Acht redenen waarom Harris kan verliezen

Nog tien dagen tot de Amerikaanse presidentsverkiezingen en in de nek-aan-nek race lijkt Trump volgens laatste peilingen in de swing states en de gokkantoren de overhand te hebben. Trump heeft voldoende op zijn kerfstok te hebben om hem in de verkiezingsstrijd hard aan te pakken. Wat dat betreft oogt hij als een kwetsbare kandidaat: meerdere veroordelingen voor misdrijven, civielrechtelijk aansprakelijk voor fraude,sexueel misbruik en zelfs vaak gezien als een gevaar voor de democratie. Toch lijkt het de Democraten maar niet te lukken. Wat gaat er fout bij de Democraten?

Grote dispersie bij Democraten

De Democraten zijn verdeeld. Dat begon al bij de verkiezingscampagne van 2016 toen aan de linkerzijde Bernie Sanders uit Vermont opkwam. Amerikanen hebben het niet zo op socialisten en Bernie Sanders mag toch wel een socialist genoemd worden. Hij ging toen tekeer tegen de extreme inkomensongelijkheid in de Verenigde Staten en stelde voor de belastingen voor bedrijven en de rijken fors te verhogen. Verder kwam hij met gratis gezondheidszorg en gratis onderwijs voor alle Amerikanen. Ondanks deze extreme standpunten kreeg hij binnen de Democratische partij 43 procent van de stemmen. Dat liet al zien dat de partij een stuk naar links was opgeschoven. Toch vervreemden ze daardoor ook een deel van de kiezers. Die zijn het wellicht eens voor wat betreft het einddoel (gratis onderwijs en gratis gezondheidszorg), maar niet op de manier waarop.

Stijgende prijzen aan de pomp

Biden heeft te sterk ingezet op het afschaffen van fossiele brandstoffen. Dat begon al bij zijn aantreden toen hij meteen een streep zette door de Keystone XL pijplijn. Toen daarna in 2022 de prijs aan de pomp steeg tot 5 dollar per gallon, kreeg Biden direct de schuld van de stijgende benzineprijzen, hoewel de olieprijs was gestegen door verschillende redenen. Biden probeerde dit te redden door de strategische oliereserve aan te spreken en door de olieproducerende sector te vragen om meer te produceren, maar met de stijgende benzineprijs daalde zijn approval rating. Harris heeft alle beslissingen van Biden voor wat betreft energiebeleid gesteund en heeft nu geen ander verhaallijn dan een voortzetting van de lijn Biden.

Meer immigranten

Biden heeft veel van de maatregelen van Trump om de immigranten te beperken afgeschaft. Het gevolg is een sterke stijging van verschillende groepen migranten die illegaal de Verenigde Staten binnen kwamen. Het aantal migranten piekte in december vorig jaar en sinds juni van dit jaar probeert Biden hier te redden wat er te redden valt, maar ook hier moet Biden dan in gevecht met de linkerzijde van de Democraten. Bovendien mag Harris verklaren waarom de Democraten deze draai hebben gemaakt, van bijna open grenzen tot een terugkeer naar de politiek van Trump.

Grotere verschillen tussen man en vrouw

Meer dan welke verkiezingen dan ook zijn de verschillen deze verkiezingen tussen man en vrouw groot. Op zich leek de winst van Kamela Harris een done deal, nadat Trump rechters had benoemd in het Hooggerechtshof die Roe vs Wade opzij zette waardoor individuele staten abortus in de eerste twee kwartalen van de zwangerschap weer strafbaar konden stellen. Dat hielp de Democraten en zorgde ook voor een grotere populariteit onder vrouwen, nog een keer versterkt doordat Harris de eerste vrouwelijke president van de Verenigde Staten kon worden. Door daarop de nadruk te leggen zijn er steeds meer zwarte mannen en Latino’s die overstappen naar de Republikeinen omdat zij een vrouwelijke president niet zien zitten.

Inhoudsloze politiek

Harris voert vooral een anti-Trump campagne, maar de kiezers op Trump laten zich lastig ompraten naar het andere kamp. Naast abortus durft ze eigenlijk geen standpunten in te nemen en daardoor komt ze nogal inhoudsloos over. Dat is natuurlijk ook een gevolg van de polarisatie binnen de Democratische partij. Ze heeft moeite om de partij op één lijn te krijgen. Daardoor ze geen uitgesproken imago, terwijl Trump er alles aan doet om als een charismatisch leider over te komen.

Inflatie is president killer

Op zich lijkt er met de Amerikaanse economie niets mis. De inflatie is weer genormaliseerd, er is nagenoeg volledige werkgelegenheid en de Federal Reserve is weer begonnen met het verlagen van de rente.  Toch staat het consumentenvertrouwen zo’n beetje weer op het laagste niveau sinds de coronacrisis. Dat komt door de inflatie van de afgelopen jaren. De inflatie mag dan wel genormaliseerd zijn, cumulatief staan de prijzen forse hoger dan bij de start van Bidens presidentschap. En inflatie is dat betreft echt een ‘president killer’. Als de werkloosheid daalt, dan raakt dit enkele procenten van de Amerikaanse bevolking. Als de inflatie stijgt of daalt dan raakt dit 100 procent van de Amerikaanse bevolking. Net als in Nederland gaat ook in de VS de discussie over bestaanszekerheid.

Verkeerde keuzes in het Midden-Oosten

Waar Trump hard was tegen Iran, waren de Verenigde Staten onder Biden veel softer. Biden wilde eigenlijk zorgen dat Iran meer olie zou exporteren, waardoor de olieprijs zou dalen, ook voor Amerikaanse consumenten/kiezers. De aanslagen van 7 oktober 2023 hebben Biden laten zien dat hij de verkeerde keuze heeft gemaakt. Daardoor is er eigenlijk geen kans meer dan Saoedi-Arabië de Abraham vredesakkoorden met Israël gaat ondertekenen. Dat was ook exact de doelstelling van Iran (inclusief Hamas, Hezbollah en de Houthi’s). De huidige escalatie kost de Democraten stemmen. Normaal gesproken zaten Amerikaanse Joden vooral bij de Democratische partij, maar aan de linkerzijde lijkt die soms een Hamas-bolwerk te worden en Israël blijft linksom of rechtsom toch de 51^e staat van de Verenigde Staten.

Geopolitieke escalatie

Naast de oorlog in Oekraïne zijn de prestaties voor wat betreft de buitenlandse politiek van Biden niet sterk, hoewel hij altijd werd gesteund door Harris. Er lijken wel meer geopolitieke brandhaarden dan ooit. Ook het vertrek uit Afghanistan 2021 staat symbool voor de wegebbende internationale macht van de Verenigde Staten. Ook de harde lijn van de neoconservatieven in de regering Biden tegen China, hebben internationaal gezorgd voor meer spanningen. Hoewel het er op lijkt dat Trump deze harde lijn doorzet wijzen steeds meer zaken op een deal met de Chinezen. Zo heeft Trump verklaard dat BYD best auto’s mag verkopen in de VS, mits die maar geproduceerd wordt in de Verenigde Staten. Ook over de 60 procent importheffing stelt de beoogde minister van financiën dat die geleidelijk zal worden ingevoerd, vooral om daarmee een deal af te dwingen.

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer