Black Friday
22 november 2025
Black Friday. Voor velen klinkt het als muziek in de oren: kortingen, koopjes, cadeautjes. Je kan er ook niet omheen. Tegenwoordig gaan de radiospotjes ook in Nederland al weken over Black Friday. Maar weinigen weten dat de naam begon als een scheldwoord. In de jaren vijftig waren het politieagenten in Philadelphia die deze vrijdag na Thanksgiving zo noemden. Ze moesten twaalf uur werken om de mensenmassa’s in de stad te regelen, zonder een dagje vrij. Het was voor hen een zwarte dag in de negatieve zin.
Later namen winkelverkopers de term over om de chaos en lange rijen te beschrijven. Pas in de jaren negentig werd Black Friday landelijk bekend, met een positieve draai: de dag waarop winkels eindelijk zwarte cijfers schreven in plaats van rode.
Van één dag naar een weekendevenement
Wat ooit begon als een dagje extra korting, is uitgegroeid tot een waar fenomeen. In 2011 opende Walmart als eerste zijn deuren al op Thanksgiving-avond. Andere grote winkels volgden snel. Nu is Black Friday eigenlijk een Black Weekend geworden, dat loopt van donderdag tot maandag.
De cijfers liegen er niet om. In 2022 gingen maar liefst 196,7 miljoen Amerikanen winkelen tijdens het vijfdaagse weekend. Dat is het hoogste aantal ooit gemeten. Gemiddeld gaven consumenten 325 dollar uit, waarvan een groot deel niet eens aan cadeaus werd besteed. Mensen kopen steeds meer voor zichzelf.
De economische betekenis
Voor economen is Black Friday belangrijk geworden. De verkoopcijfers geven een beeld van het consumentenvertrouwen en de economische gezondheid van het land. Wanneer mensen bereid zijn veel geld uit te geven aan niet-noodzakelijke zaken, is dat een teken dat ze zich financieel veilig voelen.
Toch waarschuwen experts ook. De verkoopcijfers van Black Friday voorspellen niet altijd hoe het hele vierde kwartaal zal verlopen. Amerikaanse retailers breiden hun kortingsperiodes steeds verder uit, waardoor de traditionele Black Friday minder betrouwbaar wordt als meetinstrument. Sommige winkels beginnen al weken van tevoren met Black Friday-aanbiedingen.
Impact op de aandelenmarkten
De aandelenmarkt reageert op Black Friday, maar anders dan je zou denken. Het gaat niet zozeer om de verkoopcijfers zelf, maar om het ‘vakantie-effect’. Wanneer mensen extra vrije dagen hebben rond Thanksgiving of Kerstmis, zien beurzen vaak meer handelsactiviteit en hogere rendementen. Beleggers proberen hiervan te profiteren.
Economen zijn echter verdeeld. Sommigen geloven dat Black Friday weinig zegt over de langetermijntrends in de economie. Het zorgt hooguit voor korte pieken of dalen. Anderen zien het juist als een nuttige graadmeter voor consumentengedrag.
De schaduwzijde
Black Friday kent ook een donkere kant. In het verleden hebben klanten gevochten om populaire artikelen, wat soms tot gewonden leidde. In 2008 werd zelfs een medewerker doodgedrukt door de menigte die een winkel binnenstormde. Geweld om een Cabbage Patch Kids-pop in 1983, gevechten om televisies – het laat zien hoe extreem het kan worden.
De winkelcultuur is veranderd. Waar vroeger gezinnen samenkwamen voor Thanksgiving-diner, slaan nu sommigen de maaltijd over om als eerste bij de winkel te staan. De vraag is of deze ontwikkeling gezond is.
De Nederlandse context
Ook in Nederland heeft Black Friday wortel geschoten, zij het in mindere mate. Nederlandse retailers volgen het voorbeeld van hun Amerikaanse collega’s met kortingen en aanbiedingen. Voor de Nederlandse economie is de impact kleiner, omdat Thanksgiving hier niet wordt gevierd en de kortingen vaak minder spectaculair zijn.
Toch is Black Friday ook hier een graadmeter geworden voor consumentenvertrouwen. In tijden van inflatie en onzekerheid kijken economen naar hoeveel Nederlanders bereid zijn uit te geven tijdens deze kortingsperiode.
Black Friday is geëvolueerd van een dag die politieagenten vervloekten tot een wereldwijd winkelfenomeen. Het is een interessante mix geworden van consumentisme, economische indicator en cultureel evenement. Voor beleggers biedt het korte kansen, voor economen inzicht in consumentengedrag, en voor winkeliers de mogelijkheid om jaarlijkse doelen te halen.
De vraag blijft of deze ontwikkeling duurzaam is. Met uitdijende kortingsperiodes en groeiende online concurrentie via Cyber Monday, lijkt het erop dat Black Friday zijn beste tijd misschien wel gehad heeft. Of het transformeert opnieuw, zoals het al zo vaak heeft gedaan sinds die eerste chaotische dag in Philadelphia.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief
Gerelateerde artikelen
Een verrassende eerste ronde
Brazilië draait na Argentinië naar rechts. Wat betekent de verkiezingsuitslag voor Zuid-Amerika en voor beleggen in Brazilië?
Meer lezen
De winst doet het werk
Sinds begin juni beweegt de beurs vooral zijwaarts. Nu lijkt daar voorzichtig een einde aan te komen. De winsten van bedrijven zijn al die tijd gestegen, maar de koersen bleven bijna gelijk.
Meer lezen
De Straat van Hormuz weer open.
De Straat van Hormuz gaat weer open, maar niet voor Iraanse olie. Wat betekent dit voor de olieprijs, inflatie, de Fed en beleggers?
Meer lezen
