Amerikaanse winsten stijgen, Europa zakt richting recessie
13 september 2026
Op de beurs draait bijna alles om één ding: de winst. Wie ver genoeg terugkijkt, ziet dat de koersen van aandelen en de bedrijfswinsten voor 98% samen bewegen. Al het andere, van rentestanden tot de krantenkoppen van vandaag, is daarmee op de lange termijn eigenlijk ruis. En juist op dat ene punt loopt de wereld nu sterk uiteen.
Winsten sturen de koersen
In de Verenigde Staten worden de winstverwachtingen al 21 weken achter elkaar naar boven bijgesteld. Analisten denken dus steeds opnieuw dat de Amerikaanse bedrijven het nog beter gaan doen dan eerder werd aangenomen. Die stijgende winstverwachtingen zijn de motor onder een stijgende beurs. In de rest van de wereld gaat het echter een stuk minder voor de wind. Dat verschil verklaart voor een groot deel waarom Amerikaanse aandelen het sinds de Grote Financiële Crisis beter doen dan Europese.
China exporteert zijn problemen naar Europa
Een belangrijke oorzaak ligt in China. De Chinese binnenlandse economie kwakkelt, en het land probeert daaraan te ontsnappen door zoveel mogelijk te exporteren. Het overschot op de Chinese goederenhandel is inmiddels opgelopen tot meer dan 1% van het wereldwijde bbp, een uitzonderlijk hoog niveau. Door de steeds slechtere verhouding met de Verenigde Staten verschuift die stroom bovendien steeds meer richting Europa en andere regio’s.
Europa is daardoor bij uitstek de regio die de Chinese overcapaciteit opvangt, oftewel de goederen die China maakt maar zelf niet kwijt kan. Dat is direct terug te zien in de prijzen. De importprijzen van Chinese consumptiegoederen bewegen normaal gesproken mee met de Europese importprijzen in dezelfde categorie, maar ze zijn sinds begin 2023 negatief: de spullen worden dus goedkoper. De sterke euro maakt dat effect nog groter, omdat de daling van de Chinese prijzen in euro’s extra hard doorwerkt. Voor de consument klinkt dat prettig, maar voor de Europese industrie is het een probleem, want zij kan nauwelijks concurreren met die goedkope invoer.
Duitsland: van “shock and awe” naar stilstand
Nergens is dat zo goed te zien als in Duitsland. Het land had al langer last van een sluimerende energiecrisis, een verslechterende concurrentiepositie tegenover China, oplopend protectionisme, te veel regels en een ongunstige bevolkingsopbouw. Het antwoord van bondskanselier Merz was fors. Hij versoepelde de beruchte schuldenrem, de Duitse regel die de staatsschuld streng beperkt, en trok 1 biljoen euro extra uit voor defensie en infrastructuur. Dat is bijna een kwart van het bbp, maar wel verspreid over tien jaar. Alleen werken zulke aanpassingen in Duitsland vaak langzaam, want de bureaucratie lijkt er wel uitgevonden. Voor bijna alles moet ergens een stempel op, en elk extra formulier kost opnieuw tijd.
Ruim een jaar later valt het resultaat tegen. De uitvoering verloopt traag en de beloofde “herfst van hervormingen” is nog niet van de grond gekomen. De verdeeldheid in de Duitse politiek helpt daarbij niet. Investeringen in infrastructuur kosten sowieso veel tijd, en doordat de capaciteit beperkt is, duurt het nog langer. Het moment waarop deze uitgaven de groei echt aanjagen, schuift zo steeds verder op, tot in 2027 of later.
Zonder een echte impuls of hervormingen aan de aanbodkant heeft de Duitse industrie weinig kans op duurzaam herstel. De productie in het gemiddelde Duitse industriebedrijf ligt nog altijd dicht bij de laagste niveaus van de afgelopen jaren, vergelijkbaar met de kredietcrisis en de coronapandemie. De binnenlandse orders zijn wel wat opgekrabbeld, maar dat komt vooral door een paar grote, eenmalige opdrachten. Trek je die eraf, dan blijven de orders ver achter bij normaal. Zwakke structuur en zwak momentum samen laten weinig ruimte voor winstherstel. Daardoor blijven de Duitse winsten en het rendement op eigen vermogen (de winst in verhouding tot het geïnvesteerde geld) achter bij de rest van de wereld.
Frankrijk: hier is het probleem vooral fiscaal
Frankrijk heeft minder last van de problemen in de klassieke industrie. Het land heeft bovendien een sterke luxegoederensector, die voor extra winst kan zorgen, al hangt die wel af van een herstel van de Chinese vraag. De grootste bedreiging voor Frankrijk is echter de eigen begroting in combinatie met de vastgelopen politiek.
Sinds 2024 blijven Franse aandelen achter bij de wereldwijde aandelenmarkt, en dat loopt gelijk op met de hogere rente die de Franse staat moet betalen. Beleggers vragen dus een hogere vergoeding voor het risico. Het begrotingstekort ligt nog altijd rond de 5% van het bbp, en dat terugbrengen vraagt pijnlijke keuzes. De ruimte daarvoor is klein: Frankrijk heeft ongeveer de hoogste belastingdruk van alle rijke landen, en de totale verplichtingen zijn opgelopen tot meer dan 300% van het bbp, het hoogste van de eurozone. Die hoge schuld maakt het land kwetsbaar zodra lenen duurder wordt. Een echte crisis kan waarschijnlijk worden voorkomen, vooral dankzij de steun van de ECB, maar er blijft een voortdurende rem op de groei, de winst en de waardering van Franse aandelen.
Geen moment voor een renteverhoging
Frankrijk en Duitsland zijn samen goed voor ongeveer de helft van de economie van de eurozone. Als deze twee landen blijven haperen, is een recessie in Europa moeilijk te vermijden, al is het maar een technische recessie van twee kwartalen krimp op rij. Terwijl de Amerikaanse bedrijven hun winsten zien stijgen, glijdt Europa dus juist de andere kant op. Dat verschil heeft ook gevolgen voor het rentebeleid. Een economie die richting een recessie zakt, heeft geen renteverhoging nodig, maar juist steun. Voor de ECB lijkt dit dan ook allesbehalve het moment om de rente te verhogen.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief
Gerelateerde artikelen
Nog even en we worden allemaal Frans
Frankrijk zit door zijn staatsschuld klem in een vicieuze cirkel; de rest van de eurozone betaalt de rekening.
Meer lezen
Een verrassende eerste ronde
Brazilië draait na Argentinië naar rechts. Wat betekent de verkiezingsuitslag voor Zuid-Amerika en voor beleggen in Brazilië?
Meer lezen
De winst doet het werk
Sinds begin juni beweegt de beurs vooral zijwaarts. Nu lijkt daar voorzichtig een einde aan te komen. De winsten van bedrijven zijn al die tijd gestegen, maar de koersen bleven bijna gelijk.
Meer lezen
