaan van recursieve zelfverbetering. Dat betekent dat een AI-systeem in staat is om zijn eigen capaciteiten te vergroten, waarna die verbeterde versie zichzelf opnieuw verbetert, en zo verder. Het verschil met de huidige situatie is wezenlijk. Nu verbetert AI zich omdat menselijke onderzoekers betere architecturen ontwerpen, grotere datasets samenstellen en krachtigere hardware inzetten. Dat proces is al buitengewoon snel — elke nieuwe generatie Nvidia-GPU is ruwweg drie keer krachtiger dan zijn voorganger — maar het is nog altijd begrensd doordat mensen de beperkende factor zijn. Zodra AI zichzelf verbetert, vervalt die begrenzing.

Clark noemde het volgende model van Anthropic en het nog ambitieuzere Mythos-project in één adem met die mogelijkheid. Dat de onderzoekers van Anthropic hun eigen modellen regelmatig niet volledig doorgronden, zij ontdekten bijvoorbeeld dat hun chatbots poëzie niet woord voor woord schrijven maar vooruitplannen door eerst een eindrijm te kiezen en daar naartoe te werken. Dit onderstreept hoe onvoorspelbaar deze ontwikkeling is. De geest is uit de fles, en hij gaat er niet meer in terug.

Wat betekent dit voor de beleggingsportefeuille?

Voor beleggers roept dit twee directe vragen op. De eerste is of de huidige infrastructuur deze versnelling aankan. De tweede is welke bedrijven het meest profiteren als het antwoord ja luidt, en welke het meest kwetsbaar zijn als het antwoord nee is.

Tot nu toe ging het verhaal vooral over rekenkracht: wie de snelste AI-chips maakt, wint. Nvidia heeft die wedstrijd tot dusver overtuigend gewonnen. Dat werd deze week opnieuw bevestigd toen het bedrijf over het eerste kwartaal een recordomzet rapporteerde van 81,6 miljard dollar, een stijging van 85 procent op jaarbasis. De datacenteromzet, de kern van het AI-verhaal, groeide met 92 procent naar 75,2 miljard dollar. De vooruitzichten voor het lopende kwartaal van 91 miljard dollar lagen ruim boven de verwachtingen van analisten, wat bevestigt dat de investeringscyclus nog versnelt in plaats van afvlakt.

Maar als geheugen het volgende slagveld wordt, verschuift de aandacht naar bedrijven als SK Hynix, Samsung en Micron, de drie grote spelers in het geheugendomein. Het is niet toevallig dat SK Hynix, de belangrijkste producent van high-bandwidth memory voor AI-toepassingen, de afgelopen achttien maanden een koersontwikkeling liet zien die zelfs die van Nvidia benadert.

Energie en AI: twee megatrends komen samen

Tegelijkertijd plaatst het energievraagstuk kunstmatige intelligentie in een bredere context. De elektrificatie van datacenters vereist miljarden aan investeringen in het elektriciteitsnetwerk, in opwekking en in opslagtechnologie. Bedrijven als Schneider Electric en GE Vernova zitten precies op dat snijvlak van de energietransitie en de AI-revolutie. De stijgende energievraag vanuit datacenters vormt daarmee een structurele groeimotor voor de hele sector van hernieuwbare energie en elektriciteitsinfrastructuur.

De tweede implicatie is strategischer van aard. Als AI inderdaad het punt van zelfverbetering bereikt, verandert dat niet alleen de technologiesector maar de gehele economie. Elk bedrijf dat zijn concurrentievoordeel ontleent aan intellectueel werk — juridisch advies, financiële analyse, softwareontwikkeling, creatieve productie — zal worden geconfronteerd met een concurrent die nooit slaapt, geen salaris vraagt en exponentieel beter wordt. Denk aan de arts die worstelt met de diagnose van een zeldzame ziekte, de bestuurder die de concurrentie probeert te analyseren, of de docent die een lesplan moet aanpassen voor dertig individuele leerlingen. Als een bedrijf intelligentie op industriële schaal kan leveren, de mondiale productiviteit kan verhogen en een deel van de gecreëerde waarde kan benutten, dan kan het met een orde van grootte groeien. De ratingbureaus, de adviesbureaus, de accountants: geen enkele kennisintensieve sector is immuun voor deze ontwikkeling.

Technologische revoluties maken de economische taart groter

Dat klinkt verontrustend, maar het omgekeerde is net zo goed denkbaar. De geschiedenis leert dat technologische revoluties de economische taart groter maken, niet kleiner. De stoommachine vernietigde banen in het handwerk, maar creëerde een industriële middenklasse. Het internet veranderde de detailhandel ingrijpend, maar bouwde een geheel nieuwe diensteneconomie op. De vraag is niet of AI bestaande waarde vernietigt, maar of het per saldo meer waarde creëert dan het kost. De groeisprong van Anthropic suggereert dat de markt op dit moment overtuigend ja antwoordt.

Anthropic heeft het hoogste personeelsbehoud van alle grote AI-laboratoria, ondanks het feit dat concurrenten toptalent tientallen of zelfs honderden miljoenen dollars bieden om over te stappen. Bedrijven ontsnappen zelden aan hun oprichtingscultuur. Dat zou vereisen dat duizenden medewerkers op een ochtend besluiten alles anders te doen, en dat gebeurt vrijwel nooit. Wanneer je zo’n cultuur vindt, signaleert dat toewijding en duurzaamheid.

Diversifieer over de gehele AI-waardeketen

 Focus niet alleen op de chipmakers van vandaag, maar kijk naar de geheugenproducenten, de energiebedrijven en de platformspelers die AI als dienst aanbieden. Diversifieer over de gehele waardeketen, van silicium tot stroom tot software. En bereid je voor op het onverwachte, want als Clark gelijk heeft en recursieve zelfverbetering werkelijkheid wordt, is de geest definitief uit de fles. Dan zijn we op weg naar een wereld die we nog niet kunnen overzien, maar waarin niet geïnvesteerd zijn het grootste risico is van allemaal.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer

Abonneer op deze nieuwsbrief via

www.aureus.eu/nieuwsbrief