China’s vijftiende vijfjarenplan
26 oktober 2025
China’s vijftiende vijfjarenplan (2026-2030) markeert een nieuwe fase in de economische en geopolitieke strategie van het land. President Xi Jinping waarschuwt voor een tijdperk waarin “strategische kansen samengaan met risico’s en onzekerheden”. Dit nieuwe plan weerspiegelt Pekings zorgen over een volatiele wereldeconomie en escalerende handelsspanningen met de Verenigde Staten onder president Trump. Het vijfjarenplan richt zich op economische zelfvoorziening, technologische innovatie en het stimuleren van binnenlandse consumptie.
Een economie in transitie
De Chinese economie ondergaat een stevige transitie, waarbij de afhankelijkheid van export naar de VS aanzienlijk is afgenomen. Momenteel vormt de uitvoer naar de Verenigde Staten minder dan tien procent van de totale Chinese export, een scherpe daling ten opzichte van ruim twintig procent tijdens Trumps eerste termijn. Deze verschuiving toont hoe China zijn kwetsbaarheid voor Amerikaanse sancties heeft verminderd. Tegelijkertijd investeert Peking fors in technologische zelfvoorziening om de achterstand op westerse landen te verkleinen, met een focus op sleutelgebieden zoals kunstmatige intelligentie en ruimtevaart.
Binnenlandse consumptie als groeimotor
Een kernpijler van China’s vijfjarenplan is het stimuleren van binnenlandse consumptie. Met een exportafhankelijkheid die nu vergelijkbaar is met landen als India en Japan, erkent Peking dat externe vraag niet langer de primaire groeimotor kan zijn. De enorme spaartegoeden van Chinese huishoudens vormen een onbenutte bron van economische groei. Om deze te activeren, plant de regering structurele hervormingen in sociale zekerheid, gezondheidszorg en het hukou-systeem. Deze maatregelen moeten het consumentenvertrouwen versterken en de binnenlandse bestedingen aanjagen, wat essentieel is voor duurzame economische groei.
Technologische zelfvoorziening als prioriteit
Technologische innovatie staat centraal in het vijfjarenplan. Kunstmatige intelligentie, geavanceerde productietechnieken en kernfusie krijgen aanzienlijke investeringen. Minister van Wetenschap en Technologie Yin Henjun benadrukt dat doorbraken in AI cruciaal zijn voor China’s economische toekomst. Voor het eerst wordt de ruimtevaartsector aangemerkt als “topprioriteit”, met ambitieuze plannen om China’s positie in de mondiale technologiesector te versterken. Deze focus op technologische zelfvoorziening moet China minder afhankelijk maken van buitenlandse technologie en de economische veerkracht vergroten.
Strategische controle over zeldzame aardmetalen
China’s grip op zeldzame aardmetalen versterkt zijn geopolitieke positie in de handelsoorlog met de VS. Na een mislukte poging in 2010 om deze markt te controleren vanwege een versnipperde industrie, heeft Peking de sector geconsolideerd tot twee staatsgecontroleerde conglomeraten. Deze consolidatie geeft China een strategisch drukmiddel in mondiale toeleveringsketens, waarmee het zijn economische zelfvoorziening en invloed verder uitbouwt. Recentelijk heeft Peking exportbeperkingen op zeldzame aardmetalen ingevoerd, essentieel voor de productie van gevechtsvliegtuigen, elektrische voertuigen en smartphones. Deze stap leidde tot felle kritiek van de VS en hun bondgenoten vanwege de impact op mondiale toeleveringsketens. Peking verdedigt deze beperkingen door te wijzen op Amerikaanse exportverboden tegen Chinese bedrijven.
Wapenstilstand in de handelsoorlog
De handelsoorlog tussen de VS en China lijkt tijdelijk te de-escaleren. Na weken van oplopende handelsspanningen hebben de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent en de Chinese vice-premier He Lifeng in Maleisië onderhandelingen gevoerd voorafgaand aan een top tussen Trump en Xi tijdens de APEC-top in Zuid-Korea in november 2025. Bessent omschreef de gesprekken als “constructief, verregaand en diepgaand”, met een “zeer positieve” basis voor de aankomende leidersontmoeting. Beide partijen bereikten een “basisconsensus” over een kader om hun respectieve zorgen aan te pakken, waaronder exportcontroles, heffingen op Chinese scheepvaart, fentanyl en handel in landbouwproducten. Hoewel de huidige wapenstilstand afloopt op 10 november 2025, suggereerde Bessent dat een verlenging mogelijk is, al ligt de uiteindelijke beslissing bij Trump. Deze ontwikkelingen wijzen op een fragiele overeenkomst in een bipolaire wereldorde, waarin de VS en China als concurrerende, zelfvoorzienende systemen naast elkaar bestaan. Ondertussen heeft Trump tijdens zijn Azië-reis handels- en kritische mineralenakkoorden gesloten met Maleisië, Cambodja en Thailand, waarmee de tarieven op hun export naar de VS zijn verlaagd van 49% naar 19%.
Kansen voor investeerders
Voor investeerders biedt deze ontkoppeling kansen, alleen al vanuit het oogpunt van diversificatie. China’s focus op technologische zelfvoorziening creëert groeimogelijkheden voor binnenlandse bedrijven, terwijl de waardering van Chinese aandelen aantrekkelijk blijft in vergelijking met Amerikaanse markten. Wereldwijde beleggers zijn nog steeds ondervertegenwoordigd in China, wat investeringen in Chinese activa aantrekkelijk maakt. Het vijfjarenplan stimuleert innovatie en economische hervormingen, waardoor de Chinese markt relevant blijft in een nieuwe wereldorde.
Uitdagingen voor Peking
Ondanks de ambities kampt China met forse uitdagingen. De vastgoedcrisis blijft het consumentenvertrouwen ondermijnen, terwijl inkomensongelijkheid en een jeugdwerkloosheid van bijna twintig procent structurele problemen blootleggen. Daarnaast zet een vergrijzende en krimpende bevolking druk op de overheidsfinanciën en het arbeidsaanbod. Xi’s visie balanceert tussen het herstellen van vertrouwen, het managen van een vertragende economie en het versterken van China’s mondiale positie zonder verdere confrontaties uit te lokken.
Het vijftiende vijfjarenplan benadrukt dat China zich voorbereidt op “hoge golven en gevaarlijke stormen” in een tijdperk van kansen en volatiliteit. Door te focussen op technologische innovatie, binnenlandse consumptie en economische veerkracht wil Peking een leidende rol spelen in de nieuwe wereldorde. De recente handelsbesprekingen en de mogelijke verlenging van de wapenstilstand met de VS bieden een tijdelijke adempauze, maar de onderliggende rivaliteit blijft. China’s strategische keuzes in dit plan zullen niet alleen de eigen toekomst bepalen, maar ook de contouren van de mondiale economie.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief
Gerelateerde artikelen
De winst doet het werk
Sinds begin juni beweegt de beurs vooral zijwaarts. Nu lijkt daar voorzichtig een einde aan te komen. De winsten van bedrijven zijn al die tijd gestegen, maar de koersen bleven bijna gelijk.
Meer lezen
De Straat van Hormuz weer open.
De Straat van Hormuz gaat weer open, maar niet voor Iraanse olie. Wat betekent dit voor de olieprijs, inflatie, de Fed en beleggers?
Meer lezen
Amerikaanse groei op 3%
Amerikaanse groei op 3 procent: Opwaartse bijstellingen, sterke binnenlandse vraag en AI-investeringen maken dat aannemelijk.
Meer lezen
