Risico escalatie Midden-Oosten

De dood van Hamas-kopstuk Saleh Al Arouri in Beiroet door een Israëlische drone en de aanvallen van Houthi-rebellen in de Rode Zee betekenen dat de kans op een regionaal conflict in het Midden-Oosten is toegenomen. Sinds de terroristische aanslagen van 7 oktober is duidelijk dat escalatie naar een regionaal conflict tot de mogelijkheden behoorde, als gevolg van de opstelling van verschillende landen in de regio, Iran voorop.

Saleh Al Arouri

Al Arouri was al decennialang actief voor terreurorganisatie Hamas. Hij speelde een grote rol bij de oprichting van de militaire vleugel, de al-qassam-brigade. Hij was mede-verantwoordelijk voor meerdere aanslagen, inclusief de aanslagen van 7 oktober 2023. In Libanon was hij de ‘linking pin’ tussen Iran, Hamas en Hezbollah, waardoor hij ook moeilijk te vervangen zal zijn. Hezbollah kan niet anders dan reageren, maar het lijkt er op dat Israël daar al uitdrukkelijk rekening mee heeft gehouden. De terreurorganisatie Hezbollah heeft meer en betere raketten dan Hamas. De dreiging uit het zuiden van Libanon is Israël al jaren een doorn in het oog. Zodra Israël heeft afgerekend met Hamas, ligt het voor de hand dat ook Hezbollah aangepakt zal worden. Inmiddels zijn er al raketbeschietingen geweest vanuit stellingen van Hezbollah.

De vijand van mijn vijand is mijn vriend

Complicerende factor is dat niet alleen Hezbollah raketten afvuurde op het noorden van Israël. Ook het soennitische Jama’a Islamiya, een van oorsprong Egyptische terreurorganisatie, meldt aanvallen. Dat terwijl in Iran het eveneens soennitische Islamitische Staat de aanslag heeft opgeëist voor de dubbele bomaanslag in de stad Kerman waarbij 84 doden vielen. De aanslag was gericht op de herdenking van de Iraanse generaal Qassem Soleimani, die vier jaar geleden werd gedood bij een Amerikaanse droneaanval. Aanvankelijk hield Iran Israël en de Verenigde Staten daarvoor verantwoordelijk, maar het blijkt dus het Salafistische, en daarmee nauw aan Saoedi-Arabië gelieerde Islamitische Staat (IS) te zijn.

Een derde front in Jemen

Ondertussen financiert Iran de aanvallen van Houthi’s op schepen in de Rode Zee, waardoor effectief de route door het Suezkanaal is afgesloten en schepen moeten omvaren via Kaap de Goede Hoop. Inmiddels hebben Amerikaanse oorlogsschepen in de regio het vuur geopend op de Houthi’s zodat er effectief een nieuw front is ontstaan. De Houthi’s hebben in de afgelopen jaren verschillende aanslagen gepleegd op Saoedi-Arabië, waaronder raketaanvallen op olie-installaties, opnieuw gefinancierd door Iran. Vorig jaar wist China nog Iran en Saoedi-Arabië nader tot elkaar te brengen. Dat lijkt nu van tafel.

Centrale rol Iran

Wat de aanslagen van Hamas, Hezbollah en de Houthi’s gemeenschappelijk hebben, is hun relatie met Iran. Zonder coördinatie en financiering vanuit Iran zou dit niet mogelijk zijn geweest. Daar komt nog bij dat Iran ook hofleverancieris van drones voor de Russen die ingezet worden in de strijd tegen Oekraïne. In plaats van Gaza, Zuid-Libanon of Jemen te bestoken, is het militair gezien beter om de bron van het kwaad aan te pakken. In politiek opzicht is dit ook een belangrijk verschil in aanpak tussen de Republikeinen en Democraten. De Republikeinen willen Iran hard aanpakken, waar de Democraten steeds weer deals proberen te sluiten, ook om de olieprijs te drukken. Alleen lijken de Democraten dit keer op het verkeerde paard te hebben gewed. De aanslagen van 7 oktober hebben gezorgd voor een interne strijd binnen de Democratische partij. Zeven van de tien Joden in de Verenigde Staten identificeerden zich tot voor kort als Democraat. Alleen de orthodoxe Joden waren meer Republikeins. Gelet op de Jodenhaat onder Democratische Congresleden, deels van Palestijnse oorsprong, kan deze verdeling bij de komende verkiezingen er totaal anders uitzien.  

Han Dieperink, Chief Investment Officer

Disclaimer