Angst voor een harde landing

19 april 2025

Angst voor een harde landing

Het consumentenvertrouwen is momenteel lager dan tijdens de wereldwijde financiële crisis van 2008. Hoe kan dat? De economie draait goed, de werkloosheid is laag, en de inflatie – hoewel hoger dan ideaal – is dalende. Toch voelen we ons collectief somberder dan toen de wereld op instorten stond. Recent cijfers uit de VS bevestigen dit beeld. Het Amerikaanse consumentenvertrouwen kelderde in april naar het op een na laagste niveau sinds de jaren ’70. Dit blijkt uit de University of Michigan index die daalde naar 50,8 punten. Alleen in juni 2022 was deze nog lager. Wat vooral opvalt: consumenten zijn bezorgd over hun persoonlijke financiële situatie. Het perspectief op hun eigen financiën bereikte zelfs een historisch dieptepunt. De vraag is: waarom zijn we zo negatief?

Sociale media als versterker van sentiment

Een verklaring ligt mogelijk in de groeiende invloed van sociale media. In 2008 stonden Facebook en Twitter nog in de kinderschoenen. TikTok bestond nog niet eens. Tegenwoordig wordt ons wereldbeeld sterk beïnvloed door wat we online zien. Onderzoek van de Europese Centrale Bank laat een opvallend sterke correlatie zien tussen consumentenvertrouwen en sentiment in sociale mediaberichten. Met name berichten op Facebook blijken sterk samen te hangen met het algemene consumentenvertrouwen.

 

We leven nu in een tijdperk waarin elke klik en scroll metadata genereert. Het algoritme serveert ons content die onze aandacht vasthoudt – vaak negatief nieuws dat meer clicks oplevert dan positieve berichten. De algoritmes creëren echokamers waarin gelijkgestemde meningen worden versterkt. Dit kan leiden tot een vertekend beeld van de werkelijkheid. Negatieve berichten krijgen meer gewicht, wat ons collectieve sentiment omlaag trekt.

Inflatie-angst of handelsoorlog?

In de VS maken consumenten zich grote zorgen over inflatie door mogelijk hogere importheffingen. Amerikanen verwachten dat prijzen op lange termijn met 4,4% per jaar zullen stijgen – het hoogste percentage sinds 1991. Voor het komende jaar vrezen ze zelfs een inflatie van 6,7%. Ongeveer twee derde van de Amerikaanse consumenten noemde spontaan de heffingen als zorgpunt in interviews. Dit terwijl recente economische gegevens juist laten zien dat de inflatiedruk afneemt.

 

Een laag consumentenvertrouwen kan leiden tot minder uitgaven. Als consumenten pessimistisch zijn over hun financiële toekomst, stellen ze grote aankopen uit. Dit kan uiteindelijk tot een economische vertraging leiden. Onderzoek toont aan dat negatieve online beoordelingen een sterkere invloed hebben op aankoopbeslissingen bij noodzakelijke goederen. We letten meer op negatieve ervaringen van anderen als we dingen kopen die we echt nodig hebben.

 

De invloed van sociale media reikt verder dan alleen ons economisch sentiment. De coronapandemie was de eerste wereldwijde gezondheidscrisis waarin sociale media een cruciale rol speelde. Via platforms als Twitter, Facebook en TikTok verspreidden nieuws en beelden van overvolle ziekenhuizen zich razendsnel.

 

Deze onmiddellijke verspreiding van informatie (en soms desinformatie) creëerde een ongekende “sense of urgency”. Overheden werden onder druk gezet om sneller en ingrijpender te handelen dan ze anders wellicht hadden gedaan. De publieke opinie, aangewakkerd door sociale media, dwong beleidsmakers tot drastische lockdowns en andere maatregelen. Zonder sociale media was de respons op de pandemie waarschijnlijk gematigder geweest. Dit illustreert hoe krachtig deze platforms zijn geworden bij het vormen van niet alleen onze percepties, maar ook daadwerkelijk overheidsbeleid.

Sociale media en marktvolatiliteit

De invloed van sociale media strekt zich ook uit tot de financiële markten. Platforms als Twitter, Reddit en financiële forums hebben de snelheid waarmee informatie zich verspreidt dramatisch verhoogd. Dit heeft directe gevolgen voor de volatiliteit van aandelenmarkten. Onderzoekers hebben vastgesteld dat sentiment op sociale media een voorspellende waarde kan hebben voor korte-termijn marktbewegingen. Berichten van invloedrijke accounts kunnen binnen minuten koersschommelingen veroorzaken. Denk aan de impact die tweets van Elon Musk hebben gehad op de koers van Tesla of cryptocurrency.

 

De Game Stop-saga van 2021 toonde hoe een groep particuliere beleggers, georganiseerd via Reddit, professionele hedgefondsen konden uitdagen en een enorme short squeeze konden veroorzaken. Deze gebeurtenis markeert een keerpunt in hoe sociale media marktcorrecties kunnen versnellen of zelfs initiëren. Algoritmes die automatisch handelen op basis van nieuwssentiment versterken dit effect nog eens. Ze scannen sociale media op trefwoorden en kunnen massale verkoopgolven veroorzaken voordat menselijke handelaren de informatie zelfs hebben kunnen verwerken.

 

Deze toegenomen volatiliteit door sociale media-invloeden dwingt beleggers om hun risicomanagementstrategieën aan te passen. Traditionele economische indicatoren moeten nu worden gewogen tegen het sentiment op sociale media, wat de financiële landschappen complexer en mogelijk onvoorspelbaarder maakt.

Angst voor een harde landing

Als samenleving moeten we beter leren omgaan met deze nieuwe realiteit. Experts suggereren dat sociale media-sentiment zou kunnen dienen als een vroege indicator voor veranderingen in consumentenvertrouwen. We hebben behoefte aan betere analyses van consumentensentiment, waarbij we rekening houden met de invloed van sociale media. De kloof tussen objectieve economische cijfers en subjectieve gevoelens moet beter worden begrepen. Dus de volgende keer dat u het nieuws checkt en zich zorgen maakt over een harde landing van de economie, vraag uzelf dan af: is dit mijn eigen bezorgdheid, of ben ik beïnvloed door het algoritme?

 

Han Dieperink, Chief Investment Officer

 

Disclaimer

 

Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief 

 

 

Gerelateerde artikelen

De magische 4%

Lange tijd rekende Nederland met vier procent. Pensioenfondsen gingen ervan uit dat hun beleggingen gemiddeld dat rendement haalden. Toekomstige uitkeringen

Meer lezen

De semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij

Chipaandelen corrigeren hard, maar de semiconductorsupercyclus is nog niet voorbij. Kunstmatige intelligentie en robots stuwen de vraag.

Meer lezen

Financiële repressie

Het IMF waarschuwt voor de terugkeer van financiële repressie Wat betekent dit stille schuldenmiddel eigenlijk voor obligaties en aandelen?

Meer lezen

Koffie?

Verder praten over de dynamiek van vermogen. Maak hier een afspraak voor een kop koffie bij ons op kantoor of bij u thuis.

Neem contact op

Fout: Contact formulier niet gevonden.