De Europese sportzomer

Precies 100 jaar nadat de Spelen in Parijs gehouden werden, keren de Spelen weer terug in de stad van de Eiffeltoren. Van 26 juli tot en met 11 augustus komen 10.000 sporters naar Parijs voor het grootste sportevenement in de wereld: de Olympische Spelen. De Olympische Zomerspelen 2024 spelen zich vooral af in en rondom Parijs. Maar liefst 80% van alle wedstrijdlocaties vinden plaats binnen een straal van 10 km rond het Olympische Dorp. Dat dorp ligt op een kleine 7 kilometer ten noorden van het centrum van Parijs. Verder zijn er nog andere Franse steden waar ook wedstrijden worden gehouden. De miljoenen toeschouwers en duizenden atleten hebben een grote impact. Niet alleen op het dagelijks leven van de inwoners van Île-de-France, maar ook op de economie in de regio.

Kosten Olympische Spelen

De totale kosten van het organiseren van de Olympische Spelen in Parijs naderen de 9 miljard euro, maar de ervaring leert dat dergelijke budgetten vaak overschreden worden. Die komen voor rekening van de Franse staat. De laatste Olympische Spelen in Tokio kosten in totaal 28 miljard euro, meer dan twee keer zoveel als de oorspronkelijke begroting.  Gelukkig voor de Franse overheid wordt een groot deel van de begroting in Parijs gefinancierd door de private markt.

Parijs heeft als groot voordeel dat veel van de faciliteiten ook na de Olympische Spelen nog gewoon gebruikt kunnen worden. Feitelijk is het een upgrade van veel bestaande sportfaciliteiten. Tegelijkertijd heeft Parijs weinig toeristische promotie nodig. In tegenstelling tot veel andere steden. Toch zijn de hotels in de stad nog maar voor de helft gevuld. Om die reden beginnen de prijzen van hotelovernachtingen nu te dalen. Van gemiddeld 800 euro vorig jaar september tot nu gemiddeld 500 euro.

Grotendeels gefinancierd door private sector

Het is maar goed dat de private sector een groot deel van de kosten draagt, want de Franse overheid heeft het financieel niet breed. Het tekort op de begroting van 2023 is wederom groter dan verwacht op 5,5 procent van het BBP, terwijl de overheid vlak daarvoor nog uitging van een tekort van 4,9 procent van het BBP. Het is bepaald niet de eerste keer dat Frankrijk de tekortdoelstelling niet haalt. Het risico is dat met de oplopende schulden en de structurele overheidstekorten dit probleem steeds groter gaat worden. Vooral als daardoor ook de Franse rente gaat stijgen.

Bovendien is Duitsland de belangrijkste handelspartner van Frankrijk. Ook daar gaat het sinds de oorlog in Oekraïne en de boycot tegen de Russen niet goed. Duitsland is opnieuw gedegradeerd van Exportweltmeister naar zieke man van Europa. Duitsland kan Frankrijk dit keer dus niet helpen. Dat terwijl veel sociale voorzieningen, waaronder de pensioenen, in Frankrijk gefinancierd worden via de begroting.

Politieke onrust in Frankrijk

Waar Macron met de laatste Europese verkiezingen nog gelijk op ging met Marine Le Pen (elk circa 22 procent) staat hij volgens de laatste opiniepeilingen op 18 procent, terwijl Le Pen 31 procent van de stemmen krijgt. Op 9 juni zijn er Europese verkiezingen. Als Macron zo veel terrein verliest bij de Europese verkiezingen kan dit in Frankrijk zelf ook voor de nodige onrust zorgen. Mogelijk zelfs met als gevolg dat er ook in Frankrijk nieuwe verkiezingen worden gehouden. Veranderingen in Frankrijk gaan nooit geleidelijk, maar altijd schoksgewijs. Liefst via een revolutie.

De laatste grote hervorming was bij de start van de vijfde republiek onder De Gaulle in 1958. Al jaren lijkt het tijd in Frankrijk voor een zesde republiek. Ook gezien de blijvende protesten van de Gilets Jaunes. Frankrijk is financieelslechts één recessie verwijderd van Italië, maar staat er onderliggend eigenlijk slechter voor dan Italië. Nu nog loopt de Franse rente grotendeels gelijk met de Duitse rente, terwijl die een hogere Franse rente beter zou passen bij de zuidelijke lidstaten van de Europese Unie, die er op dit moment beter voor staan.

De Europese sportzomer

Het wordt een volle zomer vol met sport. In Frankrijk start op 29 juni de Tour de France (de start dit jaar is in Florence). De finish is dit jaar niet in Parijs maar op 21 juli in Nice. Verder begin op 1 juli Wimbledon en op 27 juli Roland Garros. Op 14 juni begint in Duitsland het EK voetbal. De finale is op 14 juli. Er doen 24 landen mee. De wedstrijd worden in tien stadions in tien speelsteden gespeeld. De openingswedstrijd is in München, de finale een maand later in Berlijn. Nederland neemt het op tegen Frankrijk, Oostenrijk en Polen.

Het EK voetbal is mogelijk nog belangrijker voor de Europese economie dan de Olympische Spelen in Frankrijk. Dat komt omdat voetbal de afgelopen jaren een miljardensport is geworden. En in tegenstelling tot de Olympische Spelen kan een voetbaloverwinning een economie een vertrouwensimpuls geven. Vaak met een duidelijk meetbaar effect op het BBP. Zowel Duitsland als Frankrijk kunnen wel zo’n impuls gebruiken.

Het effect van een overwinning op de beurs

Naast sociale en culturele factoren zijn ook economische factoren van invloed op een overwinning op het voetbalveld. Er is bovendien sprake van een wisselwerking. De economie van een land kan sterk profiteren van een overwinning op een groot toernooi zo als het WK. De Britse Bank HSBC heeft bij het WK van 1998 uitgerekend dat de effectenbeurzen van landen die sinds 1966 kampioen zijn geworden, 9% beter scoorden dan het mondiale gemiddelde. Ook volgens Goldman Sachs geldt de regel: hoe beter de prestaties op het veld, hoe beter de economische groei. De bank spreekt zelfs van de Charlton-index, genoemd naar de Engelse coach die het Ierse voetbalelftal voor het eerst met succes door de voorronde van het EK van 1988 loodste. In de jaren daarna groeide de Ierse economie met maar liefst 40%.

Een sterke economie zorgt voor winnaars

Er is weinig onderzoek gedaan naar welke factoren bepalend zijn voor een wereldkampioen. Er is wel het nodige onderzoek gedaan naar de succesfactoren bij de Olympische zomerspelen. Daaruit kwam naar voren dat het aantal gewonnen medailles gedeeltelijk kon worden verklaard door het inkomen per hoofd van de bevolking, de omvang van de bevolking en bepaalde geografische, politieke en culturele factoren. Het lijkt redelijk om te veronderstellen dat althans een deel van die factoren ook bij voetbal een rol spelen.

Elke maand sinds 2001 berekent de FIFA de FIFA/Coca-Cola World Ranking zoals die wordt gepubliceerd op de website van de FIFA. Daarbij wordt gekeken naar alle wedstrijden van het eerste team, inclusief de vriendschappelijke wedstrijden, over de afgelopen acht jaar. Men kijkt niet alleen naar de einduitslag, maar ook naar het aantal goals, de kracht van de tegenstander en ook of het bijvoorbeeld een uit- of een thuiswedstrijd is. Gelet op deze succesfactoren is het niet logisch dat op dit moment Argentinië op één staat in de World Ranking, maar Messi is dan ook een klasse apart. Frankrijk staat op 2, Duitsland staat niet eens meer in de top 10, maar op plek 16, net voor Senegal. Het kan verkeren.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer