800 procent inflatie
22 november 2025
De recente koersval van Bitcoin leert ons iets over de aard van geld en inflatie. Als Bitcoin een echte valuta zou zijn, zouden we nu te maken hebben met een hyperinflatie van ongeveer 800 procent op jaarbasis. Deze waardedaling overstijgt zelfs de ergste financiële crises uit de geschiedenis en laat zien waarom cryptovaluta fundamenteel ongeschikt zijn als betaalmiddel.
Milton Friedman
Milton Friedman stelde dat inflatie “altijd en overal een monetair fenomeen” is. Deze beroemde uitspraak betekent dat prijsstijgingen vooral worden veroorzaakt door het bijdrukken van geld door centrale banken. Friedmans theorie blijft vandaag relevant, maar de Bitcoin-crash toont aan dat zijn analyse uitbreiding behoeft in het digitale tijdperk.
Waar Friedman zich concentreerde op de geldhoeveelheid, weten we nu dat de koopkracht van geld wordt bepaald door twee factoren: het aanbod van geld én de vraag ernaar. Deze balans is cruciaal voor het begrijpen waarom Bitcoin faalt waar traditionele valuta slagen. De Federal Reserve, de Europese Centrale Bank en andere monetaire autoriteiten begrijpen dit principe en passen hun beleid hierop aan. Ze beschikken over instrumenten die cryptovaluta simpelweg niet hebben.
Het probleem van inflexibele geldhoeveelheid
Na de coronapandemie zagen centrale banken wereldwijd de geldvraag instorten. Terwijl centrale banken tijdens Corona de geldhoeveelheid tot wel 30 procent hadden vergroot. Hun reactie op die gedaalde vraag was snel en effectief: de Amerikaanse, de Europese en de Britse geldhoeveelheid daalden met afgerond 15 procent. Deze drastische inkrimping voorkwam dat de economie werd overspoeld door hyperinflatie. Zonder deze aanpassing zouden de prijzen nog sterker zijn gestegen dan de inflatie die we uiteindelijk hebben gezien.
Bitcoin mist dit cruciale aanpassingsmechanisme volledig. Het aantal bitcoins in omloop ligt vast in de blockchain-technologie en kan niet worden aangepast aan economische omstandigheden. Wanneer de vraag naar Bitcoin daalt, zoals recent gebeurde, is er geen centrale autoriteit die het aanbod kan verminderen om de waarde te stabiliseren. Het resultaat is een vrije val van de koopkracht die in een normale economie zou neerkomen op destructieve hyperinflatie. Deze starheid, oorspronkelijk bedoeld als kracht, blijkt in de praktijk een fatale zwakte.
Demografische krimp versterkt het probleem
De noodzaak van flexibele geldhoeveelheid wordt steeds urgenter in onze moderne economie. Ongeveer de helft van het mondiale bruto binnenlands product wordt nu gegenereerd in landen met een krimpende bevolking. Japan, Duitsland, Italië en vele andere ontwikkelde economieën zien hun bevolking dalen, wat structureel leidt tot verminderde geldvraag.
Deze demografische realiteit maakt perioden van dalende geldvraag waarschijnlijker in de toekomst. Een monetair systeem dat wel kan groeien maar niet kan krimpen, is als een thermostaat die alleen kan verwarmen maar niet kan koelen. In een wereld met wisselende economische seizoenen is zo’n systeem gedoemd te falen. De vergrijzing in ontwikkelde landen versterkt dit effect alleen maar, omdat oudere bevolkingen andere bestedingspatronen hebben dan jongere generaties.
Waarom Bitcoin niet kan functioneren als valuta
Aanhangers van cryptovaluta presenteren de vaste geldhoeveelheid vaak als bescherming tegen de “geldpersen” van centrale banken. Ze vrezen dat overheden te veel geld bijdrukken en zo de waarde van spaargeld uithollen. Deze zorg is begrijpelijk, maar de oplossing die Bitcoin biedt, creëert een nog groter probleem.
Een functionerende valuta vereist drie essentiële eigenschappen. Ten eerste moet er breed vertrouwen zijn in de waarde. Ten tweede moet het algemeen geaccepteerd worden als betaalmiddel. Ten derde, en dit is waar Bitcoin faalt, moet de hoeveelheid kunnen worden aangepast aan de economische vraag. Zonder dit laatste mechanisme is een valuta niet bestand tegen de natuurlijke schommelingen van een moderne economie.
Les voor investeerders en beleidsmakers
De recente Bitcoin-crash bevestigt Friedmans inzicht dat nominale bestedingen de sleutel zijn tot het begrijpen van inflatie. Wanneer de totale bestedingen in een economie sneller groeien dan de productie, ontstaat inflatie. Maar de crash voegt een nieuwe dimensie toe: wanneer de geldvraag instort zonder dat het aanbod kan worden aangepast, is deflatie of waardeloosheid het onvermijdelijke resultaat.
Voor investeerders betekent dit dat Bitcoin weliswaar interessant kan zijn als speculatief activum of technologische innovatie, maar fundamenteel ongeschikt is als stabiele waardedrager. Voor beleidsmakers onderstreept dit het belang van actief monetair beleid dat kan reageren op veranderende economische omstandigheden. Technologische innovatie kan veel problemen oplossen, maar sommige economische wetten zijn niet te omzeilen.
Een blijvende waarschuwing
De hyperinflatie die zou optreden als Bitcoin werkelijk een valuta was, is meer dan een theoretische oefening. Het is een harde les in monetaire economie die aantoont dat flexibiliteit en aanpassingsvermogen onmisbaar zijn voor elk functionerend geldsysteem. In een wereld die geconfronteerd wordt met demografische veranderingen, technologische disruptie en economische onzekerheid, lijkt de menselijke hand aan het monetaire roer onvervangbaar te zijn.
Dat terwijl Bitcoin werd gecreëerd als antwoord op de financiële crisis van 2008, maar bitcoin blijkt zelf vatbaarder voor crises dan het systeem dat het wilde vervangen. De 800 procent inflatie die we zouden zien als Bitcoin echt geld was, is niet zomaar een cijfer. Het is het definitieve bewijs dat niet elke disruptie een verbetering is, en dat sommige oude waarheden hun waarde behouden, zelfs in een digitaal tijdperk.
Han Dieperink, Chief Investment Officer
Abonneer op deze nieuwsbrief via www.aureus.eu/nieuwsbrief
Gerelateerde artikelen
Nog even en we worden allemaal Frans
Frankrijk zit door zijn staatsschuld klem in een vicieuze cirkel; de rest van de eurozone betaalt de rekening.
Meer lezen
Een verrassende eerste ronde
Brazilië draait na Argentinië naar rechts. Wat betekent de verkiezingsuitslag voor Zuid-Amerika en voor beleggen in Brazilië?
Meer lezen
De winst doet het werk
Sinds begin juni beweegt de beurs vooral zijwaarts. Nu lijkt daar voorzichtig een einde aan te komen. De winsten van bedrijven zijn al die tijd gestegen, maar de koersen bleven bijna gelijk.
Meer lezen
